Кіріспе

Перси Джордж Герберт Фендер (22 тамыз 1892 – 15 маусым 1985) – ағылшын крикетшісі. Ол өз елі үшін 13 тестілік матч ойнаған және 1921–1931 жылдар аралығында «Суррей» командасының капитаны болған. Ол – универсал ойыншы, орта деңгейдегі соққы беруші және негізінен лег-спин допты лақтырушы. Крикетшінің «қос жетістігін» жеті рет орындаған. Белгілі бір қатыгездігімен көзге түсетін соққы беруші, 1920 жылы ол ең жылдам бірінші сыныптық жүздік соқты, үш таңбалы көрсеткішке тек 35 минутта жетті, бұл көрсеткіш 2021 жылға дейін рекордтық болып сақталуда. «Суррей» командасының капитаны ретіндегі қызметінің нәтижесінде, замандастары оны Англиядағы ең жақсы капитан деп бағалаған. 1914 жылы Фендер «Уисденнің жыл крикетшісі» тізіміне енген. Корольдік әуе корпусындағы әскери қызметтен кейін ол «Суррей» командасына қайта оралды және 1921 жылы капитан болды. Оның басшылығы команданы бірнеше маусым бойы тиімді доп тастаушылардың жетіспеушілігіне қарамастан, округтік чемпионатта күшті бәсекелестікке түсуге шабыс дарытты. Күшті, кейде даулы басшылық қабілеттерімен қатар, Фендер доп пен таяқшамен тиімді өнер көрсетті, бірақ доп тастаушы ретінде қолдау таппады. 1921 жылдан бастап ол Англия құрамасы үшін кейде тестілік матчтарда ойнады, бірақ айқын жетістікке жете алмады. Баспасөздің ұсыныстарына қарамастан, ол ешқашан тестілік матчтардың капитаны болып тағайындалмады, ал 1924 жылы өте беделді Лорд Харриспен болған қақтығыстан кейін Англиядағы карьерасы дерлік аяқталды. Фендер мен «Суррей» комитеті арасындағы оның тәсілдері мен тактикасы туралы келіспеушіліктер 1932 жылы оны капитандық лауазымынан шеттетуге және 1935 жылы карьерасын аяқтауға әкелді. Өте танымал тұлға болған Фендер өзінің командаластары мен жанкүйерлер арасында кең танымал болды. Суретшілер оның ерекше келбетін карикатуралауды ұнататын, бірақ ол крикеттен тыс жерлерде де богемиялық қоғамдағы қатысуымен танымал болды. Крикеттен басқа, Фендер шарап саудасында жұмыс істеді, журналистикада сәтті мансап жасады және крикеттік турлар туралы бірнеше жақсы қабылданған кітаптар жазды. Ол соқыр болғаннан кейін де 1970 жылдарға дейін жұмыс істеуін жалғастырды. 1985 жылы 92 жасында қайтыс болды.

