Кіріспе
Нейл Шиханның деректі кітабы "Ашық жарқыраған өтірік: Джон Пол Ван және Америка Вьетнамда" (1988) – бұл бұрынғы New York Times тілшісі Нил Шиханның АҚШ армиясының подполковнигі Джон Пол Ван (ұрыс кезінде қаза тапқан) және Вьетнам соғысына АҚШ-тың қатысуы туралы кітабы. Шихан бұл кітабы үшін 1988 жылы National Book Award for Nonfiction және 1989 жылы Pulitzer Prize for General Non Fiction сыйлықтарымен марапатталды. 1998 жылы HBO телеарнасында Билл Пакстон мен Эми Мадиганның басты рөлдерде ойнаған осы аттас фильм түсірілді.
A Bright Shining Lie: John Paul Vann and America in Vietnam (1988) is a book by Neil Sheehan, a former New York Times reporter, about U. S. Army lieutenant colonel John Paul Vann (killed in action) and the United States' involvement in the Vietnam War. Sheehan was awarded the 1988 National Book Award for Nonfiction and the 1989 Pulitzer Prize for General Non Fiction for the book. It was adapted as a film of the same name released by HBO in 1998, starring Bill Paxton and Amy Madigan.
Қорытынды
Джон Пол Ванн 1960-шы жылдардың басында Сайгон режиміне кеңесші болды. Ол Сайгон режимінің соғыс жүргізу әдісін қатаң сынады, оны сыбайлас және тиімсіз деп есептеді, сондай-ақ көбінесе АҚШ әскері тарапынан да сынға алды. Ол АҚШ әскери басшылығын, әсіресе Уильям Уэстморлендтің басшылығын және олардың халықтық партизандық қозғалысқа қарсы тұрғанда сыбайлас режимді қолдауының салдарынан туған қиындықтарды сынады. Ол қолданылған көптеген тактикалардың (мысалы, халықты қоныс аудару бағдарламасы) халықты одан әрі бөліп, АҚШ мақсаттарына кері әсер ететінін айтты. Ол әскери басшылыққа ықпал етуге көбінесе шамасы келмеді, бірақ өзінің пікірлерін тарату үшін Сайгон журналистер тобын, оның ішінде Шихан, Дэвид Халберстам және Малкольм Браунды пайдаланды. Кіріспеде Ванннің 1972 жылғы 16 маусымда Вьетнамда тікұшақ апатынан қаза болғаннан кейін өткен жерлеу рәсімі суреттеледі. Шихан, оның досы, сол жерлеуге қатысты. Алдағы мақала Вьетнамдағы Ванннің мансабы мен Американың қақтығысқа қатысуын егжей-тегжейлі баяндайтын жеті "кітапқа" бөлінген. Бірінші кітап Ванннің 1962 жылы Вьетнамға тағайындалуы туралы айтады. Екінші кітап "Қарсыласуға дейінгі жағдайлар" Вьетнам соғысының басталу тарихын баяндайды. Үшінші кітап 1963 жылғы 2 қаңтардағы Ап-Бак шайқасы туралы толыққанды мәлімет береді, онда Оңтүстік Вьетнам армиясы Вьетконгтан күйреуге ұшырады. Төртінші кітап Ванннің соғыс жүргізілу әдісіне сын айтуын, АҚШ әскери басшылығымен болған қақтығысын және Америкаға қайта оралуын сипаттайды. Бесінші кітап Ванннің соғысқа қатысудан бұрынғы жеке тарихын, оның генерал болу жолының сериялық ізгіліксіздіктер мен армия дін қызметкерінің 15 жастағы қызын зорлау салдарынан қалай тоқталғанын түсіндіреді. Алтыншы және жетінші кітаптар Ванннің 1965 жылы Вьетнамға оралуын және АҚШ армиясы үшін жеңіске жететін стратегияны іске асыруға жасаған сәтсіз әрекеттерін, сондай-ақ ол бір кезде сынаған әскери жүйемен қалай келісімге келгенін баяндайды. Шихан Ванннің АҚШ тарихындағы кез келген азаматтан гөрі тікелей шайқаста көбірек американдық әскерлеріне басшылық еткенін айтады. Ол кезде Ван армиядан зейнеткерлікке шыққан еді.
Қабылдау және ықпал
"Нью-Йорк Таймс Бук Ривью" журналында жазылғандай, "Егер Вьетнам соғысын оның құмарлығы мен ақымақтығының Гомерлік ауқымында бейнелейтін бір кітап болса, осы кітап – соның өзі. Нил Шихан соғыстың барлық элементтерін қамтитын керемет фуга жасайды". "Нью-Йорк ревью оф Букс" журналы оны "есте қаларлық повесть, бүкіл әскерлердің қақтығыстары мен шуына лайықты, ұлы тарих" деп жариялады. "Жарқын жарқыраған өтірік" – өте ұлы туынды; оның сыйлығы эстетикалық және [ ] рухани сипатта болады". Ол 1989 жылы Роберт Ф. Кеннеди Әділет және Адам Құқықтары Орталығының кітап сыйлығын алды, ол жыл сайын Роберт Кеннедидің мақсаттарын ең ада және күшті көрсететін кітапқа беріледі – кедейлер мен әлсіздерге деген қамқорлығы, әділ және теңдік үшін күресі, лайықты қоғамның барлық жастарға әділ мүмкіндік беруі керек деген сенімі және еркін демократияның билік пен мүмкіндіктердің теңсіздіктерін жоюға қабілеттілігіне деген сенімі". 1988 жылдың қыркүйегінде Шихан Брайан Лэмбпен "Жарқын жарқыраған өтірік" кітабы туралы сұхбат берді. Бұл талқылау C-SPAN телеарнасында 30 минуттан тұратын бес бөлімге бөлініп көрсетілді және кейіннен C-SPAN-ның Booknotes бағдарламасының негізі болды.