2005 жылғы Квебек партиясының көшбасшы сайлауы

Кіріспе

2005 жылғы Квебек партиясының басшылығын сайлау 13 қарашадан 15 қарашаға дейін, Канаданың Квебек провинциясындағы басты тәуелсіздік және әлеуметтік-демократиялық саяси партиясы – Квебек партиясының жаңа басшысын сайлау мақсатында өтті. Бұл партия тарихында 1985 жылғы басшы сайлаудан кейін өткен екінші жарыс болды. Сайлау екі кезеңде, басымдық дауыс беру жүйесі бойынша жүргізілді. Бұрынғы министр Андре Буасклер партия мүшелерінің 53,7% дауысымен бірінші кезеңте сайланды, осылайша ол Солтүстік Америкадағы ірі саяси партияның ашық түрде гомосексуалды басшысы және әлемдегі алғашқылардың бірі атанды.

Өмірбаян

2005 жылдың 4 маусымында партия басшысы Бернард Лэндри партияның Ұлттық кеңесінің делегаттары арасындағы сенім дауысында 76,2% дауыс алғаннан кейін PQ басшысы лауазымынан кету ниетін жариялады. Партия Луиза Харелді уақытша басшы етіп тағайындады. Егер ол қатысса, федералдық деңгейдегі тәуелсіздік саясатын ұстанатын «Квебек блогы» партиясының басшысы Жиль Дюсеп күшті үміткер болар деп күтілді. Бірақ 11 маусымда ол PQ басшылығына таласуға жасалған қысымға қарамастан, «Блоктың» басшысы болып қалатынын мәлімдеді.

Науқан

Бірнеше айлық алдынғы науқаннан кейін, жарысқа қатысудың ресми мерзімі 2005 жылдың 15 қыркүйегінде басталды. Көп ұзамай Бойсклер сауалнамаларда көшбасшы болып көзге түсті, Паулин Мару екінші, Ришар Лежендр шамалы айырмамен үшінші, ал Луи Бернар төртінші орынды иеленді. Бұқаралық ақпарат құралдары осы сауалнамалардың дұрыстығын жиі айтса да, кейбір кандидаттар ұйымдары олардың Квебек халқының барлығын қамтығанын, бірақ нақты дауыс беруге қатысатын адамдарды емес, Parti Québécois мүшелерін ескере алмағанын баяндады. Сондай-ақ, бұқаралық ақпарат құралдары осы сауалнамаларда көшбасшылықты көрсеткен төрт кандидатқа тым көп назар аударғаны, ал басқа кандидаттардың идеяларын көлеңкеде қалдырғаны сынға ілікті. Олар аз талқыланды және тікелей эфирде LCN телеарнасында өткен ресми пікірсайыстарда олардың ашылу сөздері сарапшылардың пікірлеріне орын беру үшін қысқартылды. Науқанның басында туған маңызды мәселе – «Бойсклер ісі» болды. 2005 жылдың 10 қыркүйегінде Le Devoir газетінің тілшісі Мишель Давид өзінің мақаласында Le Droit газетінің бұрын жарияланған, көбіне назарсыз қалған мақаласына сілтеме жасады, онда Андре Бойсклердің жастық шағында шалқасынан өмір сүргені және кокаин қолданғаны туралы әңгімелер айтылған. Бойсклер бастапқыда жастық шағындағы ойын-сауық пен қателіктерін мойындады. Бірнеше күннен кейін, бұқаралық ақпарат құралдарының қысымынан кейін, ол «қолданғанын» мойындады. Қызығы, бұл оның сауалнамалардағы танымалдығын арттырды, сарапшылар бұл жағдайға байланысты халықтың жаны ашырғандығын айтты. Бойсклердің 2000 жылы өзінің гомосексуализмі туралы ашық айтқаны оның науқанына да кедергі келтірмеді. Сауалнамалар көрсеткендей, квебек тұрғындарының 90 пайыздан астамы Квебек премьерінің гомосексуалды болуына қарсы емес. Паулин Мару да өзінің әйел екендігі оның науқанына кері әсер еткенін айтты. Бойсклер көшбасшы болғандықтан, көптеген басқа кандидаттар мен олардың қолдаушыларының шабуылына ұшырады. «Бойсклер ісінен» кейін кандидаттың «шалқасынан өткен өмірі» туралы қалыптасқан беделге қоса, кейбір прогрессивті белсенділер Бойсклердің солшыл құндылықтарын күмәндандырды. Пьер Дюбук, Жан Уимет, Гилберт Пакетт және Жан-Клод Сент-Андре сияқты прогрессивті кандидаттар тобы Маруаға оның тәжірибесі мен сенімді өткені үшін ғана емес, сонымен қатар оның прогрессивті құндылықтарына жақын болғандықтан жақындады. Дауыс беруге аз уақыт қалғанда Пакетт Маруаны қолдап, сайлаудан бас тартты. Партияның солшыл фракциясы SPQ Libre Дюбук қолдаушыларын Маруаға екінші таңдау ретінде дауыс беруге шақырды, сондай-ақ Уимет те осылай кеңес берді. Жилен Лебель өзінің қолдаушыларын екінші турда Бойсклерге дауыс беруге шақырды.

