Томас Лавджой: Американдық эколог және биоәртүрліліктің қайраткері
Thomas Lovejoy
Томас Лавджой (1941-2021) – американдық эколог, биологиялық түрлілікті зерттеуші. Amazon орталығының президенті, БҰҰ кеңесшісі. Экология туралы мақала.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық эколог (1941–2021)
American ecologist (1941–2021)
Томас Юджин Лавджой III (22 тамыз 1941 – 25 желтоқсан 2021) – американдық эколог, Амазонка биоәртүрлілігі орталығының президенті, Біріккен Ұлттар Ұйымының аға ғылыми қызметкері және Джордж Мейсон университетінің Экологиялық ғылым және саясат кафедрасының профессоры. Лавджой Дүниежүзілік банкте биологиялық әртүрлілік жөніндегі бас кеңесші, Латын Америкасы және Кариб аймақтары үшін қоршаған орта жөніндегі жетекші маман, сондай-ақ Біріккен Ұлттар Ұйымының президентіне аға кеңесші болды. 2008 жылы ол 2013 жылға дейін Х. Джон Хайнц III ғылым, экономика және қоршаған орта орталығының тұңғыш биоәртүрлілік төрағасы қызметін атқарды. Бұрын ол 2002 жылдың мамыр айынан бастап Хайнц орталығының президенті болып жұмыс істеген. Лавджой 1980 жылы «биологиялық алуан түрлілік» терминін ғылыми қауымдастыққа енгізді. Ол сондай-ақ халықаралық экологиялық конвенциялар бойынша дамушы елдерге миллиардтаған доллар көлемінде қаржылай көмек көрсететін Глобалды қоршаған ортаны қорғау қорының (ГЭФ) ғылыми-техникалық консультациялық тобының (STAP) бұрынғы төрағасы болды.
Thomas Eugene Lovejoy III (August 22, 1941December 25, 2021) was an American ecologist who was President of the Amazon Biodiversity Center, a Senior Fellow at the United Nations Foundation and a university professor in the Environmental Science and Policy department at George Mason University. Lovejoy was the World Bank's chief biodiversity advisor and the lead specialist for environment for Latin America and the Caribbean as well as senior advisor to the president of the United Nations Foundation. In 2008, he also was the first Biodiversity Chair of the H. John Heinz III Center for Science, Economics and the Environment to 2013. Previously he served as president of the Heinz Center since May 2002. Lovejoy introduced the term biological diversity to the scientific community in 1980. He was a past chair of the Scientific Technical Advisory Panel (STAP) for the Global Environment Facility (GEF), the multibillion dollar funding mechanism for developing countries in support of their obligations under international environmental conventions.
Ерте өмір
Томас Юджин Лавджой III 1941 жылғы 22 тамызда Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданында Жанна (Жилет) мен Томас Юджин Лавджой кішінің отбасында дүниеге келді. Ол Миллбрук мектебінде оқыды, онда зоопарқ негізін қалаушы Фрэнк Тревор мен оның әйелі Джанеттің басқаруымен Тревор зообағында жұмыс істеді. "Алғашқы үш апта шешуші болды, солар менің өмірімді және биологияға деген қызығушылығымды оятып жіберді. Мен Треворлардың әлемінің маған сыныпта қандай әсер ететініне дайын болмағанмын. Міне, алғашқы үш апта өтті, және мен биолог болғым келді". Ол 1959 жылы Миллбрук мектебін бітірді.
Thomas Eugene Lovejoy III was born on August 22, 1941, in Manhattan, New York, to Jeanne (Gillette) and Thomas Eugene Lovejoy, Jr. He attended Millbrook School, where he worked at The Trevor Zoo, under zoo founder Frank Trevor and his wife Janet. "The first three weeks were the key, and that's what flipped my switch in life and Biology. I was not prepared for the impact the Trevors world actually have on me in the classroom. And it was like my first three weeks and that was it. I'm going to be a biologist." He graduated from Millbrook in 1959.
