Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аляскеролар – АҚШ-тағы филиппиндік маусымдық қоныс аударушы жұмысшылар және олардың ұрпақтары. Олар жаз айларында Аляскадағы шабдыалды консерві зауыттарында, ал жылдың қалған уақытында Вашингтон, Орегон және Калифорния штатындағы фермаларда жұмыс істеді. Аляскеролар АҚШ-тағы алғашқы филиппиндіктер басқарған кәсіподақ – Консерві зауыттарының жұмысшылары мен шаруалар еңбек ұйымының (Сиэтл, Вашингтон штаты) құрылуына зор үлес қосты.
The Alaskeros are Filipino seasonal migrant workers in the United States and their descendants. They worked in salmon canneries in Alaska during the summer, and on farms in Washington, Oregon, and California during the rest of the year. The Alaskeros were instrumental in the formation of the first Filipino led union in the U. S., the Cannery Workers and Farm Laborers Union, Local 7 (Seattle, WA).
Тарих
1898 жылы Испания Париж шарты бойынша Филиппин аралдарын АҚШ-қа өткізгеннен кейін, филиппиндіктер американдық азаматтарға айналды және ауыл шаруашылығы мен балық консервілеу өнеркәсібі үшін арзан жұмыс күшін ұсынып, жақсы өмір іздеу үшін АҚШ-қа көшіп бару мүмкіндігіне ие болды. Олардың көп бөлігі алғашқыда Аляскадағы лосось консервілеу зауыттары мен кендерде жұмыс істеу үшін келісімшарт бойынша шақырыла бастады. Консервілеу зауыттарында филиппиндіктер басқа азиялықтармен бірге жүк көліктерін тиеп-түсірумен айналысты, сондай-ақ балықты сұрыптау, ішін алу, тазалау және қаптау сияқты жұмыстарды атқарды. Ал техникалық қызмет көрсету және операциялар ақтарға жүктелді. 1908 жылы Жапониямен жасалған «Джентльмендік келісім» және Қытайға қатысты шектеу шаралары күшінде болған кезде, филиппиндіктер АҚШ-қа көптеп келіп, консервілеу зауыттарындағы қытай және жапон жұмысшыларының көп бөлігін алмастырды.
After Spain relinquished the Philippine Islands to the U. S. under the Treaty of Paris in 1898, Filipinos became American nationals and had the ability to migrate to the U. S. to find a better life, while providing cheap labor for the agriculture and fish cannery industries. A significant number first started being recruited for work by contractors for the salmon canneries and mines in Alaska. In the canneries, Filipinos worked with other groups of Asians loading and unloading trucks; and line jobs consisting of sorting, gutting, cleaning, and packing fish. The tasks of maintenance and operations were assigned to the whites. After negotiations of the Gentlemen's Agreement with Japan in 1908, along the Chinese Exclusion Act in effect, Filipinos arrived to the U. S. in significant numbers, taking the place of a large amount of the Chinese and Japanese labor workers in the canneries.
АҚШ-тағы өмір
Сиэтлдің халықаралық ауданы жылдың суық айларында Аляскеролардың бас панасы болды. Олар ақша үнемдеу үшін қонақүйлер мен пансионаттарда бірге тұрып, көктемнің соңынан жаздың соңына дейін консервілеу фабрикаларында жұмыс істеу үшін солтүстікке қайта кемемен жүретін. 1910 мен 1930 жылдар аралығында Вашингтон штатындағы Аляскеролардың саны 1700-ден 3500-ге дейін өсті. 1921 жылы жапон және қытай азаматтары Аляска балық шаруашылығында жұмыс істеу үшін шамамен 1000 филиппиндикті жұмысқа алды, ал 1930-шы жылдардың ортасына қарай олар консервілеу зауыттарында басым халыққа айналды. Осыған қарамастан, филиппиндықтердің өте азы мердігер болды, себебі олар бригадир лауазымына жеткенге дейін жоғарылауларына кедергі келтірілді. Бұл негізінен мердігер лауазымдарын жапон және қытай қызметкерлері басып алғандықтан болды. Олар филиппиндықтерге дейін консервілеу өнеркәсібіне енген және осы жұмыстарды ұстап тұрды, ал филиппиндықтер механикаландырылған зауыттарда біліктілігі жоқ жұмысшылар ретінде жұмыс істеді. Филиппиндықтер қытай және жапон мердігерлері оларға қолжетімді еткен нәрселерге тәуелді болды, ал ағылшын тілін білмеуі және АҚШ пен Филиппин арасындағы жалақы айырмашылығы оларды қанауға ұшыратты. Мердігерлер оларға тамақ, жұмыс құралдары, төсек-орын және тұру сияқты жұмысшыларға төленуі тиіс заттарды сататын. Кейде мердігерлер маусым соңында филиппин жұмысшыларына жалақы төлемей, оларды ақшасыз және кетуге мүмкіндіксіз қалдырып кетіп жататын. Кейбір филиппин бригадирлері консервілеу фабрикасындағы жұмыс үшін жұмысшылардан жарты айлық жалақыны іздеу ақысы ретінде алып қоятын. Өкінішке орай, көшіп-қонушы қоғамда білікті жұмысшылардың өз нәсілдестеріне қатыгездік көрсетуі жиі кездесетін құбылыс. Аляскеролар Аляскада Төменгі 48 штатқа қарағанда кемсітушілікке аз ұшырады, көбінесе жергілікті эскимостар мен аймақта бұрыннан бар болған үлкен азиялық қауымдастыққа байланысты. Кейбір консервілеу фабрикасының жұмысшылары Аляскада тұрақты өмір сүрді, эскимо әйелдеріне үйленді және өздерінің қауымдастықтарын құрды. 