Кіріспе

Нанодомен – жасуша мембранасында орналасқан нанометрлік өлшемдегі протеиндердің шоғыры. Олар жасуша мембранасында бір кальций иондары каналы ашылғанда туындайтын сигналмен байланысты, бұл кальций иондарының (Ca) канал тесігінен бірнеше он нанометрге дейін созылатын түйінге ағылуына мүмкіндік береді. Нанодоменде кальцийді сезінетін кальций байланыстыратын белоктар мен кальций каналы арасындағы қашықтық өте кішкентай, 0,01-ден кем, бұл жылдам сигнал беруді қамтамасыз етеді. Нанодомен сигналының қалыптасуы кальций каналы ашылғаннан кейін дерлік бірден болады, себебі кальций иондары тік концентрация градиенті бойынша жасушаға жылдам еніп кіреді. Нанодомен сигналын қалыптастыру үшін шамамен 1000 кальций ионының ағыны ғана қажет. Көптеген арналармен қамтамасыз етілген, одан үлкен қашықтықтар микродомендер деп аталады. Кальций иондарының ең жоғары концентрациясына өте жылдам (микросекунд ішінде) жетеді және канал ашық болғанша сақталады. Каналдың жабылуы тесіктен (кіру орнынан) жақтық диффузия арқылы доменнің жылдам құлауына әкеледі. Микродомендердің жақтық диффузиясы сондай-ақ жылдам эндогендік буферлердің әрекетіне байланысты (олар кальцийді жойып, белсенді аймақтан шығарып жібереді). Жеке арналар везикулалық босатуды тудыра алады, бірақ әртүрлі кальций арналарының өзара әрекеттестігі синапсқа тән. Бір кальций ионы каналымен қозғалатын босату жалпы кальций ионының ағынын азайтады, ал үстіңгі жатқан домендер сенімділікті және уақытша дәлдікті арттырады.