Ерте өмір

Фендер – қағаз фирмасының директоры Перси Роберт Фендер мен Лилидің үлкен ұлы. 1892 жылы Суррейдегі Балхам қаласында туған ол, анасының отбасының Брайтон клубының крикетімен айналысуының арқасында крикет ойнауға ынталанды. Сегіз жасынан бастап, Суссекстің матчтарын тамашалау үшін оларға баратын. Алдымен Вейбридждегі Сент-Джордж колледжінде, содан кейін Лондондағы Сент-Полс мектебінде білім алды. Фендер крикетші ретінде көзге түсе бастады. 1908 жылы мектеп түсін алған ол үш жыл бойы мектеп командасында ойнады, Бедфорд мектебіне қарсы матчта жүз ұпай жинады. Сол ойында, боулингпен айналысқаны үшін мектеп мұғалімі оны сынға алды. Фендердің жетістігі оны Лордс стадионында Мэрилебон Крикет Клубына (МКК) қарсы Public Schools XI құрамына таңдауға алып келді. 1910 жылы Сент-Полс үшін жетістіктері жалғасты, бірақ оның мектептегі мансабы әкесі мен мектеп директоры арасындағы даудан кейін күрт аяқталды. Дау Фендердің ата-анасының рұқсатынсыз ойнаған крикет матчына қатысты, әкесі крикеттің академиялық оқудан басым түсуіне наразы болды. Фендер дереу мектептен шығарылды; ол 1910 жылы соққы беру көрсеткіштері бойынша көшбасшы болды, бірақ таңдалған болса да, сол жазда Лордта ойнауға рұқсат алмады, өйткені ол енді мектеп оқушысы емес еді. Жетістікке қарамастан, Сент-Полс крикет шеберлері оны сенімді крикетші деп санамады; ол соққы бергенде тым көп тәуекелге баратыны және боулинг кезінде әртүрлі стильдермен тәжірибе жасағаны үшін сынға түсті. Фендердің өмірбаянын жазған Ричард Стритон: «Фендердің эксперименттері ерте күндерден бастап сыналып келді, бірақ оның крикет ойлауында идеялар жетіспеді» деді. 1910 жылы мектепті бітіргеннен кейін ол клубтың қызығушылығын тудырды. Жергілікті крикетте және екінші команда матчтарындағы жетістігінен кейін, 21 шілдеде Суссекстің Нотингемширге қарсы Каунти Чемпионатында әуесқой ретінде бірінші сыныпқа дебют жасады. Екі ойында Фендер 19 ұпай жинап, бір жүлде алды. 1910 жылғы крикет маусымынан кейін Фендер Ланкаширдегі Хорвич қаласындағы қағаз фабрикасында жұмыс істеді. Қағазды машинаға салу кезінде сол қолы механизмге ілігіп, жарақат алды. Оның үш саусағының ұшы сынды, жазылғаннан кейін қалған өмірі бойы қатты да сезімсіз болып қалды. Фендер 1911 жылғы крикет маусымының басында Хорвичте қалды және Манчестер Крикет Клубы үшін бірнеше рет ойнады. Ланкашир құрамына ілінуге жақын болғанда, ол Брайттонға оралуға мәжбүр болды. Сол маусымда ол Суссекс үшін екі рет ойнады; келесі жылы округ үшін екінші матчында Оксфорд университетіне қарсы бірінші сыныптағы бірінші жүзін соқты. Одан кейін Суррейге қарсы 42 ұпайға 5 жүлде алды. Осы жетістіктерден кейін Фендер 1912 жылғы маусымның қалған бөлігінде тұрақты түрде ойнады. Жалпы, ол 24.24 орташа есеппен 606 ұпай жинады және орташа жылдамдықпен боулингпен айналысып, 25.50 орташа есеппен 16 жүлде алды. 1913 жылы Фендер Суссекс округінің тұрақты мүшесі болды. Маусымның алғашқы екі айында ол айтарлықтай әсер етті; 21 рет соққы бергенде, ол алты елулік және бір жүздік соқты. Оның қызықты, күшті соққы беретін ойыншы ретінде танылуы тез өсті және ол Лордс пен Овалдағы Gentlemen v Players матчтарына таңдалды. Оның "Джентльмендер" командасындағы өнері сәтті болмады, ал сәтсіздік оның қалған маусымдағы формасына әсер етті. Бизнес мансабына көмектесу үшін 1913-14 жылдың қысында Фендер Лондонға көшіп барды. Фендер туған жері бойынша Суррей клубында ойнауға құқылы болды және округ оны Каунти Чемпионатына тіркеуге асықты. 1914 жылғы маусымның соңында Фендер әкесін крикет пен бизнесті табысты үйлестіре алатынына көндірді. Ойыншы ретінде Фендер Суррей үшін тез әсер етті. Ол екінші ойында хет-трик жасады, ал бесінші ойында жүз ұпай жинап, Суррей көрермендері арасында танымал болды. Маусымда Фендер 820 ұпай жинады, көбінесе өте тез, 83 жүлде алды, оның ішінде аяқпен айналысқан боулингпен тәжірибе жасау арқылы. Wisden-нің айтуынша, оның құндылығы тек сандармен ғана өлшенбейді: «Ойынды жеңу факторы ретінде ол өз көрсеткіштерінен гөрі әлдеқайда күшті». Маусым 1914 жылдың тамызында соғыс басталғандықтан ертерек аяқталды. Суррей сол кезде Каунти Чемпионаты кестесінде жетекші орынға ие болды және олардың ең жақын қарсыластары қарсы болмағандықтан, МКК оларды округтік чемпиондар деп жариялады.