After months of pre campaign, the race officially began on September 15, 2005, the official deadline for entering the race. Soon, Boisclair emerged as a favorite in the polls, with Pauline Marois second, Richard Legendre a close third and Louis Bernard fourth. The validity of these polls, much touted by the media, was however challenged by some candidate organizations since they were conducted on the whole population of Quebec, rather than the actual voter pool, the legal members of the Parti Québécois. Also criticized was the intense media focus on the four candidates leading in these said polls, leaving the ideas of the other candidates in the dark. The later were much less discussed and their opening monologues were even cut for pundit commentary in LCN live broadcastings of the official candidates' debates. An early, albeit brief issue in the campaign was the so called Affaire Boisclair. On September 10, 2005, Le Devoir columnist Michel David referred in his column to a relatively unnoticed past article of Le Droit alluding to rumours of André Boisclair having lived a wild younger life and taken cocaine. Boisclair initially recognized a youth of partying and mistakes. Days later, after much media pressure, he admitted to having "consumed". Ironically, this only made his popularity stronger in polling, something credited by pundits to popular sympathy in the face of the weight of the media scrutiny. The fact that Boisclair came out in 2000 on the subject of his homosexuality did not hampered his campaign either. Polls showed that more than 90% of Quebecers were not opposed to a gay Premier of Quebec. On public perceptions, Pauline Marois also raised the theory that her campaign was hurt by the fact that she was female. Boisclair, being the frontrunner, became the target of many other candidates and their supporters. Adding to the problematic "wild past" reputation the candidate had gained from the Affaire Boisclair, some progressive militants put into question Boisclair's left wing values. A group of most progressive candidates, Pierre Dubuc, Jean Ouimet, Gilbert Paquette and Jean Claude St André, soon grew closer to Marois, not only because of her experience and her safer known past, but also because of perceived stronger progressive values. Shortly before the vote, Paquette withdrew, announcing his support for Marois. The left wing SPQ Libre faction of the party asked the Dubuc supporters to vote for Marois as second choice, as did Ouimet. Ghislain Lebel asked his supporters to vote for Boisclair on the second ballot.

Идеялар

Кандидаттар, әсіресе Квебек аймағында өткен ресми пікірталастарда көптеген идеялар ұсынды. Андре Буасклер қарызды төмендету жоспарын және мемлекеттік қаржыландырылатын тегін жоғары білім беруді жақтады. Ришар Лежендр Квебек облыстарына көбірек автономия беру туралы жиі айтты. Полин Маруа болашақта "Eau Québec" құру арқылы суды мемлекеттік меншікке беруді ұсынды, бұл "Тыныш революция" кезінде электр энергиясы үшін "Hydro-Québec" компаниясымен жасалғанға ұқсас болды. Кедейлікпен күресу мақсатында Дубук, Маруа, Уимет және Пакет кепілдік берілген ең төменгі кіріс жүйесін қолдады. Көптеген кандидаттар қоғамдық көлік және жел энергиясына баса назар аударды. Лебель дебаттарға әкелген юморымен ерекше көзге түсті. Дегенмен, оның консервативті саяси нанымдары оны көбінесе прогрессивті кандидаттардың арасында көзге түспейтін адамға айналдырды. Сент-Андре партияның "pur et dur" ағымының идеяларын қорғады, әсіресе Канаданың қалған бөлігімен үзіліс жасау қадамдары туралы, бұл Канада конституциясына қайшы келетін, тәуелсіздікке дейінгі мемлекеттік әрекеттер еді. Барлық кандидаттар арасындағы ең маңызды келісім – осы жобалардың көпшілігі тек ұлттық тәуелсіздік арқылы іске асырылуы мүмкін екендігі болды.

Дауыс беру

Дауыс беру 2005 жылдың 13 қарашасынан 15 қарашасына дейін Star Académie телешоуындағы халық дауысы үшін қолданылатын жүйе арқылы телефон арқылы өтті. Партия басшылығына сайлаудың жеңімпазы 2005 жылдың 15 қарашасында жарияланды. Күн 1976 жылдың 15 қарашасында Квебек партиясының алғашқы сайлаудағы жеңісінің құрметіне таңдалды. Сайлау екі кезеңде басымдық дауыс беру жүйесі бойынша жүргізілді.

Қоғамдық пікірталастар

Жеті қоғамдық пікірталас сайлау президенті Лайн Маркук ұйымдастырды. Олар Квебек партиясының ресми сайты pq.org және LCN телеарнасының жаңалықтары арқылы тікелей эфирде көрсетілді. Осы көптеген адамдармен мағыналы және реттелген түрде пікір алмасуға мүмкіндік беру үшін, әр шара үш үміткерден тұратын үш талқылау бөліміне бөлінді. Үміткерлердің топтары кездейсоқ түрде құрылды. Бұған қоса, әр пікірталаста ашылу және қорытынды сөздер айтылды, сондай-ақ көрермендер мен интернеттен таңдап алынған сұрақтар талқыланды. Бұл іріктеуді партия президенті Моник Ричард басқаратын бейтарап комиссия жүзеге асырды.

