Кіріспе

Бейб Руттың 1932 жылғы әлем чемпионатына соққан голы, Бейб Руттың өзі болжаған деген әңгіме бар. Бұл, Бейб Руттың Нью-Йорк Янкилер клубының Чикаго Кабс клубына қарсы 1932 жылғы әлем чемпионатының үшінші ойынының бесінші иннингінде, 1 қазан күні Чикагодағы Wrigley Field стадионында соққан голы. Рут соққы жасамас бұрын, қолмен нұсқау жасап, орталыққа қарай алысқа гол соқты. Ойынды баяндаған журналистердің бірі, бильярд терминологиясын пайдаланып, Рут "голын алдын ала айтқан" деп жазды. Бұл оқиға Руттың жұлдыздығын арттырып, бейсболдың алтын ғасырының танымал оқиғасына айналды. Оқиғаның түсірілген видеосы Руттың қолмен нұсқау жасағанын көрсетеді, бірақ оның мақсаты белгісіз – ол гол соғуға уәде берген бе, әлде жанкүйерлерге немесе Кабс командасының дугоутына ғана ым жасаған ба?

Өмірбаян

Үшінші ойын алдында «Янкилер» мен «Кабс» командалары бір-біріне деген наразылықтарын күшейтті. Мұның әртүрлі себептері болды. Бірі – «Янкилердің» бас жаттықтырушысы Джо Маккарти 1930 жылы команданы үміткерге айналдырғаннан және 1929 жылы Ұлттық лиганың чемпионы атанғаннан кейін жұмыстан босатқан «Чикаго» командасына ашулы болды. Екіншісі – «Кабс» ойыншысы Марк Кениг, ол 1927 және 1928 жылдары «Янкилердің» әлем чемпионаттарында маңызды рөл атқарды және 1932 жылы маусымның ортасында «Кабс» командасына ауыстырылды. «Кабс» ойыншылары маусым ортасында келгенін себеп етіп, Кенигке Әлем сериясының бонусын жартысына ғана беруге дауыс берді, бұл оның бұрынғы «Янкилер» әріптестері үшін қорлау болып естілді. Бірінші ойынға дайындық кезінде Рут Конигке «Кабс» командаластарының «арзан сұмдықтар» екенін айқайлаған деседі, бұл «Кабс» ойыншыларының Рутке жауап беруіне әкелді, сосын басқа «Янкилер» ойыншылары да қосылды. Екі команда да Нью-Йоркте «Янкилердің» жеңісімен аяқталған бірінші және екінші ойындар кезінде бір-бірін қорлауын тоқтатпады. Үшінші ойын алдында «Чикаго» жанкүйерлері де ашуға қосылып, Рут пен оның әйелі Клэрді «Ригли Филдке» келгенде қарғап, түкірген деген қауесет бар.