Соғыс уақытындағы мансап

1914 жылы округтік крикет тоқтатылғаннан кейін Фендер армияға шақырылып, «Иннс оф Корт» полкіне қосылды. Корольдік фюзельерлердің лейтенанты болып тағайындалған Фендер әскер өмірінің реттілігі мен тәртіптілігін ұнатпайтынын, оны жалықтырады деп ойлады. Соғыс кеңсесінде жұмыс істеген крикетші Пелхам Уорнердің көмегімен 1915 жылы ол өзінің шығармашылық сезіміне көбірек сәйкес келетін Корольдік әуе корпусына ауыстырылды. Фендер бастапқыда Лондонда орналасты, ол 1916 жылы Үндістанға жіберілмей тұрып, дирижабльдердің шабуылдарын тойтару жұмыстарына қатысқан. Алайда, ол келгеннен кейін көп ұзамай дизентериямен, мүмкін холерамен және басқа да бірнеше аурулармен ауыр ауырады. Ол Англияға сауығып кетуге оралды, бірақ келесі екі жылдың басым бөлігінде әлсіз болды. Әскери дәрігерлер Фендердің немен ауырып жатқанын анықтап біле алмады және ол 1918 жылға дейін олардың қарамағында болды. Ол 1917 және 1918 жылдары қайырымдылық крикеті ойнады, бірақ соңғы жылға дейін Корольдік әуе корпусының жеңіл міндеттеріне оралған жоқ. 1918 жылдың соңында футбол ойнап жүргенде сол аяғы бес жерден сынды. Ол 1918 және 1919 жылдар аралығында таяққа сүйеніп жүрді. 1919 жылы округтік крикет қайта басталды. 1920 жылы Суррейдің ресми капитаны Сирил Уилкинсон 1920 жылғы маусымның көп бөлігін өткізіп, ашылу матчтарына қатыса алмады. Командадағы тұрақты ойнайтын жалғыз әуесқой ретінде Фендер Уилкинсон болмаған кезде капитан болып тағайындалды. Бірнеше жылдан кейін Фендер бұл жағдайды ұятты деп тапқанын, өйткені оның орнына тағайындалуы мүмкін білікті кәсіби ойыншылар бар екенін түсінгенін айтты. Ол команданы алғашқы екі кездесуінде және алғашқы он екі ойынның тоғызында жеңіске жеткізді. Уилкинсон маусымның бірнеше кезеңінде көшбасшылықты қайтадан қолға алды, бірақ соңғы апталарда оның оралуы нәтижелердің нашар болуымен сәйкес келді. Нәтижесінде ол екі маңызды ойынға қатыспады және Фендерге команданың капитаны болуға мүмкіндік берді. Сол жылы Суррейдің тиімді боулинг шеберлері аз болды; Фендер Каунти Чемпионатының ойындарында 109 викет алып, ең көп викет алған ойыншы болды. Бірінші сыныптық матчтарда ол 21.40 орташа есеппен 124 викет жинап, бір маусымда 100 викетке жеткен алғашқы ойыншы болды. Фендер жылдамдықты күшейту үшін әдеттен тыс тәсілдерді қолданғаннан кейін бірнеше ойындарда Суррей жеңіске жетті. Сонымен қатар, Фендердің соққысы мен боулингі Суррейдің пайдасына бірнеше ойындардың бағытын өзгертті. Суррей округтік чемпионатта үшінші орынға ие болды, бірақ Миддлсекске қарсы соңғы матчты ұтырып қалды, ал жеңіс оларды чемпион ететін еді. Суррейге жеңіске жету үшін 244 қажет болды, бірақ Фендердің өз ұрысшыларына тез ұпай жинауға тырысу туралы берген нұсқауы кері әсер етті, кейін ол жеңіліске өзін кінәлады. Дегенмен, оның оптимизмі мен өнертапқыштығы командаластары тарапынан бағаланды және келесі маусымда клуб оны тұрақты капитаны етіп тағайындады. 1920 жылғы маусымның соңғы ойындарының бірінде Нортгемптонширге қарсы ол барлығы 113 ұпай жинап, Алан Пичпен 42 минутта 171 ұпайлық серіктестік құрды. Жылдам ойын деп мойындалса да, Фендердің ғасыры сол кезде рекорд ретінде танылмады; крикет рекордтары кеңінен сақталмаған немесе зерттелмеген, ал басқа ойыншылардың ойындары жылдам болған деп саналды. Суррей ойынды жеңіп алды.