Бірлік және мемлекеттік қаржы

Бірлестік және мемлекеттік қаржылар жөніндегі пікірсайыс 2005 жылдың 21 қыркүйегінде Шербрук қаласында өтті. Бірлестік тақырыбы бойынша кепілдендірілген ең төменгі кіріс жобасын талқылауға Дубук, Маруа, Пакетт және Уимет қатысты. Бойсклер мемлекеттік қаржыландырумен тегін жоғары білім беру туралы пікірсайысқа ашық екенін айтты және білім беруді өзінің басымдығы деп мәлімдеді. Ол мемлекеттік қарызды азайту жоспарын ұсынды. Сент-Андре мен Бойсклер арасында қатыгез пікір алмасу болды, себебі біріншісі, Бойсклерден корпоративтік салықтан қашумен күресуге міндеттеме беруін бірнеше рет талап етті, ол соңында осыған келісті. Бойсклер сондай-ақ Бойсклердің қатысқан Люсьен Бушардың бұрынғы Квебек партиясы үкіметінің тапшылықсыз саясатын қорғады.

Тұрақты даму және экономика

2005 жылдың 28 қыркүйегінде Монреаль қаласында тұрақты даму және экономика тақырыбындағы пікірсайыс өтті. Көптеген кандидаттар қоғамдық көлік және жел энергиясына баса назар аударды, ал Маруа суды "Eau Québec" мемлекеттік корпорациясы арқылы мемлекеттік меншікке алуді уәделеді. Ричард Лежендр Бойсклэрмен референдумды кешіктіруіне байланысты келіспестік туғызды. Бойсклэр партияның 2005 жылғы бағдарламасына сәйкес, "келесі мандат ішінде мүмкіндігінше ертерек" референдум өткізуді қолдады, ал Лежендр өзі билікке келген алғашқы жылында референдум ұйымдастыруды жақтады. Лежендр сондай-ақ Бойсклэрдің Қоршаған орта министрі қызметін атқарып жүрген кезінде шошқа шаруашылықтарына мораторий енгізу тәсілін де сынға алды.

Мәдениет

Мәдениет жөніндегі пікірсайыс 2005 жылдың 12 қазанында Трои-Ривьерде өтті. Уиме кедейлікке түсіп қалмас үшін суретшілерді қамтамасыз ету – Квебек мәдениетінің салауатты болуының жолы екенін атап көрсетті. Кандидаттар француз тілінің хартасы (жарғысы) туралы да талқылады.

Егемендік және басшылық

Егемендік және көшбасшылық туралы пікірсайыс 2005 жылдың 19 қазанында Квебек қаласында өтті. Партияда тәуелсіздікке жету жолы мен қарқыны әдетте қызу пікірталқыға түсетін болғандықтан, БАҚ өкілдері бұл жеті пікірсайыстың ең даулысы болады деп болжады. Ақырында, пікірсайыс күтпегендей қақтығыссыз өтті деп сипатталды.

Аумағы

Аумақ туралы пікірталас 2005 жылдың 26 қазанында Римускиде болды.

Білім

Білім беру тақырыбындағы пікірталас 2005 жылдың 2 қарашасында Сагене қаласында болды.

Денсаулық

Денсаулық сақтау тақырыбындағы пікірталас 2005 жылдың 9 қарашасында Гатино қаласында болды.

Ресми

Тізімге енгізілген кандидаттар 40 түрлі округтен кем дегенде 1000 қол жинады, әр округке кемінде 10 қол жиналды. Ресми кандидатуралар бойынша олар:

Candidates listed have collected at least 1000 signatures from 40 different ridings, with a minimum of 10 signatures per riding. In order of official candidacy, they were:

Richard Legendre Former professional tennis player and former Minister of Sports. He is considered close to François Legault. Puts forward plans of more autonomy for Quebec regions. Louis Bernard Former Chief of Staff to Parti Québécois Premier René Lévesque and former Secretary general of the Government to Parti Québécois Premiers René Lévesque and Jacques Parizeau. André Boisclair Former Minister of the Environment and House Leader. Polls show him to be the frontrunner. Notably centers his plans on education (with plans of free, state provided higher education) and debt reduction. Pauline Marois Former Minister of Finance, former Minister of Education and former Deputy Premier of Quebec. Ghislain Lebel Former Bloc Québécois Member of Parliament who quit his seat in 2002. He is more conservative than the other candidates and the party center and advocates a more traditional form of nationalism. Wishes that the party would do more to appeal to voters of the right wing Action démocratique du Québec. Jean Claude St André Parti Québécois Member of the National Assembly, considered a pur et dur close to Robert Laplante's strategy of gestures of rupture with Canada between an eventual PQ victory and the attainment of independence. Is a harsh critic of corporate tax evasion. Pierre Dubuc Official candidate of the SPQ Libre left wing and pro union political club and editor of the left wing paper L'aut'journal. Gilbert Paquette Progressive former minister under René Lévesque. Jean Ouimet Former head of the Green Party of Quebec and former adviser to Parti Québécois leader Jacques Parizeau. Has plans for sustainable development, wealth distribution (national and international), participatory democracy, the elaboration of a social contract and a party direction through collegiality.