Оқиға

Қазіргі кездегі оқиғалардың жалпы барысы туралы ешқандай дау жоқ. Барлық хабарламалар Cubs командасының "құлақтандырушыларының" Рутты аяусыз мазақтағанын, ал Руттың оларды елемеудің орнына, сөздері мен қимыл-қозғалыстары арқылы олармен "ойнасқанын" көрсетеді. Ойын барысында Рут бір рет хоум-ран соққан болатын, сондай-ақ, Cubs командасының ойынды теңестіруіне мүмкіндік берген бір қиын қабылдауды мүлт жіберіпті, бұл Cubs ойыншылары мен жанкүйерлерінің одан да көп мазақтауына себеп болды. Үшінші ойынның бесінші иннингінде есеп 4–4 тең болғанда, Рут питчер Чарли Руттан бірінші страйк алды. Cubs ойыншылары Рутты мазақтап, жанкүйерлер сөздермен шабуыл жасағанда, Рут қолмен Чарли Рутты, Cubs дуготын немесе орталық алаңды көрсетті. Рут екінші страйк алды, содан кейін ол осы қимылды қайталады. Рут орталық алаңға, Чарли Рутқа немесе Cubs орындықтарына көрсеткені белгісіз. 1990 жылдары әуесқой режиссер Мэтт Миллер Кендлдің Sr. түсірген видеосы табылды, бірақ видео нақты ештеңе көрсетпеді. 2020 жылы 1932 жылғы 6 қазанда эфирде болған радио бағдарламасының аудиожазбасы табылды. Аудиожазбада Лу Гериг Руттың шынымен орталық алаңдағы флагштокқа көрсеткенін айтты. Руттың келесі тастауы қисайған доп болды, ал Рут оны флагштокқа жақын орталық алаңның ең шеткі бөлігіне соқты. Қашықтық шамамен 490 футқа дейін бағаланды. Орталық алаң бұрышына дейінгі арақашықтық, тікелей орталықтан сәл оңға қарай 440 фут болды. Доп 440 футтық бұрыштан оңға қарай және одан да артқа, Шеффилд авенюінің артындағы уақытша орындықтарға түсті. Радиода ойынды баяндаған Том Мэннинг: "Доп барады, барады, барады, орталық алаңға қарай биікке көтеріліп, хоум-ран!" - деп айқайлады. Рут өзі кейіннен соққыны "флагштоктан" өткен деп сипаттады, ол есеп тақтасының және 440 футтық бұрыштың артында тұрды. Руттың күшті соққысына сол күні соққан күшті жел көмектесті. MLB-нің "Әлем чемпионатының 100 жылы" фильмінде Руттың соққы алаңына жақын тұрғаны және қақпадан шығып кету қаупіне жақын болғаны көрсетілді (Ереже 6.06a). Фильм сонымен қатар, Рут бірінші базаны айналғанда Cubs дуготына қарап, сол қолымен қол бұлғап амандасқандығын көрсетті; содан кейін үшінші базаға жақындағанда, ол Cubs орындықтарына қарай екі қолмен "итеру" қимылын жасады, ол кезде Cubs командасы үнсіз қалды. Көптеген хабарламаларда Руттың Cubs дуготына "тіл шығарғаны" айтылды, бірақ қолда бар видеожазба мұны көрсетпейді. (Егер осылай болған болса, ол әдепсіз саналатын еді және монтаждалған болуы мүмкін.) Ойынға президенттікке үміткер Франклин Д. Рузвельт, сондай-ақ АҚШ Жоғарғы Сотының болашақ төрешісі Джон Пол Стивенс (сол кезде он екі жастағы бала) қатысты. Рузвельт Руттың базаны айналатын кезінде күлгенін айтты. Рут үйге жеткенде, ол күлімсіреуін жасыра алмады, ал Yankees дуготына жеткенде, оны қуанышты командаластары қол шапалақтады. Рут ойынды жалғастырды, бірақ тағы бір ғана тастау жасады, ал келесі соққыны жасаған Лу Гериг оң алаңға соқты, бұл оның күні екінші хоум-раны болды. Yankees ойынды 7–5 есебімен жеңіп алды, ал келесі күні Cubs командасын 13–6 есебімен жеңіп, Әлем чемпионатының төрт ойынын аяқтады.