Тест матчтарының ойыншысы

Австралияға жасалған MCC турнесі барысында Англия бес ойындық тест сериясының барлық матчтарында жеңіліске ұшырады. Фендер турдың басында сирек ойнады және аз ғана жетістікке жетті. Дуглас оны боулер ретінде жиі пайдаланбады, ал бірінші тест матчына дейін ол соңғы сәтте командадан шығарылып, он екінші ойыншы ретінде қалды. Ақырында ол үшінші тестке шақырылды, себебі Джек Хирн ауруға байланысты қатыса алмады, ал Фендер жақында бір тур ойынында сәтті ойнаған еді. Тур менеджері Фредерик Туун Фендердің Дугласты капитандыққа алмастыруын ұсынды, бұл идея команданың екі жетекші ойыншысының қолдауын алды, бірақ Дуглас бас тартты. Фендер 1921 жылдың 14 қаңтарында алғашқы тест матчына қатысты, бірақ соққымен де, доппен де көзге түспеді. Ол Чарльз Келлеуэйден соққы қабылдады, ол кейін 147 ұпай жинады. Дегенмен, Фендер серияның қалған бөлігінде командадағы орнын сақтап қалды. Төртінші тестте ол 122 ұпайға 5 қақпа алды, ал бесінші және соңғы матхта 90 ұпайға 5 қақпа алды. Ол 34.16 орташа есеппен 12 қақпа алып, ағылшын тест боулингінің үздік көрсеткішін көрсетті, және Австралияның қатты жабындарына допты бұратын Англияның жалғыз спин боулері болды, бірақ ол аса дәл болған жоқ. Соққымен ол төртінші тестте 59 ұпай жинады және тағы екі ойында 40 ұпайдан асты. Фендердің газет бағандары туралы хабарлар Австралияға жеткен кезде көрермендер бірнеше рет оған наразылық білдірді, кейде көрермендер "Фендер, үйіңе қайт" деп ұрандады, оның әріптерін ойынға салды. Фендер бұл жағдайды жеңіл қабылдады және наразылық білдірушілерге қосылды. Келесі турларда MCC крикетшілерге өздері ойнаған матчтар туралы жазуға тыйым салды. Үйге қайтып келе жатып, Фендер тур туралы "Ashes-ты қорғау" деп аталған еңбегін жазды. Алайда ол өзінің пікірлерін толыққанды жазбады және даулы мәселелерді қозғамады. Австралия құрамасы 1921 жылы Англияға тағы бес тест матчы ойнау үшін MCC крикетшілеріне қосылды. Фендер маусымды нашар бастады және алғашқы үш тестке шақырылмады, олардың барлығын Австралия жеңді. Англия құрамасын іріктеушілер жаз бойы 30 ойыншыны сынады, олардың көпшілігі сыншылар үшін жеткіліксіз сапалы деп есептелді. Фендер маусымның ортасында тұрақты түрде қақпалар алды және "Джентльмендерге қарсы ойыншылар" матчында жүз ұпай жинады, сондықтан ол төртінші тестке шақырылды. Матч жаңбыр салдарынан тең аяқталды. Фендер 44 ұпай жинап, матчта 30 ұпайға 2 қақпа алды. Соңғы матч та жаңбырдан тең аяқталды, Фендер орнын сақтап қалды, бірақ көзге түспеді. Кейін ол Уорвик Армстронгтың австралиялықтардың капитаны болуынан көп нәрсе үйренгенін айтты. Суррейдің бірнеше жеңістері өте тар болды және Фендер мәлімдегеннен кейін ғана тікелей жеңіске жетті. Фендер үш ойынға лоб боулерін, Тревор Молониді қосу туралы батыл шешім қабылдады, лоб боулинг бұл кезде бірінші сыныпты крикеттен жоғалып кеткен еді, ал Молони округтік крикетке шақырылған соңғы арнайы қол астындағы боулер болды. Бірақ Молони үлкен жетістікке жете алмады және крикеттен шығып кетті. Жақсы альтернативалардың болмауына байланысты Фендер өзінің боулингін жиі пайдалануға мәжбүр болды және көбінесе көп ұпай жіберді. Wisden оның доппен жалпы алғанда тиімді болғанын және оның тайғақ алаңдағы ойынын "керемет" деп сипаттады, бірақ оның ең жақсы соққылары Суррейден басқа командалар үшін жасалғанын болжады.

