Кіріспе
Американдық экономист (1874-1948)
Уэсли Клэр Митчелл (5 тамыз 1874 – 29 қазан 1948) – американдық экономист, бизнес айналымдары бойынша эмпирикалық зерттемелерімен және Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросының алғашқы жылдарындағы басшылығымен танымал. Митчеллді Торстейн Вебленнің "үздік шәкірті" деп атаған. Пол Самуэльсон Митчеллді (Гарри Ганнисон Браун, Аллин Аббот Янг, Генри Людвелл Мур, Фрэнк Найт, Джейкоб Винер және Генри Шульцпен бірге) 1860 жылдан кейін туған "экономикадағы американдық қасиеттілерінің" бірі деп атады.
Өмірбаян
Митчелл Иллинойс штатының Рашвилл қаласында, Азамат соғысында әскери дәрігер болып қызмет еткен фермердің екінші баласы және үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Жеті балалы отбасында, іскерлік жобалары "асығысқа ұласатын" мүгедек әкесі бар болғандықтан, үлкен ұлға көп жауапкершілік жүктелді. Осы қиындықтарға қарамастан, Уэсли Клэр Чикаго университетінде оқып, 1899 жылы философия докторы (PhD) дәрежесін алды. Митчеллдің зерттеуші және оқытушы ретіндегі мансабы келесі бағытта дамыды: Чикагода экономика пәнінен оқытушы (1899–1903), Калифорния университетінде (Беркли) экономикадан ассистент-профессор (1903–1908) және профессор (1909–1912), Гарвард университетінде арнайы шақырылған лектор (1908–1909), Колумбия университетінде лектор (1913) және толық профессор (1914–1944). 1916 жылы ол Америка статистикалық қауымдастығының мүшесі болып сайланды. 1931 жылы Америка өнер және ғылым академиясы мен Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Ол 1919–1922 жылдар аралығында сабақ берген Жаңа әлеуметтік зерттеулер мектебінің және 1920 жылы құрылған Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросының (1945 жылға дейін зерттеулер директоры болды) негізін қалаушылардың бірі болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Митчелл Соғыс өнеркәсібі кеңесінің жоспарлау және статистика бөлімінде баға статистикасының басшысы болып қызмет етті, ол Исадор Любин, Уолтер Стюарт және Лео Вулманмен бірге жұмыс істеді. Кейін ол көптеген үкіметтік комиссияларда жұмыс істеді; ол Президенттің әлеуметтік үрдістер жөніндегі комиссиясының төрағасы болды (1929–1933). 1923–1924 жылдары ол Америка экономикалық қауымдастығының президенті болды. Митчелл мен Джон Уитридж Уильямс 1927 жылы Швейцарияның Женева қаласында өткен Дүниежүзілік халық конференциясында АҚШ-ты өкілдік етті. 1941 жылдан бастап ол Циклдерді зерттеу қорының тұрақты комитетінің құрамында болды. Ұлттық бюро Митчеллдің ең үлкен ықпалына ие болған мекеме болды. Ол жердегі маңызды әріптестері Артур Бернс және Саймон Кузнец болды. Кузнец өзінің өмірбаяндық еңбегінде Митчеллге деген "үлкен зихияндық қарызын" мойындайды. Митчелл экономикалық ойдың тарихына да құнды үлес қосты. Митчелл пионер-педагог және Банк-стрит білім колледжінің негізін қалаушы Люси Спраг Митчеллге үйленді. Ол әйеліне мектеп ашуға көмектесті.
Чикаго университеті
Митчеллдің ұстаздарына экономистер Торштейн Веблен мен Дж. Л. Лафлин және философ Джон Дьюи кірді. Вейблен мен Дьюи Митчеллдің көзқарасын қалыптастыруға көбірек әсер еткенімен, Лафлин оның диссертациясын жетекшілік етті. Лафлиннің басты қызығушылығы валюталық мәселелер болды; ол ақшаның саны теориясының күшті қарсыласы еді. 1890 жылдары АҚШ-тың алдындағы валюталық мәселе – баламалы ақша стандарттары арасындағы таңдау: айырбастауға келмейтін қағаз ақша, алтын монометаллизмі және алтын-күміс биметаллизмі. Митчеллдің "Гринбектер тарихы" деген атпен жарияланған диссертациясы Азамат соғысында Одақ құрған айырбастауға келмейтін қағаз ақша режимінің салдарына тоқталды. Дегенмен, бұл және одан кейінгі "Гринбек стандартындағы алтын бағасы мен жалақы" атты зерттемесі Лафлин сияқты дәстүрлі ақша тарихынан асып, АҚШ экономикасының жақындағы өткендегі мінез-құлқының жан-жақты сандық талдауын ұсынды.