Білім
Лавджой 1964 жылы Йель университетіне түсіп, Йельдің Табиғи тарих мұражайында зоологиялық ассистент болып жұмыс істегенде биология мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол сондай-ақ Йель университетінен биология ғылымдарының докторы (Ph.D.) дәрежесін алды.
Lovejoy enrolled at Yale University, earning his bachelor's degree in biology in 1964 while working as a zoological assistant at the Yale Peabody Museum of Natural History. He also received his Ph. D. in biology from Yale University.
Сақтау жұмыстары
Тропикалық биолог және табиғатты қорғау саласындағы ғалым ретінде Лавджой 1965 жылдан бастап Бразилияның Амазониясында жұмыс істеді. 1973 жылдан 1987 жылға дейін ол АҚШ-тағы Дүниежүзілік жабайы табиғат қорының табиғатты қорғау бағдарламасын басқарды, ал 1987 жылдан 1998 жылға дейін Вашингтондағы Смитсон институтында қоршаған орта және сыртқы істер жөніндегі хатшының көмекшісі болды, сондай-ақ 1994 жылы биологиялық әртүрлілік және қоршаған орта мәселелері жөніндегі хатшының кеңесшісі қызметін атқарды. 1999 жылдан 2002 жылға дейін ол Дүниежүзілік банк президентінің биологиялық әртүрлілік жөніндегі бас кеңесшісі болды. 2010 және 2011 жылдары ол Америкааралық даму банкінің тұрақтылық жөніндегі тәуелсіз кеңесшілер тобының төрағасы болды. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымының қорының аға кеңесшісі, Йель биосфералық зерттеулер институтының төрағасы, Америка Биологиялық ғылымдар институтының бұрынғы президенті, АҚШ-тың Адам және Биосфера бағдарламасының бұрынғы төрағасы және Табиғатты қорғау қоғамының бұрынғы президенті болды. Лавджой «қарызды табиғатқа айырбастау» схемасын жасады, онда экологиялық ұйымдар екінші нарықта арзан бағамен, әлсіз сыртқы қарызды сатып алады, содан кейін осы қарызды жергілікті валютаға айналдырып, қарызкор елде қоршаған ортаны қорғау мақсатында биологиялық маңызы бар жерлерді сатып алады. «Табиғат үшін қарыз» схемаларын сынға түсіретін, мысалы, Ұлттық мемлекеттік саясатты зерттеу орталығы, корпоративтік еркіндікті және қоршаған ортаны реттеуді тұрақты түрде қолдайтын материалдарды таратады, бұл жоспарлар дамушы елдерді қазіргі уақытта экономикалық даму үшін қажетті шикізат ресурстарынан айырады деп мәлімдейді. Олар экономикалық тұрақсыздыққа және жергілікті халықтың «американдық империализмге» деген наразылығына әкелуі мүмкін екенін ескертеді. Бірақ шындығында, ешқандай «табиғат үшін қарыз» схемасы тиісті елдің келісімінсіз жүзеге асырылмайды. Лавджой сондай-ақ тропикалық ормандарды қорғау үшін жаңа, нарыққа негізделген механизмдерді қажет ететін «Forests Now Declaration» декларациясын қолдады. Лавджой 1978 жылдың маусым айында Б.А. Уилкокспен бірлесіп, идеяны ұсынып, жоспарлап, 1978 жылдың қыркүйек айында Ла-Холлада өткен «Табиғатты қорғау саласындағы зерттеулер жөніндегі бірінші халықаралық конференциясын» ұйымдастырды. Конференцияның материалдары ғылыми қауымдастыққа табиғатты қорғау саласын таныстырды. Лавджой 1979 жылы Бразилияның Манаус қаласының жанында Орман фрагменттерінің биологиялық динамикасы жобасын (BDFFP) құрды, бұл жоба тропикалық жаңбырлы ормандардың фрагментациясының экожүйелер мен жануарлар дүниесіне тигізетін әсерін зерттеуге бағытталған. Лавджой көптеген ғылыми және табиғатты қорғау кеңестері мен кеңесші топтарында жұмыс істеді және көптеген мақалалар мен кітаптардың авторы болды. Жиі қате түсірілетіндей, ол NATURE телесериасының негізін қалаушы емес, бірақ оның алғашқы кезеңдерінде кеңесші болды. Ол Рейган, Джордж Буш әкесі және Клинтон әкімшіліктерінде ресми қызмет атқарды. Лавджой 1980 жылы (төмендегі цитатаны қараңыз) 2020 жылға қарай жер бетіндегі барлық түрлердің 10-20 пайызы жойылып кетеді деп болжады.