Ричард Лежендре – Бұрынғы кәсіби теннисші және бұрынғы спорт министрі. Франсуа Легоға жақын адам саналады. Квебек аймақтарына көбірек автономия беру жоспарларын ұсынады.

Луи Бернард – Квебек партиясының премьер-министрі Рене Левестің бұрынғы штаб бастығы және Рене Левеск пен Жак Паризо Квебек партиясының премьер-министрлерінің бұрынғы үкімет хатшысы.

Андре Буасклер – Бұрынғы Қоршаған орта министрі және палата басшысы. Сауалнамалар бойынша көшбасшы болып табылады. Оның жоспарлары білім беруге (тегін, мемлекеттік жоғары білім беру) және қарызды азайтуға бағытталған.

Полин Маруа – Бұрынғы қаржы министрі, бұрынғы білім министрі және Квебектің бұрынғы вице-премьері.

Гислен Лебель – 2002 жылы Квебек блогының парламенттік мүшелігінен бас тартқан. Басқа кандидаттар мен партия орталығына қарағанда консервативті, ұлттық патриотизмнің дәстүрлі формасын жақтайды. Партияның оңшыл «Демократиялық Квебек» партиясының сайлаушыларына көбірек үндеуін қалайды.

Жан Клод Сент-Андре – Parti Québécois Ұлттық Ассамблеясының мүшесі, Роберт Лапланттың ПК жеңісі мен тәуелсіздікке қол жеткізу арасында Канадамен үзіліс жасауға бағытталған стратегиясына жақын саналады. Корпоративтік салықтан қашуды қатты сынға алады.

Пьер Дубук – SPQ Libre солшыл және кәсіподақтарды қолдайтын саяси клубтың ресми кандидаты және солшыл L'aut'journal газетінің редакторы.

Гилберт Пакет – Рене Левестің прогрессивті бұрынғы министрі.

Жан Уимет – Квебектің «Жасыл партиясының» бұрынғы басшысы және Parti Québécois көшбасшысы Жак Паризоның бұрынғы кеңесшісі. Тұрақты даму, байлықты бөлу (ұлттық және халықаралық деңгейде), қатысу демократиясы, әлеуметтік келісімшарт әзірлеу және партиялық бағытты коллегиялық түрде анықтау жоспарлары бар.

Қайтарып алулар

Хью Кормье – 2003 жылғы сайлауда Кремази округінен кандидат болған дәрігер. Үш күннен кейін дау туып, жарыстан бас тартты. Жиль Эберт – бұрынғы мемлекеттік қызметкерлер кәсіподағының өкілі. Жиль Пакетт – Квебек партиясының бұрынғы кандидаты. Белгіленген мерзімге дейін жеткілікті қол жинамады. Оның жобасы – республикалық және монархиялық принциптерді біріктіретін тәуелсіз Квебек мемлекетін құру болды, бұл көптеген соңғы ресми кандидаттардың Квебек республикасы құру жоспарларына қарама-қарсы еді.

Бас тартылды

Максим Баракат Квебек партиясының белсенді мүшесі. Кейіннен Паулин Маруаға қолдау көрсетті. Камил Бушар Ұлттық Ассамблеяның мүшесі. Луи Бернардты қолдады. Жан Пьер Шарбоно Бұрынғы министр және Ұлттық Ассамблеяның бұрынғы төрағасы. Жиль Дюсеп Квебек блогының жетекшісі. Ол бас тартты, әсіресе келесі федералды сайлауда Квебек блогының төрағасы ретінде сайлауға түсу уәдесін орындау үшін. Жозеф Факал Бұрынғы министр, ол басқа Квебек партиясы мүшелеріне қарағанда орталықшыл көзқарастас саналды. Ол 2003 жылы министрліктен кетуіне себеп болған кәсіби және отбасылық міндеттемелерін айтты. Содан бері ол Паулин Маруа кандидатурасын қолдады. Бернард Лендри Бұрынғы жетекші. Көптеген адамдар одан өзінің орнын басу сайысына қатысуын сұрады. Жазғы ой-толғаныстан кейін бұрынғы премьер-министр бас тартты. Лоран М. Леклерк Әнші және актер. Франсуа Лего Бұрынғы министр және бұрынғы белгілі үміткер. Ол отбасылық міндеттемелерді атап өтті. Дэниел Турп Квебек партиясы Ұлттық Ассамблеясының мүшесі және Квебек блогының бұрынғы парламент мүшесі. Ол Андре Буасклерге қолдау білдірді.

