Эжен Одум – американдық эколог, экосистемалар туралы зерттемелерімен танымал. «Экология негіздері» кітабының авторы, Одум Экология мектебі құрметіне аталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық биолог және жүйелік эколог (1913–2002)
American biologist and systems ecologist (1913–2002)
Юджин Плезантс Одум (17 қыркүйек 1913 – 10 тамыз 2002) – Джорджия университетіндегі американдық биолог, экожүйе экологиясы саласындағы пионерлік жұмыстарымен танымал. Ол ағасы Говард Т. Одуммен бірге "Экология негіздері" (1953) атты танымал оқулығын жазды. Одум атындағы экология мектебі оның құрметіне аталған.
Eugene Pleasants Odum (September 17, 1913 – August 10, 2002) was an American biologist at the University of Georgia known for his pioneering work on ecosystem ecology. He and his brother Howard T. Odum wrote the popular ecology textbook, Fundamentals of Ecology (1953). The Odum School of Ecology is named in his honor.
Өмірбаян
Социолог Говард У. Одумның ұлы және эколог Говард Т. Одумның ағасы Э. П. Одум әкесіне пәндерді зерттеуге тұтас көзқарас қалыптастырғаны үшін алғыс айтты. Жоғары білімін қайда алу керектігін ойлағанда, ол Мичиган университеті мен Корнелл университетінен бас тартты, себебі олардың биология факультеттерінде осы тұтастық көрініс таппады деп ойлады. 1939 жылы докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін Одум Нью-Йорк штатының Ренсселэрвилл қаласындағы Эдмунд Найлс Хьюк қорығы мен биологиялық зерттеу станциясында тұрақты биолог ретінде жұмысқа орналасты. 430 акр жерді алып жатқан қорық 1931 жылы құрылған, ал зерттеу станциясы 1938 жылы ашылған. Қорықтың алғашқы жазғы зерттеушілері, сондай-ақ 1939 жылы таңдалған Эдвард К. Рейни мен Дональд Гриффин болды. Рейни, Корнелл университетінде докторлық диссертациясын жаңа ғана қорғаған, жасыл және бұқа бақаларын зерттеді; ол жетекші ихтиолог (балықтарды зерттейтін зоолог) атанды. Гриффин, Гарвардта докторлық диссертациясын аяқтаған, жарғанаттардың эхолокациясын зерттеді (кейіннен ол осы еңбегімен танылды).
Son of the sociologist Howard W. Odum, and older brother of the ecologist Howard T. Odum, E. P. Odum credited his father for imparting a holistic approach to exploring subjects. When contemplating where to conduct his advanced graduate work, he rejected both the University of Michigan and Cornell University, as he did not feel that this holism was embodied in their approach to their biology departments. After getting his Ph. D. in 1939, Odum was hired to be the first resident biologist at the Edmund Niles Huyck Preserve and Biological Research Station, in Rensselaerville, New York. The 430 acre preserve had been founded in 1931 and its research station established in 1938. The Preserve’s first summer research fellows, also selected in 1939, were Edward C. Raney and Donald Griffin. Raney, who had just finished his Ph. D. at Cornell, studied green frogs and bullfrogs; he went on to become a leading ichthyologist (zoologist who studies fish). Griffin, who was completing his Ph. D. at Harvard, did research on bat echolocation (he later became famous for that work).
