Форманы жасау туралы эсселер: Дизайн және құрылымның синтезі
Notes on the Synthesis of Form
Кристофер Александрдың "Форманы синтездеу туралы ескертулер" кітабы – дизайн өнері, құрылыс, қала құрылысы туралы маңызды еңбек. Бавра ауылының мысалы қарастырылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Форма синтезі туралы жазбалар" – Кристофер Александрдың жобалау процесі туралы кітабы.
Notes on the Synthesis of Form is a book by Christopher Alexander about the process of design.
Дизайн
Александр дизайнды "функцияға жауап ретінде жаңа физикалық тәртіп, ұйымдастыру, форманы көрсететін нәрселерді ойлап табу процесі" деп анықтайды. Оның негізгі назары сәулет дизайны мен азаматтық инженерияда қалыптасқан болса да, оның көзқарасының негізгі идеялары көптеген басқа салаларға да қолданылуы мүмкін. Александрдың Үндістанның Гуджарат штатындағы Бавра ауылын талдауы диссертация мен кітаптағы маңызды зерттеу нысаны болды.
Alexander defines design as "the process of inventing things which display new physical order, organization, form, in response to function ". Even though his focus was formed in architectural design and civil engineering, the core ideas underlying his approach can be applied to many other fields. Alexander's analysis of the village of Bavra, in Gujarat, India formed the major case study in the dissertation and the book.
Ықпал
Басылып шыққан кезде кітап "дизайн өнерінің мәні мен оны қалай жүзеге асыруға болатыны туралы заманауи ең маңызды еңбектердің бірі" деп есептелді. Бұл кітап Ларри Константин, Эд Юрдон, Алан Купер және Том ДеМарко сияқты көптеген белгілі бағдарламалық қамтама жасаушыларға ықпал етті.
By the time it was published, the book was considered "one of the most important contemporary books about the art of design, what it is, and how to go about it." The book influenced a number of leading software writers, including Larry Constantine, Ed Yourdon, Alan Cooper, and Tom DeMarco.
Александрдың кейінгі еңбектері
Кейбір себептермен – бәлкім, ол кездескен математикалық қиындықтармен немесе 1960 және 1970 жылдардағы дизайн әдістері қозғалысында болған парадигмалық өзгерістермен байланысты, немесе неміс дизайнері Хорст Риттельдің дизайнның жақсы анықталмаған шекаралары мен негіздемелері жоқ «қиын мәселелермен» айналысатыны туралы пікірімен, сондай-ақ «Ескертпелерде» ұсынылған қатаң әдістемемен оларды шешу мүмкін еместігімен байланысты – Александр өзінің тәсілінің формалды бөліктерін дамытуды жалғастырмады, ол сол кезде үміттендірген болатын. Оның орнына ол басқа белгілі сәулетшілермен (Сара Ишикава және Мюррей Сильверштейн) бірге «Үлгілік тіл» жұмысын уақытша жүргізуді жөн көрді. Бұл үлгілер – форма синтезіне жауап беретін қозғаушы күштердің көрінетін немесе материалдық көрінісі болып табылады. Мысалы, кітаптың бірінші бөлімінен (15-беттен) алынған мына үзіндіні қарастырайық:
For some reasons – perhaps related to the mathematical difficulties he faced or to the paradigm shift taking place in the design methods movement through the 1960s and 1970s, or argument by the German designer Horst Rittel that design deals with 'wicked problems' that do not have well defined boundaries or rationales, and cannot be solved with rigid methodology advocated in Notes – Alexander did not continue to develop the formal parts of his approach, which, by that time, showed promise. Instead, he chose, temporarily, to work on patterns (A Pattern Language) together with other well known architects (Sara Ishikawa and Murray Silverstein). These patterns are visible or material manifestations of the driving forces underlying the synthesis of form. For an example, consider the following excerpt from the part one of the book (page 15):
Дегенмен, мұнда форманың өзі ғана емес, сонымен қатар магнит өрісінің тудырған күштері де маңызды. Магнит өрісінің белгілі бір пішін тудыратыны кейбір мақсаттар үшін маңызды болғанымен, пішінмен байланысы жоқ көптеген практикалық қолданыстар бар. Магнит өрісін сипаттайтын теңдеулерді көптеген пайдалы нәтижелерге айналдыруға болады, ал «үлгі» терминімен белгіленген түсінік оларға сәйкес келетін материалдық көрініс немесе айқындалу болып табылады. Александр өзінің соңғы еңбегі «Тәртіптің табиғатында» форманы тудыратын негізгі процестерден немесе тізбектерден формальды көріністерді бөлудің ақылға қонымсыз екенін көрсетеді, өйткені екеуі де бір құбылыстың байқалатын аспектілері болып табылады, осылайша осы жұмыс пен оның кейінгі үлгілік зерттеулері арасындағы көрінетін қайшылықты шешеді.
Nevertheless, what matters here is not only the form itself but the forces induced by the magnetic field. The fact that the magnetic field induces certain kind of form is relevant for some purposes; however, there are many practical applications not related to form. The equations describing the magnetic field can be translated into many useful outputs, to which, the concept denoted here by term "pattern" is a corresponding material manifestation or articulation. In his most recent work, The Nature of Order, Alexander demonstrates that it is illogical to separate formal manifestations from the underlying processes or sequences which produce the form, as both are observable aspects of the same field, thereby resolving the apparent conflict between this work and his subsequent pattern research.