As a tropical biologist and conservation biologist, Lovejoy worked in the Amazon of Brazil beginning in 1965. From 1973 to 1987 he directed the conservation program at World Wildlife Fund U. S., and from 1987 to 1998 he served as assistant secretary for environmental and external affairs for the Smithsonian Institution in Washington, D. C., and in 1994 became counselor to the secretary for biodiversity and environmental affairs. From 1999 to 2002, he served as chief biodiversity adviser to the president of the World Bank. In 2010 and 2011, he served as chair of the Independent Advisory Group on Sustainability for the Inter American Development Bank. He was senior adviser to the president of the United Nations Foundation, chair of the Yale Institute for Biospheric Studies, and was past president of the American Institute of Biological Sciences, past chairman of the United States Man and Biosphere Program, and past president of the Society for Conservation Biology. Lovejoy developed the debt for nature swaps, in which environmental groups purchase shaky foreign debt on the secondary market at the market rate, which is considerably discounted, and then convert this debt at its face value into the local currency to purchase biologically sensitive tracts of land in the debtor nation for purposes of environmental protection. Critics of the 'debt for nature' schemes, such as National Center for Public Policy Research, which distributes a wide variety of materials consistently justifying corporate freedom and environmental deregulation, aver that plans deprive developing nations of the extractable raw resources that are currently essential to further economic development. Economic stagnation and local resentment of "Yankee imperialism" can result, they warn. In reality, no debt for nature swap occurs without the approval of the country in question. Lovejoy also supported the Forests Now Declaration, which calls for new market based mechanisms to protect tropical forests. Lovejoy played a central role in the establishment of conservation biology, by initiating the idea and planning with B. A. Wilcox in June 1978 for The First International Conference on Research in Conservation Biology, that was held in La Jolla, in September 1978. The proceedings, introduced conservation biology to the scientific community. Lovejoy founded the Biological Dynamics of Forest Fragments Project (BDFFP) near Manaus, Brazil, in 1979 to understand the effects of the fragmentation on tropical rainforests on ecosystems and wildlife. Lovejoy served on many scientific and conservation boards and advisory groups, and was the author of numerous articles and books. As often misassociated, he was not the founder but served as an advisor in the early days of the public television series NATURE. He served in an official capacity in the Reagan, George H. W. Bush, and Clinton administrations. Lovejoy predicted in 1980 (see quote below), that 10–20 percent of all species on earth would have gone extinct by the year 2020.
