Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлдер мен өсімдіктерді безендіруге арналған көркемдік дизайн.
Artistic design of flowers and plants for decoration
Гүл дизайны немесе гүл құрастыру – өсімдік материалдарын және гүлдерді көз тартатын, үйлесімді композиция немесе көрнекті көрніс жасау үшін пайдалану өнері. Мұқият жасалған гүл дизайнының алғашқы белгілері ежелгі Египет мәдениетінен табылды. Гүлдік дизайн деп аталатын құрастырулар, гүл дизайнының бес элементі мен жеті қағидасын қамтиды. Гүл дизайны – флористиканың бір саласы. Алайда, гүл дизайны тек құрастыруды жобалау және жасаумен ғана айналысады. Оған гүлдерді сату, таңсылдау, күту, өсіру немесе жеткізу кірмейді. Гүл дизайнында жиі қолданылатын құрастыруларға вазадағы гүлдер, гүл шоқтары, гүлдестелер, гирлендалар, фестон, бутоньерка, корсаж және букеттер жатады.
Floral design or flower arrangement is the art of using plant material and flowers to create an eye catching and balanced composition or display. Evidence of refined floral design is found as far back as the culture of ancient Egypt. Floral designs, called arrangements, incorporate the five elements and seven principles of floral design. Floral design is considered a section of floristry. But floral design pertains only to the design and creation of arrangements. It does not include the marketing, merchandising, caring of, growing of, or delivery of flowers. Common flower arrangements in floral design include vase arrangements, wreaths, nosegays, garlands, festoons, boutonnieres, corsages, and bouquets.
Тарих
Шығыс, Батыс және Еуропа стильдері қазіргі коммерциялық гүл дизайны индустриясына әсер еткен. Батыс дизайны тарихи тұрғыдан симметриялық, асимметриялық, көлденең және тік стильдегі композициялармен ерекшеленеді. Гүлдерді безендіру тарихы ежелгі Египетке дейін жетеді және уақыт өте келе біртіндеп дамып келген.
The Eastern, Western, and European styles have all influenced the commercial floral design industry as it is today. Western design historically is characterized by symmetrical, asymmetrical, horizontal, and vertical style of arrangements. The history of flower arrangement first dates back to Ancient Egypt, and has gradually evolved over time.
Ежелгі өркениеттер
Мысырлықтар шамамен 4000 жыл бұрын лотос гүлдері мен бүршіктерін құмыраларға қойған алғашқы халықтың бірі болды. Икебана – жапон гүл өнерінің стилі, ол көк, адам және жерді бейнелейтін үш негізгі сызықты камтиды. Бүгінде гүл дизайнының көптеген стильдері бар, олардың ішінде Ботаникалық стиль, Бау-бақша стилі (қолмен байланған, компот немесе арматура), Жарты ай корсажы, Носгей корсажы, Pot au Fleur, Кері "T" пішімі, Параллельдік жүйелер, Батыс сызығы, Hedgerow дизайны, Mille de Fleur және Формальды сызықтық стильдер бар.
Egyptians were among the first to place lotus flowers and buds in vases nearly 4,000 years ago. Ikebana is the Japanese style of floral design, and incorporates the three main line placements that correspond with heaven, humans, and the earth. Today, there are many styles of floral design including the Botanical Style, the Garden Style (Hand Tied, Compote or Armature), the Crescent Corsage, the Nosegay Corsage, Pot au Fleur, the Inverted "T", Parallel Systems, Western Line, the Hedgerow Design, Mille de Fleur, and Formal Linear.