Уақыт шкаласы

4 маусым 2005 ж. Партия басшысы Бернард Лэндри PQ басшысы лауазымынан кету ниеті бар екенін мәлімдеді, партияның Ұлттық кеңесінде өткен сенім дауысында 76,2% қолдау алғаннан кейін. 5 маусым 2005 ж. Квебек партиясының бұрынғы министрі Паулин Маруа партия басшылығына үміткер болатынын бірінші болып жариялады. Кейбір белсенділер бұл мәлімдемені Бернард Лэндридің отставка туралы сөйлегенінен бір күн өткен соң жасалғандықтан асығыс деп сынға алды. 13 маусым 2005 ж. Жилль Дюсепп жарысқа қатыспайтынын және келесі федералды сайлауда Квебек блогының төрағасы болып қалатынын хабарлады. 13 маусым 2005 ж. Партия алдағы жарыстың ресми ережелерін ұсынды. 15 маусым 2005 ж. Бернар Ландріге арналған ашық хат Le Devoir газетінде жарияланды. Ол бұрынғы басшыны егемендік үшін өзінің орнын иеленуге үміткер болуға шақырды. Оған қырықтан астам адам (көбінесе азшылық өкілдері), мысалы, Квебек блогының депутаты Мака Котто, Квебек блогының бұрынғы үміткері және PQ Montréal Ville Marie ұйымының президенті Мария Мурани, сондай-ақ Квебек блогының бұрынғы депутаты Освальдо Нунез қол қойды. Бұл "retourbernardlandry.org" онлайн петициясының іске қосылуынан кейін болды, ол осы мақсатты қолдайды. 11 шілде 2005 ж. Партия Ричард Лежендренің кандидатурасын ресми түрде қабылдады. 30 шілде 2005 ж. Партия Луи Бернардтың кандидатурасын ресми түрде қабылдады. 5 тамыз 2005 ж. Партия Андре Буасклердің кандидатурасын ресми түрде қабылдады. 16 тамыз 2005 ж. Бұрынғы басшы Бернард Лэндри ойланып, өзінің үміткер болу мүмкіндігіне қатыстығын күмәнмен аяқтады. Ол ресми түрде үміткерліктен бас тартып, партияның жаңа басшыны тауып, өзін жаңартуға қабілеттілігіне сенім білдірді. 18 тамыз 2005 ж. Партия Паулин Маруаның кандидатурасын ресми түрде қабылдады. 19 тамыз 2005 ж. Партия Гислен Лебельдің кандидатурасын ресми түрде қабылдады. 25 тамыз 2005 ж. Партия Жан-Клод Сент-Андренің кандидатурасын ресми түрде қабылдады. 1 қыркүйек 2005 ж. Квебек блогының депутаты және бұрынғы Parti Québécois министрі Серж Менар Луи Бернардты қолдайтынын жариялады. 2 қыркүйек 2005 ж. Ресми үміткерліктен кейін бірнеше күн өткен соң, психиатр Юг Кормье өзінің жұмыс берушісі Луи Ипполит Лафонтен ауруханасынан пациенттерден өзінің үміткерлікке қол қоюын сұрағаны үшін қызметтен шеттетілгеннен кейін отставкаға кетті. 6 қыркүйек 2005 ж. Квебек блогының депутаты Мака Котто Паулин Маруаны қолдайтынын мәлімдеді. Ол бұрын Бернард Лэндридің қайта оралуын қолдаған, бірақ 16 тамызда ол мүлдем бас тартқаннан кейін өз шешімін өзгертті. 7 қыркүйек 2005 ж. Parti Québécois-тің уақытша басшысы Луиза Харель Квебек блогының жиналысында сөйлеп, PQ басшылығына үміткерлер күреспей, пікір алмасу керек деп мәлімдеді. 9 қыркүйек 2005 ж. Parti Québécois-тің бұрынғы вице-президенті Мари Малавой Паулин Маруаны қолдайтынын жариялады. Референдум: Паулин Маруи өз позициясын нақтылады. 9 қыркүйек 2005 ж. SPQ Libre өкілі Пьер Дюбуктің кандидатурасын партия ресми түрде қабылдады. 10 қыркүйек 2005 ж. Le Devoir газетінің жазушысы Мишель Давид өзінің мақаласында Le Droit газетінің бұрынғы, көп назар аудармаған мақаласына сілтеме жасады, онда Андре Буасклердің жастық шағында шалқасынан өмір сүргені, кокаин қолданғаны және сол кездегі Parti Québécois басшысы Люсьен Бушардың оны қатты сөккені туралы әңгімелер айтылған. 12 қыркүйек 2005 ж. Партия Гилберт Пакеттің кандидатурасын ресми түрде қабылдады. 13 қыркүйек 2005 ж. Мас күйінде көлік жүргізгені үшін сотқа тартылғаннан кейін, үміткер Гилберт Пакет баспасөз конференциясында жарыста қалуға ниетті екенін мәлімдеді. 15 қыркүйек 2005 ж. Жан Уимет тоғызыншы және соңғы ресми үміткер болды. 15 қыркүйек 2005 ж. Партия басшылығына үміткер болу үшін қажетті 1000 қол қою мерзімі аяқталды, бұл партия басшылығы үшін жарысты ресми түрде бастады. 16 қыркүйек 2005 ж. Партия тоғыз ресми үміткерді ұсынды. 