Неке және отбасы
Одум мен студент кезінде танысқан Марта Энн Хафф 1939 жылғы 18 қарашада Иллинойс штатының Уилметте қаласындағы үйінде неке қиды. Ол суретші ретіндегі қызметін жалғастырды. Одум Мартаның суретші ретіндегі жетістіктерімен мақтанды. Ол күйеуімен АҚШ және шетелдерде саяхаттайтын кезде көбінесе пейзаждарды суреттеді. Марта Энн Одум күйеуіне Ренссельэрвиллде қосылды, онда ол Хьюк қорығындағы жұмысын жалғастырды. Оның зерттеулеріне сұңқарларды зерттеу және – болашақ эколог ретінде маңыздырақ – өсімдіктерді тізімдеу және олардың мекендеу ортасының картасын жасау кірді. Оның мақсаты – адамдардың экожүйелерді жоспарлау және басқару үшін жерді зерттеудің негізін қалау еді. Олардың Уильям Юджин және Дэниел Томас Одум есімді екі ұлы болды. Ұлдары Уильям 40 жасында қайтыс болды, бірақ Вирджиния университетіндегі оқытушы болып жұмыс істеген кезде ғылымға маңызды үлес қосты. 1940 жылдардың соңында ол университеттің биология факультетінің комиссиясының құрамында жаңа оқу бағдарламасын жасауға қатысты. Ол экология пәнін енгізудің өте қажет екеніне келді, себебі ол әріптестерінің көпшілігі экологияның не екенін білмейтінін анықтады. Ол кейіннен өз атымен аталатын Экология институтын құрды. 2007 жылы Одумның Джорджия университетінде құрған Экология институты Одум атындағы Экология мектебі болып қайта аталды, бұл экологияға толыққанды арналған зерттеу университетінің алғашқы академиялық бөлімшесі болды. «Экология» термині 1930 жылы Танслидің әріптесі Артур Рой Клэпхам тарапынан қолданылған. Одумға дейін нақты организмдер мен олардың ортасының экологиясы биологияның жеке салалары шеңберінде шектеулі көлемде зерттелді. Көптеген ғалымдар оны кең ауқымда немесе жеке ғылым ретінде зерттеуге күмәнданды. Одум ағасы Говард Томас Одуммен, Йель университетінің аспирантымен бірге экология бойынша оқулық жазды. Одум ағайындыларының «Экология негіздері» (бірінші басылымы, 1953) кітабы шамамен он жыл бойы осы саладағы жалғыз оқулық болды. Басқа нәрселермен қатар, Одумдар бір табиғи жүйенің екіншісімен қалай өзара әрекеттесетінін зерттеді.
Odum and Martha Ann Huff, whom he had met as a student, married at her home in Wilmette, Illinois, on November 18, 1939. She continued her work as an artist. Odum was very proud of Martha's accomplishments as an artist. She often painted landscapes when traveling with her husband across the US and overseas. Martha Ann Odum joined her husband in Rensselaerville, where he continued to work at the Huyck Preserve. His research included studying chickadees and—more important for his future as an ecologist—inventorying the plants and preparing a habitat map. His purpose was to establish a basis for succession studies of the land so man could plan and manage ecosystems. He and Martha had two sons, William Eugene and Daniel Thomas Odum. Their son William died young, in his 40s, but had already made important contributions to science while a faculty member at the University of Virginia. In the late 1940s, while serving on the University's biology faculty committee, which was then drawing up a new curriculum, he concluded there was an urgent need to incorporate the subject of ecology, since he learned that his colleagues generally did not know what ecology (in its own right) might be. He founded the Institute of Ecology, later named for him. In 2007 the Institute of Ecology, which Odum founded at the University of Georgia, was named as the Odum School of Ecology, the first stand alone academic unit of a research university dedicated to ecology. and had in 1930 been coined by Tansley's colleague, Arthur Roy Clapham. Before Odum, the ecology of specific organisms and environments had been studied on a more limited scale within individual sub disciplines of biology. Many scientists doubted that it could be studied on a large scale, or as a discipline in itself. Odum wrote a textbook on ecology with his brother, Howard Thomas Odum, a graduate student at Yale. The Odum brothers' book (first edition, 1953), Fundamentals of Ecology, was the only textbook in the field for about ten years. Among other things, the Odums explored how one natural system can interact with another.