1935 жылы олар Джуноудағы филиппин қауымдастығын құрды. Филиппиндегі американдық педагогтардың көрсеткен суреттерінің нәтижесінде, кейбір филиппиндықтар американдық қоғамға үйлену арқылы оңай кіруге болатынын ойлады, көбінесе "түсті терілі әйелдермен" араласып, әлеуметтік проблемалар тудыруы мүмкін болғандықтан ақ әйелдерден аулақ жүрді. Калифорния мен Вашингтонда филиппиндықтерге қарсы ақ нәсілділердің наразылығы күшейді. Филиппиндықтер көбінесе ақ және мексикалық әйелдермен араласуға ұмтылған жыныстық қауіп ретінде бейнеленді, ал "араласу" туралы алаңдаушылық бірнеше нәсілдік тәртіпсіздіктерге әкелді. Ақ нәсілділер филиппиндықтерді өздерінің қауымдастықтарынан қуып шығаруға тырысты. 1930 жылы Калифорния штатының Уотсонвилл қаласының жанында болған оқиға ең көп жарияланған, онда 400 ақ нәсілдік қорғаушылар филиппин би клубына шабуыл жасап, көптеген адамдарды ұрып, біреуін өлтірді. Калифорния штатының заң шығарушы органы АҚШ-тың басқа 12 штатындағы заңдарға ұқсас ақ филиппин некелерін тыйым салатын анти-аралас заңдарды өзгерту арқылы жауап берді. 1953 жылы Жоғарғы Сот коммунистік әрекеттерге қатысқандықтары үшін 30 басқа Аляскеромен бірге қамауға алынған кәсіподақ мүшесі Эрнесто Мангаоанның пайдасына шешім шығарды және 1946 жылы Филиппин тәуелсіздік алғанға дейін АҚШ-қа кірген мыңдаған филиппин-американдықтарға тұру құқығын берді.
Seattle's International District became the homequarters for Alaskeros during the cold months of the year. They would share hotel and boardinghouse rooms to save money before sailing back up north to work in the canneries from late spring to late summer. The population of Alaskeros in Washington grew between 1910 and 1930 from 1,700 to 3,500. Nearly 1,000 Filipinos were recruited by Japanese and Chinese nationals in 1921 to work in the Alaskan fisheries, and by the mid 1930s, they had become the dominant population in the canneries. Despite this fact, very few Filipinos became contractors, as they were halted from advancing past the position of foreman. This was mainly due to the fact of contractor positions were being held by mainly Japanese and Chinese employees. They entered into the canning industry before the Filipinos, and they held onto these jobs, while Filipinos worked as unskilled laborers in mechanized plants. Filipinos were dependent on whatever the Chinese and Japanese contractors made available to them, and their lack of proficiency in the English language as well as the difference in wages between the U. S. and the Philippines left them to be taken advantage of. The contractors would sell them items that were supposed to be compensated to the workers, such as food, work supplies, bedding and lodging. Sometimes, the contractors would take off without paying Filipino laborers their wages at the end of the season, leaving them without any money, and with no way to leave. Some Filipino foremen would charge the workers half a month's wages as a finder's fee for the cannery job. Unfortunately, mistreatment of fellow ethnics by more competent workers is a common occurrence in the migrant society. Alaskeros faced less discrimination in Alaska than in the Lower 48, mostly due to the native Eskimos and the large Asian community that was already present in the area. Some cannery workers lived in Alaska permanently, marrying Eskimo women and establishing their own communities there. In 1935, they formed the Filipino Community of Juneau. Because of the images portrayed by American educators in the Philippines, some Filipinos were under the impression that a way into American society was easily obtained through marriage, often taking up with "women of color," and avoiding white women because of the social problems that might stir up. In California and Washington, white resentment against the Filipinos grew. Filipinos were often portrayed as sexual threats that wanted to mix with white and Mexican women, and concerns over "hybridization" caused several race riots to come to a head. Whites tried to drive out Filipinos from their communities. The incident near Watsonville, California, in 1930 was the most publicized involving 400 white vigilantes targeted a Filipino dance club, beating many and killing one. The California state legislature responded by amending anti miscegenation laws, prohibiting white Filipino marriages, similar to the laws in 12 other U. S. states. In 1953, the Supreme Court ruled in favor of union member Ernesto Mangaoang, who was jailed along with 30 other Alaskeros over communist implications, and established residency rights for thousands of Filipino Americans who entered the U. S. before the Philippines gained their independence in 1946.