16 қыркүйек 2005 ж. Партия штаб-пәтерінде Андре Буасклерден оның өткеніне қатысты аңыздар туралы сұрады. Буасклер Люсьен Бушармен сөккен кездесу болмағанын жоққа шығарды, бірақ жастығында "қателіктер" жасағанын мойындады. 16 қыркүйек 2005 ж. 2004 жылы Элси Лефеврдің Либеральді Квебек партиясының бекінісіндегі Ларьер Дорион округінде жеңіске жеткенін еске алу үшін өткен түскі ас кезінде бұрынғы басшы Бернард Лэндри Буасклердің жеке өміріне қатысты тексеру тоқтатылуын күтетінін айтты. Ол сондай-ақ өзінің отставкадан кейінгі алғашқы рет мемлекеттік алдында сөйлеген сөзінде болашақ сайланған басшыны, ол кім болса да, қолдауға шақырды. 18 қыркүйек 2005 ж. Андре Буасклер Tout le monde en parle телешоуының қонағы болды. 19 қыркүйек 2005 ж. Левисте өткен баспасөз конференциясында, тікелей сұраққа жауап бергенде, Андре Буасклер кокаин қолданған ба екенін сұрағанда: «Мен сізге айтқым келеді, мен қателіктер жасадым, өкінетін нәрселер болды. Иә, мен қолдандым. Меннен одан анығырақ жауап алу мүмкін емес» деді. 19 қыркүйек 2005 ж. «Тікелей және қоғамдық қаржы» тақырыбында алғашқы ресми пікірсайыс Шербрукте өтті. 20 қыркүйек 2005 ж. Ричард Лежендре Ұлттық Ассамблеяның ең жас және ең үлкен депутаттары Элси Лефевр мен Франсуа Жандроннан қолдау алды. 28 қыркүйек 2005 ж. «Тұрақты даму және экономика» тақырыбында екінші ресми пікірсайыс Монреальде өтті. 30 қыркүйек 2005 ж. Гислен Лебель Le Devoir газетімен сұхбатта Андре Буасклердің жеңісі сөзсіз екенін мәлімдеді. 4 қазан 2005 ж. Жан Уимет және Гилберт Пакет бірлескен баспасөз конференциясын өткізіп, үміткерлерге назар жетіспейтініне және олардың халық арасындағы сауалнамаларға, олардың пікірінше, дұрыс емес әсер беретініне қанағаттанбады. Екеуі де әлеуметтік келісімді жасау, Квебек пен әлемде байлықты қайта бөлу және тәуелсіздік алғанға дейін жедел конституция жасау сияқты жобалар туралы айтты. 6 қазан 2005 ж. Société Saint-Jean-Baptiste Монреальдегі өз кеңсесінде, Maison Ludger Duvernay-да «тіл» тақырыбында қоғамдық пікірсайыс ұйымдастырды. Тоғыз үміткердің жетісі қатысты. 10 қазан 2005 ж. Parti Québécois-тің негізін қалаушы Рене Левескенің жесірі Коринн Котэ Левеск Parti Québécois-тің Луи Бернардты қолдайтынын жариялады. Ол содан кейін тоғыз күннен кейін қатерлі ісіктен қайтыс болды. 12 қазан 2005 ж. Гилберт Пакет Le Devoir газетімен сұхбатта солшыл бағыттағы төрт үміткер, Пьер Дюбук, Жан Уимет, Жан-Клод Сент-Андре және өзінің бірігіп үміткер болу мүмкіндігі туралы айтты, өйткені прогрессивтіктер үшін төрт үміткер тым көп. 12 қазан 2005 ж. Үшінші ресми пікірсайыс Труа-Ривьерде «мәдениет» тақырыбында өтті. 14 қазан 2005 ж. Жұмыскерлерді қабылдау мерзімі аяқталды, 14 қазан күні түн ортасында жаңа мүшелер партияға мүше болып, сайлауда дауыс беру құқығын алудың соңғы күні болды. Партия ұйымы мүшелік саны 60%-ға өскенін, 71 000-нан 112 000-ға дейін жеткенін хабарлады. 14 қазан 2005 ж. Parti Québécois-тің бұрынғы басшысы және Квебек провинциясының бұрынғы премьер-министрі Бернард Лэндри Андре Буасклер өзінің үкіметі кезінде кокаин қолданғанын білгенде, бұл мәселенің маңызды екенін және жағдайды қалай шешу керектігін анықтау үшін тергеу бастау керектігін айтты. 19 қазан 2005 ж. Көптеген қоғамдық қайраткерлер «Квебекке қатысты нақты көзқарас» манифестін жариялады (француз тілінде «Pour un Québec lucide» деп белгілі). Онда электр энергиясы тарифтерін көтеру арқылы қарызды төлеу және білім беруге инвестициялау үшін университет оқу ақысын тоқтату сияқты бірқатар шаралар ұсырылды. Пікірлер әртүрлі болды. Parti Québécois басшылығына үміткерлердің арасында Андре Буасклер қарызды төлеу қажеттігімен келіседі, бірақ университет оқу ақысы мәселесіне қатысты келіспейді. Паулин Маруи тартымдылық танытты. Гилберт Пакет Квебек қаласындағы пікірсайыста оны қатаң сынады. 19 қазан 2005 ж. Төртінші ресми пікірсайыс өтті...