Экология
Одум биологтар мен колледж және университет студенттерінің білімдерін кеңейтуге және ойлауын дамытуға ұмтылса да, оның тарихи рөлі біз бүгін таныған қоғамдық экологияны жақтаушы ретінде емес еді. Дегенмен, 1963 жылы жариялаған «Экология» кітабында ол әкесінің өзіне «адам мен табиғат арасындағы үйлесімді қарым-қатынасты іздеуге» шабыттандырғанын айтқан. 1970 жылы, алғашқы Жер күні ұйымдастырылған кезде, Одумның тірі Жерді өзара байланысқан экожүйелердің жаһандық жиынтығы ретіндегі тұжырымы экологиялық қозғалыстың негізгі идеяларының біріне айналып, бүкіл әлемге тарады. Алайда, ол тәуелсіз ойшыл болғандықтан, экологиялық қозғалыстың ұрандары мен бағалы тұжырымдамаларын кейде сынайтын.
While Odum did wish to influence the knowledge base and thinking of fellow biologists and of college and university students, his historical role was not as a promoter of public environmentalism as we now know it. However, his dedication in his 1963 book, Ecology, expressed that his father had inspired him to "seek more harmonious relationships between man and nature". By 1970, when the first Earth Day was organized, Odum's conception of the living Earth as a global set of interlaced ecosystems became one of the key insights of the environmental movement that has since spread through the world. He was, however, an independent thinker who was at times, gently critical of the slogans and fashionable concepts of the environmentalist movement.
Мұра
Одумның өсиеті бойынша, оның қайтысынан кейін Афина қаласындағы Орта Окони өзені жағасындағы жері сатылып, ол өмірден кеткенге дейін жасаған жоспарларына сәйкес дамытылатын болды. Ол достары мен әріптестеріне жасыл елді мекен туралы өз көзқарасын көрсететін қолымен салған суреттерді жиі көрсетіп отырды. Жоспарларға мүліктің 50 пайыздан астамын қорғауға арналған жасыл аймақтар мен Oconee River Land Trust басқаратын жаяу жолдары кіретін болды. Жерді сатудан түскен табыс, Одумның есімімен UGA-да профессорлық қызметке 1 миллион доллар бөлгеннен кейін, Юджин мен Уильям Одумның экология қорына аударылатын болды. Жерді құрылыс компаниясы John Willis Homes сатып алды, және ол Beech Creek қорығында Одумның қалауын орындап жатыр. Одумның қаржылық көмегі тек Джорджия университетіне ғана емес, сонымен қатар оның ұлының оқытушылық қызметте тағайындалған Вирджиния университетіне және оның әкесі белгілі ғалым болған Солтүстік Каролина университетіне де бағытталды. Нәтижесінде, оның байлығы – кітаптан түскен гонорардың бір бөлігі – ол құрметтейтін оқу орындарына пайда келтірді. Америка Экологиялық қоғамы Экологиялық білім берудегі үздік жетістіктері үшін Юджин П. Одум сыйлығын тағайындайды, бұл сыйлық Одумның қаржысымен құрылып, оның құрметіне аталды.
Odum's will stipulated that, after his death, his on the Middle Oconee River in Athens, Ga. would be sold and developed according to plans he laid out before his death. He would often show friends and colleagues hand sketched plans for his vision of this green community. Plans included that over 50 percent of the property would be protected greenspace and walking trails, managed by the Oconee River Land Trust. Profits from the sale of the land would go to the Eugene and William Odum Ecology Fund, after $1 million is set aside for a professorial chair at UGA in Odum's name. The land was sold to builder John Willis Homes who is honoring Odum’s wishes at Beech Creek Preserve. Odum's financial contributions were focused on not only the University of Georgia, but also the University of Virginia given his son's faculty appointment there, and the University of North Carolina where his father was a prolific scholar. Ultimately, his wealth—partly the product of book royalties—benefited those institutions that he respected. The Ecological Society of America offers the Eugene P. Odum Award for Excellence in Ecology Education, which was endowed by, and named for, Odum.