Айтқан-атыс оқиғасының шығу тегі

Руттың 1932 жылғы әлем чемпионатына қатысқан үшінші ойындағы екінші гоум-раны тарихта ұсақ жазба ретінде қалуы мүмкін еді, егер ол Скриппс Ховард газеттерінің беделді, бірақ пікірлі спорт редакторы Джо Уильямс жазбасы болмаса. Уильямс ойынның сол күні «Нью-Йорк әлемдік телеграмында» бильярд терминологиясын еске түсіретін келесідей тақырыпты жариялады: «РУТ ЕКІНШІ ГОМ-РАНДЫ «ҚАПТАЛҒА ТЫҒЫП» САЛДЫ». Уильямстың оқиғаға берген қорытындысы былай болды: «Бесінші раундта, «Кубс» командасы оны орындықтан аяусыз мазақтағанда, Рут ортаға бағыттап, бұрын ешкім соқпаған жерге зымырап кіретін допты жіберді». Уильямстың мақаласы сол күні Руттың орта алаңға бағыттау әрекеті туралы жазылған жалғыз материал деп саналады. Скриппс Ховард газеттерінің кең таралғандығы оқиғаға жаңа лебіз берді, өйткені көптеген адамдар Уильямстың мақаласын оқып, оның шындыққа сәйкес екенін қабылдады. Бірнеше күннен кейін Руттың өзінің соққысын болжағандығы туралы басқа да хабарлар пайда болды, тіпті кейбіреулерін ойынға қатыспаған тілшілер жазды. Бұл оқиға көпшілік тарапынан қабылдануы мүмкін еді, олар Руттың ерекше жетістіктерін және ауырған бала Джонни Сильвестерге гоум-ран соғатынына берген уәдесін білгендіктен. Ол кезде Рут мәселені нақтыламады, бастапқыда ол «Кубс» командасының қақпасына қарап, оларға тағы бір соққы жасағанын еске түсіру үшін көрсеткенін айтты. Бір сәтте ол: «Бұл туралы газеттерде жазылған емес пе?» деді. Чикаголық спорт тілшісі Джон Кармайклмен сұхбаттасқанда Рут, ол ешқандай нақты жерді көрсетпегенін, тек допты жақсы ұрып жібергісі келгенін айтты. Бірақ көп ұзамай, ақпарат құралдарына жақын Рут өзінің соққысын болжағандығы туралы оқиғаға қолдау көрсетті, ал оның кейінгі айтқандары жылдар өте келе одан да драматизацияланды. «Келесі жылдары Рут өзінің соққыны қайда жібергісі келетінін ашық айтқандығын мәлімдеді». Бір жаңалықтар фильмі үшін Рут аталмыш кадр сахнасында: «Мен орта алаңға қарап, көрсеттім. Мен: «Келесі допты флагштоктан өтетіндей етіп соғамын!» дедім. Әрине, Құдай маған көмектескен болуы керек», - деді. 1948 жылғы автобиографиясында Рут өзінің әйеліне «Мен оларды ең көп ауыртып соғамын» дегенін айтып, содан кейін өзіне соққыны болжау идеясы келгенін айтты. Рут содан кейін соққы жасау туралы айтты:

Рут серия кезінде «Кубс» командасының қорлауына ашуланғанын, әсіресе Чикаго жанкүйерлерінің оның әйелі Клэрге түкіргеніне ренжіді. Рут екі соққы жасап, ортаға бағыттап көрсеткенін ғана емес, алғашқы соққы жасағанға дейін де ортаға бағыттап көрсеткенін айтты. Басқалар да жылдар бойы осы оқиғаны таратуға көмектесті. Джо Уильямспен бірге жұмыс істеген Том Мини кейіннен Руттың 1947 жылғы танымал, бірақ көбінесе әшекейленген өмірбаянын жазды. Кітапта Мини былай деп жазды: «Ол орта алаңға көрсетті. Кейбіреулер бұл тек Рутқа деген құрметтің белгісі деп айтады, ал енді біреулер ол «Кубс» командасының орындықтарына өзінің әлі де бір үлкен соққысы бар екенін білдірді. Рут өзінің айтқанын бірнеше рет өзгертті. Бұл әрекеттің мақсаты қандай болмасын, нәтижесі, Голливудта айтылғандай, сәл керемет болды». Аңыздың басталуына себепкер болған мақаланы жазғанына қарамастан, Уильямс жылдар өте келе Руттың соққысын болжағандығына күмәндана бастады. Дегенмен, 1948 жылғы «Бейб Рут тарихы» фильмі, онда Рут рөлін Уильям Бендикс сомдады, соққыны шындыққа айналдырып, мыңдаған адамдардың санасына орнықтырды. Фильм Руттың автобиографиясынан материал алғандықтан, соққының шынайылығына күмән келтірмеді. 1990 жылдары түсірілген екі жекелеген тамырлық фильм де бұл әрекетті нақты түрде қайталады, сонымен қатар Руттың атақты плющпен қапталған қабырғадан асып түскен допты соғуы көрсетілді, бірақ бұл қабырға Wrigley Field стадионында бес жылдан кейін ғана пайда болды.