June 4, 2005 Party leader Bernard Landry states his intention to resign as leader of the PQ after getting 76.2% in a vote of confidence at the Party National Council. June 5, 2005 Former Parti Québécois minister Pauline Marois is first to announce her intention to enter the leadership race. The statement is criticized by some militants because of its haste, coming one day after the resignation speech of Bernard Landry. June 13, 2005 Gilles Duceppe announces that he will not enter the race and will remain at the helm of the Bloc Québécois for the next federal election. June 13, 2005 The party presents the official rules of the upcoming race. June 15, 2005 An open letter to Bernard Landry is published in newspapers, including Le Devoir. It implores the former leader to become candidate in the race for his own succession for the sake of the cause of sovereignty. It is signed by over forty people (mostly from minorities), like Bloc Québécois MP Maka Kotto, Bloc Québécois past candidate and president of the PQ Montréal Ville Marie organisation Maria Mourani and past Bloc Québécois MP Osvaldo Nunez, notably. This follows the launch of "retourbernardlandry. org", an online petition sharing the same goal. July 11, 2005 The candidacy of Richard Legendre is officially accepted by the party. July 30, 2005 The candidacy of Louis Bernard is officially accepted by the party. August 5, 2005 The candidacy of André Boisclair is officially accepted by the party. August 16, 2005 Former leader Bernard Landry, after reflexion, ends the uncertainty around a possible candidacy of his to succeed himself. He officially renounces to become candidate and professes in faith in the capacity of the party to find a new leader and renew itself. August 18, 2005 The candidacy of Pauline Marois is officially accepted by the party. August 19, 2005 The candidacy of Ghislain Lebel is officially accepted by the party. August 25, 2005 The candidacy of Jean Claude St André is officially accepted by the party. September 1, 2005 Bloc Québécois MP and former Parti Québécois minister Serge Ménard announces his support for candidate Louis Bernard. September 2, 2005 Days after official candidacy, psychiatrist Hugues Cormier resigns after being suspended by his employer, the Louis Hippolyte Lafontaine Hospital for asking patients to sign his candidacy slip. September 6, 2005 Bloc Québécois MP Maka Kotto announces his support for Pauline Marois. He had previously favoured a return of Bernard Landry, until the latter's definite refusal of August 16. September 7, 2005 Louise Harel, the Parti Québécois interim leader, speaks at a Bloc Québécois gathering and states that the PQ leadership candidates should debate, not battle. September 9, 2005 Former Parti Québécois vice president Marie Malavoy announces her support for Pauline Marois. Référendum: Pauline Marois précise sa position
September 9, 2005 The candidacy of SPQ Libre representative Pierre Dubuc is officially accepted by the party. September 10, 2005 Le Devoir columnist Michel David refers in his column to a relatively unnoticed past article of Le Droit alluding to rumors of André Boisclair having lived a wild younger life, taken cocaine and having been strongly reprimanded by then Parti Québécois leader Lucien Bouchard for it. September 12, 2005 The candidacy of Gilbert Paquette is officially accepted by the party. September 13, 2005 After having been brought to court because of alleged drunk driving, candidate Gilbert Paquette announces to a press conference that he intends to remain in the race. September 15, 2005 Jean Ouimet becomes the ninth and last official candidate. September 15, 2005 The deadline for entering the race, with the required 1,000 signatures, is reached, launching officially the race for the party leadership. September 16, 2005 The party presents the nine official candidates. September 16, 2005 At the party headquarters, André Boisclair is asked about the rumors surrounding his past. Boisclair denies a reprimand meeting with leader Lucien Bouchard, but admits that he had made "mistakes" in his youth. September 16, 2005 At a brunch commemorating the 2004 Parti Québécois victory of Elsie Lefebvre in the Parti Libéral du Québec stronghold of Laurier Dorion, former leader Bernard Landry states his hopes that the accusation excesses will cease, seemingly referring to the scrutiny around Boisclair's past personal life. He also enjoins militants in his speech, his first public speech since his resignation, to rally around the future elected leader, whoever he or she may be. September 18, 2005 André Boisclair is a guest of the Tout le monde en parle television show. September 19, 2005 At a Lévis press conference, when asked directly if he had ever taken cocaine, André Boiclair responds "What I want to tell you is I made mistakes, things I regret. Yes, I consumed. I can't be clearer than that." September 19, 2005 The first official public debate is held at Sherbrooke on the subject of "solidarity & public finances". September 20, 2005 Richard Legendre receives the support of Elsie Lefebvre and François Gendron, respectively the youngest and oldest Members of the National Assembly. September 28, 2005 The second official public debate is held at Montreal