Кіріспе

Гаррет Джеймс Хардин (21 сәуір 1915 - 14 қыркүйек 2003) – американдық эколог және микробиолог. Ол өзінің еңбек жолын адам популяциясының артық өсу мәселесіне арнады және 1968 жылы «Science» журналында жарияланған, сол аттас «жалпы пайдаланым трагедиясы» атты мақаласымен танымал. Бұл мақала жеке адамдардың қарапайым әрекеттерінің қоршаған ортаға тигізетін зиянына назар салды.

Өмірбаян

Хардин 1936 жылы Чикаго университетінен зоология ғылымы бойынша бакалавр, ал 1941 жылы Стэнфорд университетінен микробиология ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады, онда оның зерттеу жұмысы микроорганизмдер арасындағы симбиозға арналған болатын. 1946 жылы Калифорния университетіне көшіп, ол 1963 жылдан бастап 1978 жылы (формалды) зейнеткерлікке шыққанға дейін адам экологиясы профессоры қызметін атқарды. Ол Жалпы жүйелерді зерттеу қоғамының алғашқы мүшелерінің қатарында болды.

Негізгі жұмыстар мен орындар

Оның мансабының негізгі бағыты, және ол үнемі қайта оралған мәселе – адам популяциясының артық өсуі еді. Бұл оны аборт құқықтарын қолдау сияқты көңіл көтермейтін тақырыптарда жазуға итермеледі, бұл оған саяси оңшылдардан сындарлы пікірлер келтірді, ал барлық иммиграцияға қатаң шектеулерді жақтауы саяси солшылдардың наразылығын тудырды. Ол эсселерінде табиғатты қорғау және жаратылыстану (креационизм) сияқты мәселелерді де қарастырды. Ол сонымен қатар евгениканы қолдаушы болды.

Неомальтустың көзқарасы және "Жалпыға ортақ нәрселердің қайғылы оқиғасы"

1968 жылы Хардин өзінің "Жақсылықтардың трагедиясы" эссесінде жасаған тұжырымдық моделін адам популяциясының өсуіне, Жердің табиғи ресурстарын қолдануға және әлеуметтік мемлекетке қатысты қолданды. Сынап-тексерулерге қарамастан, бұл теорияның әсері зор болды.