Ұлы депрессия
1929 жылғы қор нарығының құлдырауынан және Ұлы депрессияның басталуынан кейін Аляскадағы консервілеу зауыттарындағы сияқты, төмен білікті жұмыс орындарының жалақысы төмендеді. Филиппиндік студенттер консервілеу зауытының жұмысшыларының көп бөлігін құрады және олар ең ауыр соққыға ұшыраған топтың ішінде болды, олар басқа жерде маусымдық жұмыстар істеуге мәжбүр болды, бұл оларға сабаққа уақыт қалдырмады, тіпті мектепке баруға да уақыт болмады. Әлденеге орай, филиппиндік мәдениетіндегі мықты қауымдық сезімнің арқасында көптеген аляскеролар осы қиын кезеңдерді еңсеру үшін дәстүрлі өзара көмек жүйесіне сүйене алды. Филиппиндік ғалымның түсіндіруінше: "Филиппиндіктер өз отбасылары мен туыстарынан көмек пен қорғау күте алады, [бірақ] олардың оларға да міндеттері бар". Америкалықтар жұмысын жоғалтудан үнемі қорқып, әдетте бірлесіп жұмыс істейтін көптеген адамдар жұмыс пен қауіпсіздік үшін бір-бірімен бәсекелесті. 1935 жылы Уэлч заңына 300 000 доллар қаржы бөлінді, филиппиндіктерді елдеріне қайтару мақсатында, егер олар өз еркімен қайтуға келіссе, оларды Филиппинге тегін жіберу ұсынылды. Филиппиндіктердің тек 5% ғана осы ұсынысты қабылдады. Қалғандарының құқықтық мәртебесі АҚШ үкіметімен, Тайдингс-МакДаффи заңы арқылы, азаматтықтан шетелдіктерге өзгертілді, бұл оларды кез келген мемлекеттік көмектен босатып, оларға мемлекеттік жәрдем көрсетілмеді. Бұл заң филиппиндіктердің иммиграциясын жылына 50 адаммен шектеді. Бұл олардың АҚШ армиясында қызмет етуіне немесе тіпті 1942 жылы әскерге шақырылуына кедергі болмады. Иммиграцияға қатысты бұл шектеулер 1952 жылы МакКарран-Уолтер заңының қабылдануымен алынды, ол филиппиндік американдықтардың туыстары үшін квотасыз иммиграцияны да қамтамасыз етті. 1975 жылға қарай филиппиндіктер мексикалықтардан кейін екінші ірі иммигранттар тобын құрады.
Wages for low skilled jobs like those in the Alaskan cannery deteriorated after the stock market crash in 1929, in the onset of the Great Depression. Filipino students made up a large part of the cannery workers and were among those in the group that were hit the hardest, having to take up seasonal jobs elsewhere that left little time for classes or even no time at all for school. Luckily, because of the strong sense of community in the Filipino culture, many Alaskeros were able to rely on their traditional system of mutual aid to help pull them through these hard times. Explained by a Filipino scholar, " a Filipino can expect help and protection from his family and kin group, [but] he also has obligations to them." Americans were constantly worried about losing their jobs, and many people who would otherwise works together in groups competed with each other over jobs and security. In 1935, the Welch Bill was funded with $300,000 to repatriate Filipinos offering to send them back to the Philippines free of charge should they volunteer to go back. Only 5% of Filipinos took up the offer. The ones that remained had their legal status changed by the U. S. government, through the Tydings McDuffie Act, from nationals to aliens, rendering them exempt from any sort of government aid. This action also limited immigration of Filipinos to 50 per year. This did not restrict them from being able to serve in the U. S. military, or even being called up under the draft in 1942. These restrictions on immigration were dissolved in 1952 with the introduction of the McCarran Walter Act, which also provided for the nonquota of immigration for the Filipino Americans' relatives. Filipinos made up the second largest group of immigrants after Mexicans by 1975.