Негізгі қағидалар
Гүл композицияларын жасағанда, гүл өсімдіктерін безендірушілер әдемі әрі тартымды туынды жасау үшін жалпы алты принципті ескеруі керек. Осы алты принципке мыналар жатады:
When creating flower arrangements, there are generally seven principles that floral designers must incorporate into their arrangement to create a flattering and appealing piece. These seven principles include:
Пропорция: дизайнды құру үшін қолданылатын элементтердің (мысалы, гүлдер, жапырақтар, ваза, аксессуарлар) мөлшері арасындағы қатынас. Өлшем: дизайнның жалпы көлемі мен оның орналасқан жері арасындағы қатынас. Тепе-теңдік: физикалық тепе-теңдік және визуалды тепе-теңдік. Физикалық тепе-теңдік – материалдар мен салмақтың таралуы; композиция тұрақты болуы керек және құлау қаупі болмауы керек. Визуалды тепе-теңдік – композицияға алғашқы көз тастағандағы әсемдік сезімі. Визуалды тепе-теңдіктің үш түрі бар: симметриялық, асимметриялық және ашық. Фокалды нүкте: дизайнның басты ерекшелігі және/немесе көрерменнің назарын бірінші болып тартатын элемент. Ритм: композицияның визуалды ағыны. Бұл элемент көрерменнің назарын ішке, сыртқа, жоғары және төмен қарай жылжытуға ынталандыруы керек. Ритм түстер, пішіндер, сызықтар, текстуралар және кеңістіктер арқылы қол жеткізіледі. Ұқсастық: түстердің, материалдың және текстураның үйлесімді үйлесімі. Біртүренділік: әрбір элемент мақсатты түрде орналастырылған; қалған бес принциптің орындалуымен қол жеткізіледі. Әрбір композицияда барлық алты принциптің қолданылмайтынын есте ұстаған жөн. Мысалы, француз барокко және рококо стильдерінде фокалды нүкте болмайды. Рококо стильдері пропорцияны да ескермейді, олар енінен гөрі биік болуы керек. Кейбір дәстүрлі дизайн кеңістікті (соның салдарынан ритмнің бір бөлігін) ескермейді. Сызықты гүлдер – өсімдіктің сабағы бойында гүлдейтін биік тік гүлдер. Олар композицияның контурын жасап, оның биіктігі мен енін анықтайды. Олар тура немесе табиғи түрде иілген болуы мүмкін. Көптеген сызықты гүлдердің сабағының төменгі жағында ірі гүлдер орналасқан, ал тікенектің ұшына жақын орналасқанда олар біртіндеп кішірейеді. Бұл дизайнде ритмдік сезімді тудырады, өйткені көз табиғи түрде осы прогреске ілеседі. Сызықты гүлдердің мысалдары: драцена, дельфиниум, лиатрис, гладиолус, сток, қамыс және мысық күшігі. Пішін гүлдері – қызықты түстері, текстуралары және/немесе өрнектері бар, назар аударатын және композициядағы басқа элементтерден ерекшеленетін гүлдер. Олар көбінесе композицияның фокалды нүктесі ретінде қолданылады. Пішін гүлдеріне ирис, калла, антуриум және орхидея жатады. Көлемді гүлдер бір сабақтағы бір қатты, дөңгелек гүлбасқадан тұрады. Олар композицияға көлем мен визуалды салмақ қосады. Көлемді гүлдер көбінесе контейнердің жиегіне жақын орналастырылып, фокалды нүктеге назар аударады немесе оның өзі фокалды нүкте болып табылады. Көлемді гүлдер көбінесе композицияның "жұлдызы" деп есептеледі. Әдетте, әртүрлілікті жасау және бірқалыптылықтан аулақ болу үшін бірнеше түрлі көлемді гүлдер қолданылады немесе композицияны әдемі ету үшін. Көлемді гүлдерге гвоздика, хризантема, ромашка, анемон, далия, гидрангия және раушан жатады. Толықтырғыш гүлдер кішкентай гүлдердің "шоғырларынан" тұрады. Толықтырғыш гүлдер, атауынан көрінетіндей, көлемді гүлдер мен дизайн шеңбері арасындағы бос кеңістікті толтыру үшін қолданылады. Сонымен қатар, толықтырғыш гүлдер композицияға көлем қосады. Толықтырғыш гүлдердің мысалдары – бебе тынысы және статица. Бір гүл бір санатқа жатса да, оны басқа санаттан шығарып тастамайтынын атап өткен жөн. Мысалы, хризантема гүлдің мөлшері мен түріне байланысты көлемді немесе толықтырғыш гүл ретінде қарастырылуы мүмкін. Антуриумдар мен орхидеялар пішін гүлдері ретінде де, көлемді гүлдер ретінде де қарастырылуы мүмкін. Гүл дизайнерлері жиі қолданатын басқа гүлдер: перуандық лилия, космос, фрезия, гардения, гиацинт, каланхоэ, лакспур, лаванда, сирень, лилия, лимониум, люпин, пион, флокс, протея, ранункулюс, седум, солидаго, күнбағыс, тюльпан және зиния.