Өлкелік крикеттің шыңы

Фендер 1922 жылы 1169 ұпай жинап, 157 қақпа алды. Оның стиліне сай келмейтін ылғалды ауа райына қарамастан, ол өз үлесінен артық оверлер тастады, көбінесе балама боулерлердің жетіспеуіне байланысты. Wisden былай деді: "Негізінен, ол Англиядағы ең жақсы өзгеріс боулері [негізгі боулерлер демалып тұрғанда тастайтын боулер]—ол жағдайға байланысты шабуылдың басты күшіне айналды". Wisden оның шабыттандыратын капитандық қабілетін жоғары бағалады және былай қорытындылады: "Жалпы алғанда, ол округтердің ең жақсы капитаны болды, ойынды бақылауын ешқашан жоғалтпады және командасын қате жібермейтін шешімдермен басқарды". 1922 жылы тест матчтары өткізілмеді, бірақ Сидней Пардон Фендердің Англия құрамасына тек қабілетімен іліге алатын жалғыз әуесқой екенін жазды. Ол Jeacocke-тың Суррейден Кентке көшкен кезде біліктілігінің тоқтағанын байқады, тіпті олар бір көшеде тұрса да. Фендер жеке түрде Харриске ашуланып, Jeacocke-ты ашық қорғады, баспасөз оны қолдады; келесі маусымда ереже өзгертіліп, Jeacocke-тың Суррей үшін ойнауын жалғастыруына мүмкіндік берілді. Фендер 1922–23 жылдары Оңтүстік Африкаға MCC командасымен сапарға бару үшін таңдалды, бірақ журналистердің қолдауына қарамастан, капитандыққа ие болмады. Фрэнк Манн команданы жетектеді; оның тағайындалуы баспасөз тарапынан сынға ұшырады, олар оның ойнау қабілетінің жетіспеуін айтты және іріктеушілер Лордспен байланысты адамдарды жақсы көреді деп болжады. Манн Миддлсекстің капитаны болды. Манн Фендерді Оңтүстік Африкаға саяхатта вице-капитаны етіп тағайындады, бірақ турнедегі барлық матчтарда Фендерге команданы басқаруға мүмкіндік бермеді. және құм, шөп, топырақ немесе қиыршық тас болуы мүмкін бетке орналастырылған. Дегенмен, оның ең жақсы боулинг көрсеткіші екінші тестте болды, ол бірінші күні 29 ұпайға 4 қақпа алды; барлық оңтүстікафрикалықтар оған қарсы ойнау қиын деп тапты, кейін ол оны мансабындағы ең жақсы боулинг ойындарының бірі деп атады. Ол бес тестте де ойнады, 14.22 орташа есеппен 128 ұпай жинап, 41.80 орташа есеппен 10 қақпа алды, ал барлық бірінші сыныптық матчтарда 22.95 орташа есеппен 459 ұпай жинап, 19.58 орташа есеппен 58 қақпа алды. Сол кезде әуесқойлар мен кәсіпқойлардың ойын алаңына әртүрлі қақпалардан кіруі қалыпты жағдай еді; Фендердің әдеті - кәсіпқойлармен бірдей қақпаны пайдалану. Бұл Лорд Харристен Фендерге сөгіс әкелді, ол былай деді: "Біз Лордта мұндай нәрсені қаламаймыз, Фендер".