Қайта ашылған 16 мм фильмдер

1970 жылдары «аталған соққы» деп аталатын 16 мм-лік үй фильмі пайда болды, және кейбіреулер бұл ондаған жылдар бойы дау тудырып келген мәселеге нүкте қоятынына сенді. Фильмді әуесқой режиссер Мэтт Миллер Кандл, ағасы түсірді. 1980 жылдардың соңына дейін бұл фильмді тек отбасы мен достары ғана көрген. Фильмнен алынған екі кадр 1988 жылы Лоуренс С. Риттер мен Марк Раккердің «Бейб Рут: Суреттердегі өмір» кітабында 206-бетте жарияланды. Фильм 1994 жылдың ақпан айында «Фронт Пейдж» атты Fox телеарнасының бағдарламасында көрсетілді. Кейін 1994 жылы фильмнің кадрлары кинорежиссер Кен Бернстің «Бейсбол» деректі фильмінде пайда болды. Фильм үйдің артында, үшінші база жағынан түсірілді. Руттың қимылын анық көруге болады, бірақ ол қай бағытқа көрсетіп тұрғанын анықтау қиын. Кейбіреулер Руттың созылған қолы сол жаққа, «Кубс» командасының скамейкасына қарай бағытталғанын айтады, бұл оның хоум-ран соққаннан кейін базаны айналып өте келе скамейкаға қарай ым жасауымен үйлеседі. «Фронт Пейдж» бағдарламасында фильмді «Янки» командасының аңыздары Микки Мантл, Мус Скоурон, Кэтфиш Хантер, Энос Слотер және Рон Гидриге көрсетті. Мантл фильмді қарап, Руттың ең анық көрсеткен бағыты «Кубс» командасының скамейкасы екеніне сенді, бірақ кейін Руттың «Кубс» командасының питчері Чарли Рутқа немесе Руттың тастауына дейін орталық алаңға қарай қысқаша көрсеткенін байқады, бұл кезде Хартнет допты Рутка қайтарып жіберген кезде жартылай жасырынып тұрды. 1999 жылы «аталған соққының» тағы бір 16 мм-лік фильмі пайда болды. Бұл фильмді өнертапқыш Харольд Уорп өзінің бақылаған жалғыз маңызды бейсбол ойыны кезінде түсірді. Оның түсірген видео құқығы ESPN-ге сатылды, ол оны 2000 жылы «SportsCentury» бағдарламасының бөлігі ретінде көрсетті. Уорптың фильмі Кандлдің фильмідей кеңінен танымал болған жоқ, бірақ оны көрген көптеген адамдар Рут өзінің соққысын алдын ала жарияламағанын көрсетеді деп санайды. Фильм Кандлдің фильміне қарағанда оқиғаны әлдеқайда анық көрсетеді, Руттың Рутка немесе «Кубс» командасының скамейкасына қарап бірдеңе айқайлап, көрсеткенін көрсетеді. «Янкис Сенчури» кітабының авторлары Уорптың фильмі хоум-ран «аталған соққы» емес екенін нақты дәлелдейді деп санайды. Алайда, Ли Монтвиллдің 2006 жылғы «Биг Бэм» кітабы ешбір фильм бұл сұраққа нақты жауап бере алмайтынын айтады.

Мұра және мәдени сілтемелер

1984 жылы түсірілген "Табиғи" фильмінде Джо Дон Бейкер ойнаған "Соққышы" (The Whammer) Бейб Руттың бейнесімен үлгіленген, оның қозғалысы Руттың әрекетін дәл еліктейді. Одан кейін ол соққы береді, бірақ аут болады. Үлкен лиганың шебер ойыншысы Джим Томе соққы жасауға дайындық кезінде ұқсас, таяқпен нұсқау көрсету әрекетін жиі қолданды. 1989 жылғы "Мажор Лига" фильмінің шешімінде "Индианс" командасының қақпашысы Джейк Тейлор сыртқы алаңға бағыттап, Руттың соққысын еске түсіреді. Бірақ, Тейлор келесі допты екінші базадан жеңіс әкелетін қысқа соққымен (squeeze play) ұрып жібереді. 2005 жылы Руттың ойын кезінде киген жейдесі аукционда 1 056 630 долларға сатылды. Қазір ол Нью-Йорк Янкис мұражайында сақталуда.