Proportion: the relationship between the sizes of elements used to create the design (e. g., flowers, foliage, vase, accessories). Scale: the relationship between the overall size of the design and the setting it is placed in. Balance: contains physical balance and visual balance. Physical balance is the distribution of materials and weight across the arrangement; the arrangement should be stable and not at risk of falling over. Visual balance is the poise an arrangement contains upon first glance. There are three types of visual balance: symmetrical, asymmetrical, and open. Focal point: the main feature of the design and/or the first thing that attracts the viewer's eye. Rhythm: the visual flow of the arrangement. This element should encourage the viewer's gaze to move inward, outward, up, and down while looking at the arrangement. Achieved through colors, shapes, lines, textures, and spaces. Harmony: the pleasing combination of colors, material, and texture used in the arrangement. Unity: everything is placed with purpose; achieved when the other 6 principles are in order. It is important to keep in mind that not every arrangement will use all seven principles of design. For example, French Baroque and Rococo style arrangements do not include a focal point. Rococo designs also disregarded proportion; they were to be much taller than they were wide. Some traditional designs disregarded space (and therefore a part of rhythm). Line flowers are tall spikes of flowers that bloom along the stem of the plant. They create the outline for an arrangement and determine the height and width of the design. They can be straight, or naturally curving. Most line flowers have larger flowers at the bottom of the stem, that gradually become smaller the closer they are located to the end of the spike. This creates rhythm in the design, as the eye naturally follows the progression. Examples of line flowers include snapdragons, delphiniums, liatris, gladiolus, stock, cattails, and pussywillows. Form flowers are flowers that have interesting colors, textures, and/or patterns that draw attention and stand out among the other pieces in the arrangement. They are most often used as the focal point of the arrangement. Form flowers include irises, calla lilies, anthurium, and orchids. Mass flowers consist of a single stem with one solid, rounded head at the top of the stem. They add mass and visual weight to an arrangement. Mass flowers are often inserted near the rim of the container to draw attention to the focal point, or to serve as the focal point themselves. Mass flowers are often considered the "star of the show" in an arrangement. Oftentimes, more than one type of mass flower is used to create variety and to avoid monotony, or, to otherwise make the arrangement less boring. Mass flowers include carnations, chrysanthemums, daisies, anemone, dahlias, hydrangeas, and roses. Filler flowers are composed of small "sprays" of flowers. Filler flowers are used, as the name suggests, to fill in empty spaces among mass flowers and the framework of the design. Filler flowers also add further dimension to the arrangement. Examples of filler flowers are baby's breath and statice. It is worth noting that just because a flower is defined in one category, that does not exclude it from other categories. For example, chrysthanthemums can be considered both a mass flower or a filler flower, depending on the size and variety of the bloom. Anthuriums and orchids can be considered form flowers, as well as mass flowers. Other flowers commonly used by floral designers include peruvian lilies, cosmos, freesias, gardenia, hyacinth, kalanchoe, larkspur, lavender, lilac, lilies, limonium, lupine, peonies, phlox, protea, ranunculus, sedum, solidago, sunflowers, tulips, and zinnias.
Жапырақтары
Гүлдер сияқты, жапырақтар да осы төрт санатқа бөлінеді. Көбінесе, олар гүлдердің атқарып жатқан жұмысын күшейту үшін қолданылады.
Much like flowers, foliage can also be divided into the same four categories. Usually, they are meant to accent what is being done by their flower counterparts.
Сақталған
Кептірілген материалдар, мысалы, қабық, ағаш, құрғатылған гүлдер, құрғатылған (көбінесе хош иісті) гүлшоғырлар, жапырақтар, жапырақ қаңқалары және басқа да сақталған материалдар гүлдесте жасау өнері мен техникасының таралған бөлігі болып табылады. Олардың ұзақ сақталуы және маусымға тәуелді болмауы оларды пайдалы етеді. Олардың материалдары жаңа гүлдер мен жапырақтарға толықтыратын және керісінше, контрастты әсерлер мен ассоциацияларды ұсынады.
Dried materials such as bark, wood, dried flowers, dried (and often aromatic) inflorescences, leaves, leaf skeletons, and other preserved materials are common extensions of the art and media of floral design. They are of practical importance in that they last indefinitely and are independent of the seasons. Their materials offer effects and associations complementary to, and contrasting with, fresh flowers and foliage.