Кәсіподақ құру
Экономикалық құлдырау және тұрақсыз жұмыс ортасы Аляска жұмысшыларын одақтасуға және өз құқықтары үшін күресуге итермеледі. Консервілер фабрикасы жұмысшылары мен шаруа жұмысшылары одағы 1933 жылдың 19 маусымында Сиэтлде құрылды, ол Аляска консервілеу фабрикаларындағы филиппиндік жұмысшыларын өкілдік етті. 1937 жылға дейін CWFLU Американың консервілеу, ауыл шаруашылығы, қаптау және одақтас жұмысшылары одағымен (UCAPAW) Индустриялық ұйымдар конгресі (CIO) аясында бірікті, UCAPAWA CIO Local 7 болып, 1950 жылдың жазында Халықаралық порт жұмысшылары және қоймашылар одағының (ILWU) 37-ші жергілікті бөлімшесіне айналды. Бастапқыда CWFLU консервілеу фабрикаларындағы филиппиндік жұмысшыларды біріктіруде өте баяу болды. 1936 жылы екі одақ жетекшісі өлтірілгеннен кейін ғана филиппиндіктер одаққа жалақыны арттыру, жақсы жұмыс уақытын және мүшелері үшін санитарлық жұмыс жағдайларын талап ету үшін бірікті. 1938 жылға қарай келісімшарт жүйесі жойылып, консервілеу фабрикаларына жұмысқа алу одақ кеңсесі арқылы жүзеге асырылды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, одақ қызметі филиппиндік жұмысшылармен шектелді, ал жапон жұмысшыларының интернациясы жүзеге асырылды. Көптеген консервілеу фабрикасы жұмысшылары әскерге шақырылып, қорғаныс өнеркәсібінде жұмыс тапты, ал үкіметтік төтенше жағдайлар ереуілдерге тыйым салып, жалақыны тоқтатты. 1970 жылдары консервілеу фабрикаларына көшіп келушілердің тағы бір толқыны келді, және Аляска консервілеу жұмысшылары қауымдастығы (ACWA) деп аталатын жеке ұйым құрылды. 37-ші жергілікті бөлімше қайта құрылды, ал 1980 жылға қарай реформаторлар одақтың бақылауын алды, ол 1987 жылы IBU/ILWU, 37-ші аймағы болып өзгерді, бұл іс жүзінде Порт жұмысшылары одағы мен Тынық мұхитының ішкі су кемешілері одағының бірігуі болды.
Economic decline and a volatile work environment led Alaskeros to unionize and stand up for their rights. The Cannery Workers and Farm Laborer Union was created on June 19, 1933, in Seattle, representing Filipino laborers in Alaska's canneries. Shortly after, CWFLU was chartered as Local 18527 by the American Federation of Labor (AFL). By 1937, CWFLU had integrated with the United Cannery, Agricultural, Packinghouse, and Allied Workers of America (UCAPAW) under the Congress of Industrial Organizations (CIO), becoming UCAPAWA CIO Local 7, turning into Local 37 of the International Longshoremen and Warehousemen Union (ILWU) by the summer of 1950. In the beginning, the CWFLU was very slow to unite the Filipino community of laborers in the canneries. It wasn't until two union leaders were murdered in 1936 did Filipinos rally behind the union for higher wages, better hours, and sanitary working conditions for its members. By 1938, the contract system was eliminated, and from that point on, hiring for the canneries was done through the union hall. When WWII started, union activity was limited to Filipino workers, while the internment of Japanese workers was brought about. Many of the cannery workers were enlisting in the military or finding jobs in defense industries, while governmental emergency controls banned strikes and initiated a wage freeze. Another wave of immigrants arrived at the canneries in the 1970s, and a separate organization was established called the Alaska Cannery Workers Association (ACWA). Local 37 was reformed, and by 1980, reformers had gained control of the union, which was changed to IBU/ILWU, Region 37 in 1987, which was actually a merging of the Longshoremen's Union and the Inland Boatmen's Union of the Pacific.