Дау-жанжал және Англияның орнынан айрылуы

Фендердің формасы 1924 жылы таяқ пен доппен жақсы басталып, кейін төмендеді; содан кейін, кейбір табыстарға қарамастан, оған тұрақтылық жетіспеді. Суррей Чемпионатта үшінші орын алды, ал Фендер барлық бірінші сыныптық матчтарда 1004 ұпай және 84 қақпа алды. Бұл Фендердің неге таңдалмағанын қайтадан күмәндандырды. Фендердің Англия құрамасын басқару мүмкіндігі Лорд Харриспен кезекті қақтығысынан кейін одан әрі азайды. MCC ылғалды ауа-райы кезінде Оңтүстік Африкаға қарсы матчтары алдында алаңдарын жапқан екі округтік комитетіне наразылық білдірді. Фендер баспасөзде жарияланған хатында Лорд Харрис пен MCC бұл Скарборо фестиваліндегі әдеттегі практика екенін білгенін, ал олардың керісінше мәлімдемелеріне қарамастан, атап өтті. Фендер Лордста кезекті ойын өткізгенде, ашулы Лорд Харрис оны шақырып, сөзін айтты. Фендер әрқашан өзінің абайсыздағына өкініп, Англия құрамасының капитаны болу мүмкіндігінен айырылғанына сенді. Фендер алғашқы екі сынақ матчында көп жетістікке жете алмады және құрамнан шығарылды; ол мансабында тағы бір ғана сынақ матчына қатысты. Гиллиган серия кезінде жарақат алды, бірақ іріктеушілер Фендерді емес, Дугласты капитан етіп қайта шақырды. Қысқы Австралияға саяхатқа баратын команданы таңдағанда, Фендер таңдалмады, бұл шешім оны қатты ренжітті. Фендер 1924 жылғы крикет маусымының соңында үйленді және маусымнан тыс уақытта Daily Express үшін MCC-нің Австралияға жасаған туры туралы жазды, 1042 ұпай және 137 қақпа алып, "қос жеңіске" қол жеткізді. Баспасөздің пікірінше, Фендер 1926 жылғы Аш сериясына Англия құрамасының әлеуетті капитаны болып қала берді, бірақ Артур Карр таңдалды. Алан Гибсон Англия крикет капитандығы туралы зерттемесінде Фендер мен Карр сол кездегі жалғыз нақты үміткерлер болғанын айтады, ал басқа округтік капитандықтағылардың Тестілік матчтарда ойнауға қабілеті болмады немесе олар бұрын сыналып, құрамнан шығарылған еді. Карр соңғы сынақ матчынан бұрын құрамнан шығарылғанда, журналист Хоум Гордон "бір әуесқой" – Гибсон бұл Фендер болғанын болжайды – Англия құрамасын басқару туралы жаңалықты телефонмен күтіп отырғанын хабарлады. Нәтижесінде Перси Чэпман соңғы матчты басқарды және Англия Аш сериясын қайтарып алды. Алайда, Стритон осы кезде Фендердің таңдалуы екіталай болғанын айтады.