Марапаттар мен мадақтамалар
1996 жылы Лавджой Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1999 жылы Лавджой Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 2001 жылы Лавджой Оңтүстік Калифорния университетінің Тайлер сыйлығын алды. 2008 жылы Лавджой BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award сыйлығын экология және табиғатты қорғау биологиясы саласында (Уильям Ф. Лауренспен тең дәрежеде) алды. 2001 жылы Лавджой Американдық жетістіктер академиясының «Алтын тақта» сыйлығымен марапатталды, оны сыйлықтар кеңесінің мүшесі Питер Х. Рейвен табыс етті. 2004 жылы Коста-Рикадағы Таламанка тауларының Тынық мұхиты жағалауындағы ұлттық биоалуантүрлілік институтының (INBio) ара, құмырсқа және егеуқұйрық маманы Рональд Зуньига көпектердің дернәсілдеріне паразит болатын жаңа егеуқұйрық түрін тапты. INBio Лавджойдың биоалуантүрлілік әлеміне қосқан үлесі мен INBio-ға көрсеткен қолдауы үшін осы түрді Polycyrtus lovejoyi деп атады. 2012 жылдың 31 қазанында Лавджой «Адамның тіршілік ортасын фрагментациялауға және биологиялық әртүрлілікті дағдарысқа итеруге қалай себеп болатынын ғылыми тұрғыдан алғаш рет анықтаған ғалым» болғаны үшін «Көк планета» сыйлығымен марапатталды. Лавджой 2000 жылдан бастап Амазонканы сақтау тобының директорлар кеңесінде үздіксіз қызмет етті, бұл топ тропикалық Оңтүстік Американың жергілікті халықтарымен серіктестікте Амазонка тропикалық орманының биоалуантүрлілігін, сондай-ақ оның жергілікті халқының мәдениеті мен жерін сақтауға жұмыс істейді. Ол 2009 жылдан бастап Амазонканы сақтау қауымдастығының директорлар кеңесінде қызмет етті, оның миссиясы Амазонканың биоалуантүрлілігін сақтау болып табылады. Ол сонымен қатар Population Action International директорлар кеңесінің мүшесі болды және SavingSpecies ғылыми кеңесінде қызмет етті (2019 жылы SavingNature болып өзгертілді), бұл табиғатты қорғау ұйымы Томас Лавджойдың ғылыми жетістіктері туралы Nature журналында жарияланған мақалада көрсетілген. 2016 жылы АҚШ Мемлекеттік департаменті оны АҚШ ғылым елшісі деп тағайындады. 2018 жылы Лавджой орман фрагменттерінің биологиялық динамикасы жобасының жұмысын қолдау үшін Амазонка биоалуантүрлілігі орталығын құрды. 2021 жылы ол АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Ол 2021 жылдың 25 желтоқсанында Вирджиния штатының Маклин қаласында 80 жасында бүйрек безінің нейроэндокриндік ісігінен қайтыс болды.
In 1996, Lovejoy was elected to the American Academy of Arts and Sciences. Lovejoy was elected to the American Philosophical Society in 1999. In 2001, Lovejoy was the recipient of the University of Southern California's Tyler Prize for Environmental Achievement. Lovejoy has been granted the 2008 BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award in the Ecology and Conservation Biology category (ex aequo with William F. Laurance). In 2001, Lovejoy received the Golden Plate Award of the American Academy of Achievement presented by Awards Council member Peter H. Raven. In 2004, a new wasp species that acts as a parasite on butterfly larvae was discovered on the Pacific slope of the Talamanca mountain range in Costa Rica by Ronald Zúñiga, a specialist in bees, wasps and ants at the National Biodiversity Institute (INBio). INBio named the species Polycyrtus lovejoyi in honor of Lovejoy for his contributions in the world of biodiversity and support for INBio. On October 31, 2012, Lovejoy was awarded the Blue Planet Prize for being "the first scientist to academically clarify how humans are causing habitat fragmentation and pushing biological diversity towards crisis." Lovejoy served continuously on the board of directors, from 2000, of the Amazon Conservation Team, which works in partnership with indigenous people of tropical South America in conserving the biodiversity of the Amazon rainforest, as well as the culture and land of its indigenous people. He served on the board of directors from 2009 for the Amazon Conservation Association, whose mission is to conserve the biological diversity of the Amazon. He was also an emeritus member of the board of directors for Population Action International and served on the Scientific Board of SavingSpecies (elevated to SavingNature in 2019), a conservation organization featured in a Nature magazine article about Thomas Lovejoy's scientific accomplishments. In 2016, he was selected as a U. S. Science Envoy by the United States State Department. In 2018, Lovejoy co founded the Amazon Biodiversity Center to support the work of the Biological Dynamics of Forest Fragments Project. In 2021, he was elected member of the U. S. National Academy of Sciences. He died from pancreatic neuroendocrine tumor on December 25, 2021, in McLean, Virginia, at the age of 80.