Құралдар
Гүл композициясын жасау үшін гүл өсіруші көптеген құралдарды пайдалануы керек. Жалпы, ең көп қолданылатын құралдар – гүлдік лента, құмыра лентасы, желім, гүлдерді тіреуге арналған құрылғылар (флоралдық жабақтар), кесу құралдары, гүлдік кесектен (көбіктен), ыдыстар және сым. Композицияны ұстап тұру үшін түрлі ыдыстар мен контейнерлер қолданылады. Олар жиналған гүлдердің соңғы келбетіне әсер етеді және көптеген жобаларға сәйкес келетін әртүрлі пішіндер мен өлшемдерде болады. Гүлдік кесектен (көбіктен) – ылғалды сақтап, гүлдерді орнында ұстап тұратын тығыз материал. Көбінесе, гүлдік кесектенге арналған белгілі бір ыдыс болады, оған көбікті салу жеткілікті. Бірақ, гүлдік кесектенді кез келген пішінге кесіп, кез келген ыдысқа орналастыруға болады. Соңғы жылдары гүлдік кесектеннің (көбіктің) қоршаған ортаға тигізетін зияны және ылғалдатылмаған көбіктен пайда болатын ұнтақтың тыныс алу жолдарына тигізетін зиянды әсері туралы пікір қақтығыстары туды. Дегенмен, гүлдік кесектен гүл композициясындағы маңызды құрал болып табылады. Гүлдік пышақ, гүлдік қайшы, бау-шабуыр және ленталық қайшы сияқты кесу құралдары гүл композициясындағы әртүрлі материалдарды кесу үшін қолданылады. Пышақтар гүлдерді немесе гүлдік кесектенді (көбікті) кесу үшін пайдаланылады. Қайшы мен бау-шабуыр жапырақтар мен гүлдерді қысқартуға және кесуге қолданылады. Ленталық қайшы лента мен жіпті кесу үшін қолданылады. Желімдеу құралдарына гүлдік лента, құмыра лентасы, гүлдік желім (сонымен қатар суық желім деп те аталады) және ыстық желім жатады. Гүлдік лента көбінесе гүлдерді бірге бекіту үшін немесе композицияның ішкі құрылымын жасыру үшін қолданылады, әсіресе бутоньерка немесе корсаж жасағанда. Құмыра лентасы гүлдестеде торлы үлгі жасау үшін қолданылады, бұл гүлдер мен жапырақтарды орнында ұстауға көмектеседі. Гүлдік кесектенді (көбікті) ыдысқа бекіту үшін де оны пайдалануға болады. Суық желім жаңа, тірі гүлдерді бірге бекіту үшін немесе композицияға орналастыру үшін қолданылады. Ыстық желім тірі емес материалдарды орнына жабыстыру үшін немесе біріктіру үшін қолданылады. Сым гүл композициясында әртүрлі мақсаттарда қолданылады. Ол ленталарды бекітуге, сынған сабақтарды түзетуге немесе нашар немесе жұқа материалға күш беруге пайдаланылуы мүмкін. Сымның әртүрлі қалыңдығы (өлшемі) болады, олар әртүрлі қолданулар үшін қолданылады. Гүлдерді тіреуге арналған құрылғылар (флоралдық жабақтар) гүлдерді тік ұстап тұрады. Оларда гүлдерді орналастыруға арналған тесіктер немесе гүлдің кесілген ұшын "қадау" үшін тікенектер болады.