1913 жылғы экономикалық циклдер
Митчеллдің өмірінің қалған бөлігін қамтитын келесі жобасы – экономикадағы маңызды мәселе ретінде пайда болған бизнес циклін зерттеу және өлшеу болды. Оның ең маңызды еңбегі, «Бизнес циклдары» 1913 жылы жарық көрді. Кіріспесі:
This book offers an analytic description of the complicated processes by which seasons of business prosperity, crisis, depression, and revival come about in the modern world. The materials used consist chiefly of market reports and statistics concerning the business cycles which have run their course since 1890 in the United States, England, Germany and France. In chapter I Mitchell reviews 13 theories of the business cycle and admits that "All are plausible." He then puts them aside by arguing:
To observe, analyse, and systematise the phenomena of prosperity, crisis, and depression is the chief task. And there is better prospect of rendering service if we attack this task directly, than if we take the round about way of considering the phenomena with reference to the theory. Mitchell's research strategy was thus quite different from that adopted by H. L. Moore or Irving Fisher who started from a hypothesis and went looking for evidence to support it. Moore and Mitchell offer another contrast in that, while Moore embraced the new statistical methods of correlation and regression, Mitchell found little use for them.
Бұл кітапта қазіргі әлемдегі іскерлік белсенділіктің өркендеуі, дағдарысы, депрессиясы және қайта жандануы сияқты күрделі процестердің талдамалық сипаттамасы берілген. Қолданылған материалдар негізінен АҚШ, Англия, Германия және Францияда 1890 жылдан бері жүрген бизнес циклдарына қатысты нарықтық есептер мен статистикадан тұрады. Бірінші тарауда Митчелл бизнес циклының 13 теориясын қарастырып, «барлығы да мүмкін» екенін мойындайды. Содан кейін ол оларды екінші планға қойып, былай деп аргументтейді:
This book offers an analytic description of the complicated processes by which seasons of business prosperity, crisis, depression, and revival come about in the modern world. The materials used consist chiefly of market reports and statistics concerning the business cycles which have run their course since 1890 in the United States, England, Germany and France. In chapter I Mitchell reviews 13 theories of the business cycle and admits that "All are plausible." He then puts them aside by arguing:
To observe, analyse, and systematise the phenomena of prosperity, crisis, and depression is the chief task. And there is better prospect of rendering service if we attack this task directly, than if we take the round about way of considering the phenomena with reference to the theory. Mitchell's research strategy was thus quite different from that adopted by H. L. Moore or Irving Fisher who started from a hypothesis and went looking for evidence to support it. Moore and Mitchell offer another contrast in that, while Moore embraced the new statistical methods of correlation and regression, Mitchell found little use for them.
Гүлдену, дағдарыс және депрессия құбылыстарын бақылау, талдау және жүйелеу – басты міндет. Теорияға сүйене отырып құбылыстарды қарастырудың шарлап өтуіне қарағанда, осы міндетке тікелей кірісу қызмет көрсетуге жақсы мүмкіндік береді. Митчеллдің зерттеу стратегиясы осылайша Г.Л. Мурдың немесе Ирвинг Фишердің гипотезадан бастап, оны қолдайтын дәлелдерді іздеу стратегиясынан мүлдем өзгеше болды. Мур мен Митчелл арасындағы тағы бір айырмашылық – Мур корреляция және регрессияның жаңа статистикалық әдістерін қабылдаса, Митчелл оларды аз пайдаланды.
This book offers an analytic description of the complicated processes by which seasons of business prosperity, crisis, depression, and revival come about in the modern world. The materials used consist chiefly of market reports and statistics concerning the business cycles which have run their course since 1890 in the United States, England, Germany and France. In chapter I Mitchell reviews 13 theories of the business cycle and admits that "All are plausible." He then puts them aside by arguing:
To observe, analyse, and systematise the phenomena of prosperity, crisis, and depression is the chief task. And there is better prospect of rendering service if we attack this task directly, than if we take the round about way of considering the phenomena with reference to the theory. Mitchell's research strategy was thus quite different from that adopted by H. L. Moore or Irving Fisher who started from a hypothesis and went looking for evidence to support it. Moore and Mitchell offer another contrast in that, while Moore embraced the new statistical methods of correlation and regression, Mitchell found little use for them.
Экономикалық циклдерді өлшеу
Отыз жыл өткен соң Митчелл бизнес циклдерін зерттеумен айналысып, А. Ф. Бернспен бірлесіп «Бизнес циклдерін өлшеу» атты ауқымды еңбегін жариялады. Кітапта бизнес циклдерін талдаудың «Ұлттық бюро» әдістемесінің ерекшеліктері баяндалған. Митчелл 1913 жылғы жоспарды іске асырып жатқанда, басқа экономистер экономиканы модельдер арқылы зерттей бастады, тіпті макроэконометрикалық модельдер құрды. Кейнсиандық экономика мен жаңа эконометрикалық әдістердің қалыптасуында Митчеллдің жобасы көнеріп қалғандай болды. Милтон Фридман «Митчелл көбінесе теоретик емес, эмпирикалық ғалым ретінде танылады» деп есептеді. Дегенмен, Митчеллдің шығармашылық еңбегінің басым бөлігі бизнес циклдерін эмпирикалық тұрғыдан зерттеуге арналды. Митчелл капитализмнің ішкі динамикасына негізделген эндогендік теорияны ұсынды. Неоклассикалық теориялар дәлелденбеген психологиялық аксиомалардан туындаса, ол өз теориясын эмпирикалық зерттеулерден алынған индуктивті қорытындыларға негіздейді. Ол сондай-ақ, қалыпты экономикалық теорияға сыншіл ретінде қарастырылды. Вебленнің күшті ықпалында болғандықтан, Митчелл әдетте американдық институционалисттер қатарына жатқызылады.