Кіріспе

Канахва класының жанармай құю кемесі

USS Pecos (AO–6) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Канахва класының жанармай құю кемесі. 1921 жылы қолданысқа енгізілді және 1942 жылдың 1 наурызында Ява аралының оңтүстігінде жапондық әуе шабуылынан батырылды.

Пайдалану тарихы

"Пекос" кемесі 1920 жылдың 2 маусымында Массачусетс штатындағы (АҚШ) Бостон әскери-теңіз кемежайында отын тасымалдаушы кеме ретінде салынды, номері 18 болды. Құрылыс барысында 1920 жылдың 17 шілдесінде кеме АО–6 ретінде қайта жіктелді. 1921 жылдың 23 сәуірінде Анна С. Хаббардтың спонсорлығымен суға түсіріліп, 1921 жылдың 25 тамызында қолданысқа берілді. АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа кіргенге дейінгі екі онжылдық ішінде "Пекос" Атлант және Тынық мұхиттарында қызмет етті. Жапония Перл-Харборға шабуыл жасаған кезде "Пекос" Филиппинде АҚШ Азия флотының кемелерін қолдап тұрды. 1941 жылдың 8 желтоқсанында Кавите әскери-теңіз кемежайынан Баликпапанға (Борнео) бағытталды және 1941 жылдың 14 желтоқсанында жетті. Мұнай мен бензинмен толтырылғаннан кейін, танкер Макассарға, Голландтың Шығыс Индиясындағы Селебеске жол тартты, онда жапон күштерінің жылдам ілгерілеуін тоқтатуға тырысқан американдық соғыс кемелерін жанармаймен қамтамасыз етті. 1941 жылдың 22 желтоқсанында Макассардан Австралияның Дарвин қаласына бағытталды. 1942 жылдың 23 қаңтарында Дарвиннен шығып, 1942 жылдың басында Явадағы Сорабахаға бет алды, онда 1942 жылдың 3 ақпанына дейін жапондық әуе шабуылы осы портты қолдануға қауіпті еткенге дейін одақтас кемелерге отын құйды. Содан кейін Тжилатжап май құюшы кеме үшін базаға айналды, оның жанармай резервуарлары толық босқанша. 1942 жылдың ақпан айының соңында ол Стьюарт кемесінің аман қалған экипажымен бірге Сейлонға май құю үшін бағытталды. 1942 жылдың 27 ақпанында Рождество аралынан шалқарақтағы "Пекос", су ұшағын қызметкерлерінен (бұрынғы авианосец) "Лэнгли" эсминецтері "Уиппл" және "Эдсалл" арқылы аман қалғандарды қабылдауға дайын болғанда, құрлықтағы жаудың бомбалаушылары үш кемеге шабуыл жасады. Оларды күреске салғаннан кейін, АҚШ кемелері жаудың құрлықтағы авиациясының қаупінен тыс оңтүстікке қарай жылжып, 1942 жылдың 1 наурыз таңында теңізде ауысуды аяқтады. "Уиппл" кейін Кокос аралдарына "Белита" танкерімен кездесуге бағытталды, ал "Эдсаллға" "Лэнглиде" жолаушы болған АҚШ Әскери-әуе күштерінің (USAAF) ұшқыштары мен жердегі экипажымен бірге Тжилатжапқа оралуға бұйрық берілді. АҚШ Әскери-әуе күштерінің қызметкерлері 27 бөлшектелген және жәшікке салынған P-40 истребителін жинап, Тжилатжапқа "Пекос" жүк кемесімен жеткізілген, қазір "Лэнгли" және "Стьюарттан" 700-ге жуық аман қалғандарды тасымалдап, Австралияға бағытталды. Сол күні түскі уақытта жапондық авианосец "Сорю" ұшақтары "Пекосқа" шабуыл жасап, бір сағаттан кейін тағы соққы берді. Біраз уақыт бойы ол аймақтағы кез келген одақтас кемелерге апат туралы хабарламалар жіберді, өйткені кеме, әдетте, жоғалып қалады деп болжалды. Ақыры, түстен кейін үшінші шабуыл "Пекосты" батырды. Жапон императорлық теңіз күштерінің ұшқышы Шинсаку Ямакаваның айтуынша, соңғы шабуылды "Кага" авианосецінен келген бомбалаушылар жүргізді. Кеме басқарушысы лейтенант-коммандер Лоуренс Дж. Макпик "Пекостағы" көрсеткен батырлығы үшін "Күміс жұлдыз" орденімен марапатталды. Кеме капитаны, командир Абернети кемеден кетуге бұйрық бергеннен кейін, лейтенант-коммандер Макпик судағы аман қалғандарды автоматтандырып жатқан жапондық Айчи D3A1 "Val" шомылу бомбалаушыларымен күрескенін көрді. Кейбір экипаж мүшелерінің айтуынша, ол кеме батқаннан кейін кемеден шығып кеткен. Басқалары оның соңғы рет автоматпен жұмыс істегенін хабарлады. Шындығында, ол кеме батып бара жатқанда басқа офицермен бірге суға жүзіп кетті. Алайда оның денесі ешқашан табылмады және соғыс аяқталғаннан кейін ол "Қол соғыста қаза тапқан" деп тізілді. "Пекос" батқаннан кейін "Уиппл" оқиға орнына асығып жетіп, 232 аман қалғанды құтқарып алды. Көптеген аман қалғандарды, бірақ "Уиппл" экипажы көре алды, оларды құтқара алмады және теңізде қалдырды, өйткені аймақта екі жау субмаринасы бар деген күдік болды. "Пекоста" 630-дан астам экипаж мүшелері мен "Лэнгли" аман қалғандарының арасынан 400-ден астамы қалды және қаза тапты. Голландтың Шығыс Индия кампаниясындағы АҚШ Азия флоты мен америкалық-британдық-голландтық-австралиялық командасының батып кеткен кемелерінің нақты құрбандарын анықтау мүмкін емес, өйткені көптеген одақтас әскери кемелері батып кеткен (кем дегенде 24 барлығы) және олардың көпшілігі басқа батып кеткен кемелерден аман қалғандарды жинап алғаннан кейін жапондықтар бірнеше сағат немесе бірнеше күннен кейін батырды.