Кіріспе

Португалдық зерттеуші Гонсало Коэльо (шамамен 1501–04 жж.) – Португалияның солтүстігіндегі танымал отбасынан шыққан португалдық саяхатшы. Ол Бразилияның жағалауының көп бөлігін зерттеген екі экспедицияны (1501–02 және 1503–04) басқарды.

Өмірбаян

1501 жылы Коэлью Педро Альварес Кабралдың Бразилияны ашқандығын растау үшін экспедицияға жіберілді. 10 мамырда ол Лиссабоннан үш каравеланың «генерал-капитаны» ретінде сапарға шықты. Оның экипажында Флоренциялық, Севильяда тұратын Америго Веспуччи де болды. 17 тамызда оның экспедициясы Бразилия жағалауына, шамамен 5° оңтүстік ендігіне жетті. Флот оңтүстікке қарай жол тартты және 1502 жылғы Жаңа жыл күні Гуанабара шығанағына (23° оңтүстік ендігі) жетті, оны «Рио-де-Жанейро» деп атады. 1502 жылдың 13 ақпанында Бразилиядан кетуге дейін олар екі градус оңтүстікке (қазіргі Канеяға дейін) жүзіп өтті. Егер Америго Веспуччидің айтуынша сенер болса, экспедиция қазіргі Патагонияның суық аймақтарындағы «Оңтүстік полюстің 52° [О] биіктігіне» жеткен, бірақ кері қайтар алдынан, құнарсыз теңіздер мен жағалауларға (немесе аралдарға) тап болған, бірақ бұл мәселе әлі де даулы. Үш каравеланың тек біреуі 1502 жылдың 7 қыркүйегінде Лиссабонға оралды. Коэлью 1503 жылдың 10 мамырында Лиссабоннан тағы да сапарға шықты, бұл жолы алты кемеден тұратын флотпен. Веспуччи осы жолы кемелердің бірінің капитаны ретінде оны сүйемелдеді. Кабо-Верде аралдарында тоқтағаннан кейін кемелер «теңіздің ортасындағы аралға» (вероятно, Фернандо-де-Нороньяға) жетті, онда флагман 10 тамызда рифке шағылып, сүңгіп кетті. Барлық адамдар Веспуччидің кемесіне көшіріліп аман қалды. Олар порт тапты, онда флоттың бірімен кездесті. Содан кейін олар Бразилияға жүзіп, қараша айында «Тодос-ос-Сантос» (қазіргі Байя-де-Тодос-ос-Сантос шығанағы) деп аталатын шығанаққа жетті. Қалған флотты күткеннен кейін, олар оңтүстікке қарай басқа шығанаққа жүзіп, бес ай бойы бекініс салған және ағаш тиеген. Олар бекіністе тағы жиырма төрт адамды қалдырып, ағаш жүктерін тиеуді жалғастырып, Лиссабонға қарай сапарлады, ол жерге 1504 жылдың 28 маусымында жетті.