To create an arrangement, a floral designer has to use a multitude of tools. In general, the most common tools are floral tape, pot tape, glue, flower frogs, cutting tools, floral foam, containers, and wire. Vases and other containers are used to hold the arrangement. They often lend to the final look of a piece, and come in a variety of shapes and sizes to suit numerous types of projects. Floral foam is a piece of dense foam that holds moisture and keeps flowers in place. Most floral foam has a specific container that can hold the foam without anything more than placing it into the container. However, floral foam can be cut into any shape, and therefore placed in any container. In recent years, there has been controversy over the environmental impact of floral foam, as well as the potential negative health effects from inhaling the powder created from unsoaked foam. Nevertheless, floral foam is still an essential tool in floral design. Cutting tools, such as floral knives, floral shears, pruners, and ribbon scissors can be used to cut a variety of materials in floral design. Knives can be used to cut flowers or floral foam. Shears and pruners can also be used to trim and cut foliage and flowers. Ribbon scissors are used to cut ribbon and twine. Adhesive tools include floral tape, pot tape, floral adhesive (also known as cold glue), and hot glue. Floral tape is most often used to secure flowers together or to cover the mechanics of an arrangement, especially when creating a boutonniere or corsage. Pot tape is used to create a grid pattern in vases, which helps keeps flowers and foliage in place. Pot tape can also be used to secure floral foam to a container. Cold glue is used to secure fresh, living flowers together or in place for an arrangement. Hot glue is used to glue non living media in place or together. Wire is used in floral design for a variety of purposes. It can be used to secure ribbons in place, fix broken stems, or provide strength to weak or flimsy material. Wire comes in different gauges, or sizes, which are used for different applications. Flower frogs are devices that keep flowers upright. They usually have holes to place the flowers into, or spikes to "spear" the cut end of the flower into.
Гүл дүкендері
Гүл дүкендері – гүл дизайндарын жасап, сататын кәсіпорын. Гүл дүкендерінде әдетте алуан түрлі гүлдер мен жапырақтар болады, оларды жеке тапсырыс бойынша немесе дайын дизайндардан таңдап алуға болады. Гүл дүкендері көбінесе келесі мерекелер мен шараларда көп тапсырыс алады: Рождество, Әулие Валентин күні, Хатшылар күні, Аналар күні, Құрбан айт (Барлық жандар күні), Адвент, Пасха, тойлар және қаралы рәсімдер. Гүл дүкендері гүл шаруашылығының басқа да салаларын қамтиды, соның ішінде маркетинг, гүлдерді сатып алу және сату, өндіріс және тағы да басқалар.
Floral shops are business establishments that create and sell floral designs. Floral shops often have a vast variety of flowers and foliage to use in creating arrangements, which can be custom ordered or pre designed. Floral shops usually receive a majority of their business on the following holidays and events: Christmas, Valentine's Day, Administrative Professionals' Day, Mothers' Day, All Souls Day, Advent, Easter, weddings and funerals. Floral shops also include the other aspects of floristry, including marketing, buying and selling of flowers, production, etc.
Көше сатушылары
Гүлдер мен гүл шоқтарын сататын көше сатушылары гүл сатушылар деп аталады. Гүл сатушылар Мексика, Үндістан, Вьетнам және Америка Құрама Штаттарының оңтүстік-батыс штаттарында кең таралған.
Street vendors that sell flowers and arrangements are called flower sellers. Flower sellers are popular in countries like Mexico, India, Vietnam and Southwestern states in the United States.
Қауымдастықтар
Әлемде гүл дизайнын дамытумен айналысатын көрнекті салалық қауымдастықтарға Американдық гүл дизайнерлері институты (AIFD), Американдық гүлшілер қоғамы (SAF) және Гүлдерді безендіру қоғамдарының ұлттық қауымдастығы (NAFAS) жатады. АҚШ-та елдің 50 штатының дерлік барлығында гүл өсіру және гүл дизайны бойынша ұйымдар бар. Бұл қауымдастықтар гүл дизайнын шеберханалар, конференциялар, гүл көрмелері мен семинарлар арқылы кеңейтеді.
Prominent industry associations that promote floral design worldwide include the American Institute of Floral Designers (AIFD), the Society of American Florists (SAF), and the National Association of Flower Arranging Societies (NAFAS). In the United States, there are also numerous floriculture and floral design organizations for nearly all of the 50 states in the country. These associations promote floral design through workshops, conferences, flower shows, and seminars.
Дизайнерлер
Белгілі гүл өрістегі шеберлері: Дэниел Ост, Джуничи Какизаки, Паула Прайк, Фил Руллода, Кэтрин Конлин, Констанс Спри, Дженнифер МакГаригл, Джудит Блэклок, Стэнли Гатти, Айрин Хейс, Джулия Клементс, Азума Макото және Ақ үйдің бас гүл дизайнері.
Notable floral designers include Daniel Ost, Junichi Kakizaki, Paula Pryke, Phil Rulloda, Catherine Conlin, Constance Spry, Jennifer McGarigle, Judith Blacklock, Stanlee Gatti, Irene Hayes, Julia Clements, Azuma Makoto, and the White House Chief Floral Designer.