on the subject of "sustainable development & economy". September 30, 2005 Ghislain Lebel declares in an interview with Le Devoir that André Boisclair's victory seems unavoidable. October 4, 2005 Jean Ouimet and Gilbert Paquette hold a common press conference during which they deplore the lack of media attention for the candidates and the importance put by them on population wide polls that, they say, give wrong impressions, since the actual leadership vote is held only amongst party members. The two also speak of projects like the elaboration of a social contract, wealth redistribution in Quebec and the world and a provisional constitution before independence. October 6, 2005 The Société Saint Jean Baptiste organizes a public debate on "language" at its home office of Montreal, the Maison Ludger Duvernay. Seven out of nine candidates attend. October 10, 2005 Corinne Côté Lévesque, the widow of Parti Québécois founder René Lévesque, announces her support for Louis Bernard. She would succumb to cancer only nine days later. October 12, 2005 Gilbert Paquette speaks, in a Le Devoir interview, of the possibility of a common candidacy for the four candidates most to the left, Pierre Dubuc, Jean Ouimet, Jean Claude St André and himself, saying that four candidates is too much for the most progressive. October 12, 2005 The third official public debate is held at Trois Rivières on the subject of "culture". October 14, 2005 The recruiting period is over, midnight of October 14 being the deadline for new members to become party members and have voting rights for the election. The party organization reports a 60% membership rise, from 71,000 to 112,000. October 14, 2005 Former Parti Québécois leader and former Premier of Quebec Bernard Landry states that, if he had heard of André Boisclair taking cocaine while under his government, he would have considered the issue serious and launched an inquiry to decide what to do with the situation. October 19, 2005 A number of public figures publish the manifesto For a clear eyed vision of Quebec (better known in French as Pour un Québec lucide). It proposes a number of measures like making electricity fees higher to reduce the debt and unfreezing university fees to invest in education. Reactions are mixed. Amongst the Parti Québécois leadership hopeful, André Boisclair agrees on the necessity of debt reduction but not on the university fees issue. Pauline Marois shows herself to be lukewarm. Gilbert Paquette criticizes it harshly at the Quebec City debate. October 19, 2005 The fourth official public debate is held at Quebec City on the subject of "sovereignty and leadership". October 21, 2005 In an interview with La Presse, Jean Ouimet speaks of a probable rally of the most progressive candidates, Pierre Dubuc, Gilbert Paquette, Jean Claude St André and himself, behind Pauline Marois to defeat André Boisclair, seen as not enough to the political left. Ouimet states that, out of the frontrunners (usually identified as Louis Bernard, André Boisclair, Richard Legendre and Pauline Marois), Marois embodies to him their values the best. October 21, 2005 At the recording of Larocque Auger, a political show of the TVA network, Lucien Bouchard reveals that he did not know that André Boisclair had taken cocaine while being a minister under his government. October 25, 2005 In Campaign Rule 1: Be No More Virtuous Than the Voters, The New York Times examines the case of André Boisclair, the Boiclair Affair and the apparent tolerance of the Quebec people, notably with the flaws of their political figures. October 25, 2005 On SRC radio, party heavyweight Louise Beaudoin announces her support for Pauline Marois, citing as a reason for her decision Marois' emphasis on an eventual international offensive, a diplomatic plan to prepare the recognition of an independent Quebec. Beaudoin is a former Parti Québécois Minister of International Relations. October 26, 2005 The fifth official public debate is held at Rimouski on the subject of "territory". November 2, 2005 The sixth official public debate is held at Saguenay on the subject of "education". November 2, 2005 Ghislain Lebel declares that André Boisclair will be his second choice on the ballot. November 5, 2005 Lisette Lapointe, the spouse of former party leader and premier Jacques Parizeau, declares her support for André Boisclair. November 8, 2005 Pierre Dubuc and the SPQ Libre ask their supporters to vote for Pauline Marois as second choice. November 9, 2005 The seventh official public debate is held at Gatineau on the subject of "health". November 10, 2005 Gilbert Paquette withdraws his nomination and asks his supporters to vote for Pauline Marois because of her values that he judges more to the left than those of Boisclair. November 12, 2005 Both André Boisclair and Pauline Marois state their intention to support the final victor of the race. November 13, 2005 Voting by telephone begins at 8 a. m
November 15, 2005 Voting ends at 5 p. m
November 15, 2005 At first round, André Boisclair is declared victor of the election and the new leader of the Parti Québécois with 53.7% of party member votes. At the Quebec City gathering, he delivers a speech calling for party unity and a future referendum on sovereignty.