1920-жылдардың соңы

Келесі маусымдарда Суррей Чемпионат кестесінде тұрақты түрде төмендеді. Келесі екі маусым оның соққымен ең жақсы нәтижелерін көрсетті; 1928 жылы ол 37.18 орташасымен 1,376 ұпай жинады, бұл бір маусымдағы ең жоғары көрсеткіші, ал 1929 жылы 1,625 ұпай жинады, бұл оның ең көп ұпай жинауы болды. Сол маусымда Суррей кестеде оныншы орынға түсті, бірақ ол кезде оның қабілетіне көңілі толмады. 1930 жылы Брэдман Австралия командасымен Англияға келді және үлкен жетістікке жетті; Фендер бұрынғы маусымдарға қарағанда аз матчтар ойнады, себебі ол газет үшін тест матчтары туралы жазып отырды; 1930 жылғы маусымда ол 700 ұпай жинап, 65 викет алды. Оның жетістігі және оның жолы ағылшын билігін алаңдатты, және Фендердің өзі Брэдманға қарсы жеңіске жаңа тактиканы қолдану арқылы қол жеткізуге болады деп сенді. Фендер бұл ақпаратты Суррейдегі әріптесі Дуглас Жардинге жеткізді, кейіннен ол 1932–33 жылдардағы MCC туры үшін Англия капитаны болып тағайындалды. Келесі айларда австралиялық журналистер Фендерді сол елдегі соққы берудегі жаңалықтармен хабардар етіп отырды, ол бұл ақпаратты Жардинге жеткізді. Кейін Жардин «Бодилайн» стратегиясын ойлап тапты, онда жылдам боулерлер соққы берушінің аяқ тұяғына бағытталған допты жібереді, көбінесе қысқа соққы беріп, оған тиеді. Бұл тактика даулы болды және ойыншылар арасында жаман сезімдер тудырды. Фендер турды журналист ретінде жатқан жоқ, газет оның орнына Джек Хоббсты жіберді. Алайда, тур кезінде Жардин Фендерге көптеген ақпараттарының дұрыс екенін және ол тактикасын сәйкесінше бейімдеп жатқанын хабарлады. Кейін Фендер стратегияны құрудағы рөлі шағын болғанын айтты, бірақ ол Жардинмен және Артур Каррмен жақын болды, олар тур басталғанға дейін жоспарларды талқылады; кейбір жазушылар бастапқы идея Фендерге тиесілі болғанын болжады. Фендер сол маусымда 916 ұпай жинап, 84 викет алды. Басқа да бірқатар даулы оқиғалар комитеттің наразылығын тудырды. Нәтижесінде Фендер 1932 жылдың қаңтарында жұмыстан босатылды, бұл туралы баспасөзде біраз уақыттан бері айтылып жүрді және тез тарады. Бұл жағдайдың тууына Жардиннің лауазымды қабылдауға уақыт алғаны ықтимал. Фендер Жардиннің тағайындалуын қолдады және оның капитаны ретінде ойнауын жалғастыратынын уәделеді. Ол 1932 және 1935 жылдар аралығында әр маусымда 400-ден астам ұпай жинады және сол кезеңде екі жүздік соқты, екеуі де 1933 жылы. 1936 жылғы маусымға дейін Холмс Фендерге сол жылы Суррей үшін аз матчтар ойнауын ұсынды. Оның орнына Фендер мүлдем ойнамауды жөн көрді және комитетке енді округтің атынан ойнамайтынын хабарлады. Комитет Фендерге ашық түрде алғыс айтты, бірақ оның округтік мансабын кенеттен тоқтату себептері белгісіз; Суррейдегі кейбір топтар Фендерді клубтан шығаруды қалаған деген қауесет тарады. Нәтижесінде Фендер 1936 жылы екі бірінші сыныптық матчта ойнады, Оксфорд және Кембридж университеттеріне қарсы MCC командаларының капитаны болды; бұл оның бірінші сыныптық крикеттегі соңғы ойындары болды. Барлық бірінші сыныптық матчтарда ол 26.65 орташасымен 19,034 ұпай жинады және 25.05 орташасымен 1,894 викет алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Фендер Корольдік әуе күштеріне қосылып, қанатты командир шеніне жетті. Ол Оңтүстік Англияда адамдар мен жабдықтарды жылжытуға жауапты жұмыс істеді және Еуропаға одақтас шабуылға дайындық шараларындағы рөлі үшін депештерде аталды. Кейіннен ол қозғалыстардағы рөлін атқару үшін әлемнің әртүрлі бөліктеріне жіберілді. 1920 жылдары Фендерге Консервативтік партиядан Парламентке сайлануға төрт рет ұсыныс жасалды, бірақ ол әр жолы бас тартты. 1970 жылдардың соңында Фендер соқыр болып, қызымен бірге тұрды, бірақ өз бизнесін жалғастырды. 1977 жылы ол Австралияға барып, тест крикетінің 100 жылдығын тойлауға қатысты және ондағы ең үлкен адам болды. Соңғы жылдары ол зейнеткерлер үйіне көшіп, 1985 жылдың 15 маусымында қайтыс болды. Оның сүйікті соққылары – драйв, пул және кат. 35 минуттық жүздігінен басқа, ол көптеген ойындарда тез ұпай жинады. Оның гуглиі көбінесе жоғары спин болды және ол ұшу мен секіруді тиімді пайдаланды, көптеген викеттері қақпадан кейін ұсталды немесе қақпаға тиді. Ол көптеген белдікті спин допкерлерден өзгеше допты ұстады, бас бармағы мен алғашқы екі саусағын қолданды және егер ол тиімді бола алады деп ойласа, кез келген беймәлім жеткізуге тырысты. Бұл тактиканы ол жауынгер қорғаныста ойнағанда жиі қолданды. Фендердің эксперименттерге құштарлығы және оның таңғажайып өзгерістері оны соққы берушілер үшін қиын етіп берді, бірақ нәтижелері тұрақсыз болды және кейде көп ұпайлар жіберді. Бұл оның сыртқы түрі оны карикатуристердің сүйікті нысанына айналдырды. Командаластары мен қарсыластары оның капитандық қабілеттерін жоғары бағалады және оны ең жақсы білгендері деп сипаттады. «The Times» газетіндегі некрологында былай делінген: «[Фендер] өткір капитан, ең кішкентай мүмкіндікті байқап, оны пайдалануға дайын. Оның қарсыласының әлсіз жерлерін көру және өз ойыншыларының ең жақсы қабілеттерін пайдалану қабілеті оны жиі, және себепсіз емес, Англияға ешқашан капитандық жасамаған ең жақсы округтік капитан деп сипаттауға себеп болды. Крикет бойынша ойлаудың одан гүйлі ойшылы болған емес». Фендерге дейін, азаматтық капитанның көпшілігі тактикалық қиялы көрсетпеді; Фендер өз командаларын күшті, көңілді крикет ойнауға шабыттандырды, бұл оны және оның Суррей командасын өте танымал етті. Оның сүйікті тәсілдерінің бірі – төменгі ортаңғы қатардағы соққы берушілердің матчтың нәтижесіне қарамастан, боулингке соққы беруі болды; егер сәтті болса, команда күшті ұстанымды тез нығайтады немесе бұрынғы соққы берушілер сәтсіз болған жағдайда бастапқы ұстанымды қайта қалпына келтірді. Фендер соққы берушілерді алаңдату үшін тұрақты емес боулерлерді де пайдаланды. Оның инновациялық тәсілдеріне күннен қорғану үшін үлкен қалқандары бар бас киімдерді енгізу және олардың лақтыруын жақсарту үшін бейсбол жаттықтырушысын шақыру кірді. Англия құрамасын басқаруға жиі үміткер болғанымен, Фендер ешқашан оны басқаруға тағайындалмады. Сол кезде себептері туралы қауесет тарады. Бір болжамға сәйкес, ол еврей болғандықтан қарастырылмады, бірақ Фендер өзі еврей емес екенін айтты және бұл мәселе туындамайды деп ойлады. Басқа айтылған себептерге Оксфордқа немесе Кембриджге бармағаны және оның шарап саудасымен айналысқаны, бұл джентльмен үшін лайық емес мамандық деп есептелді, бірақ кейінірек Фендер оларды ықтимал факторлар ретінде жоққа шығарды. Қарсыластары Суррей ойыншыларының питчті қасақана зақымдау тактикасын, сондай-ақ қарсыластар мен төрешілерді қорқыту тактикасын еске алды. E. W. Swanton айтуынша: «Ол басқарған командалармен әрқашан өте танымал болғанымен, оның Суррей билігімен қарым-қатынасы да қиын болуға бейім болды» және жеке тамақ пен шай ішу әдетін тоқтатты. Фендердің ұсыныстары крикеттің жоғары лауазымды тұлғаларын таң қалдырды. Крикеттің консервативті құрылымы Фендердің крикет алаңындағы беймәлімдігіне наразылық білдірген болуы мүмкін. Wisden газетінің мәліметінше, Фендердің тест деңгейіндегі шектеулі жетістігі «селекционерлерді, оны Англия капитаны ретінде ешқашан жақтамайтындықтарын, ұятты жағдайдан сақтаған болуы мүмкін». Кейіннен ол «Evening News» және «The Star» газеттерінде тұрақты түрде жазды; «The Times» Фендерді «ойынды білгір сыншысы» деп сипаттады, оның есептері «жақсы байқалып, талданатын» болды.

Жеке өмір

Фендер 1914 жылы соғыс басталғанға дейін, Франция мен Бельгиядағы кезеңдерді қоса алғанда, әкесінің кеңсе тауарлары бизнесінде жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, ол соғыс кезеңіндегі сауда шектеулері мен қиындықтардан зардап шеккен шарап фирмасын, бұл жолы ұлының көмегімен қайта құруға мәжбүр болды. Робертпен бірге «Fender Brothers» деп аталған қағаз саудагерлерін құрды, бірақ кейін компаниядағы үлесінен бас тартты. Осы уақытта ол Крессенс Робинсонмен байланысын сақтап, 1943 жылдан 1968 жылға дейін компания төрағасы қызметін әкесінен кейін жалғастырды. Баспасөз Фендердің жеке өміріндегі қылықтарын жақыннан бақылап, билерге, театрларға, ат жарыстарына және аң аулауға қатысуын хабарлады. Осылайша ол кең танылып, көпшілікке жақсы белгілі болды. 1924 жылдың қыркүйегінде ол 1923 жылы Монте-Карлода танысқан, қоғамдағы танымал тұлға, Манчестердегі зергердің қызы Рут Клэпхэмға үйленді. Олардың екі баласы болды; Рут 1937 жылы бүйрек ауруынан (Брайт ауруы) кенеттен қайтыс болды. Фендер 1962 жылы қайтадан үйленді, бірақ оның екінші әйелі, Сьюзан Гордон 1968 жылы қайтыс болды.

Танымал мәдениетте

Фендерді Bodyline мини-сериалында Джон Грег сомдады. Сериал Фендерді жас Дуглас Джардинге елеулі әсер еткен, өмірді тәттілікпен қабылдайтын адам ретінде бейнелейді және Дона Брэдман тесттік крикетші ретінде көзге шалынған кезде ағылшын элитасының оған деген немқұрайдылығын көрсетеді. Сериал Фендердің Суррей командасының капитаны лауазымынан Джардинге бас тартуға деген тартыншалығын күшейтіп көрсеткендей.