Кіріспе
The Dark Crystal кейіпкерлері
Скексистер – 1982 жылғы «The Dark Crystal» фильмінде және оған байланысты франшизадағы басты жауыздар болып табылатын құрамындағы ойдан шығарылған түр. «Скексис» сөзі осы түр үшін жекеше де, көпше де түрінде қолданылады, жекеше түрі /s//k//ɛ//k//s//ᵻ//s/ деп айтылады.
Өнер көрсету
Әр Скексис қуыршағы бастапқы фильмде алты қуыршақшыға дейін басқарылды. Басты қуыршақшы, ауыр, шапанмен жабылған, қуыршақ басы бар костюм киіп, екінші орындаушы құрманың оң қолын костюмнің ішінен басқаратын, ал оның бет-әлпетіне жауапты төрт техник командасы көмектеседі. Скексистердің жүріп-тұруы мен жүгіруін кең көріністе көрсету үшін кейде кіші бойлы актерлер дубль ретінде пайдаланылды. skekSil Чемберленнің қуыршағы, негізінен Фрэнк Оз басқаратын, 20-дан астам механикалық компоненттен құралған. "Сезам көшесіндегі" Үлкен құс сияқты, Скексис костюмі ішіндегі басты қуыршақшы жақсы көру сезімін алу үшін беліне теледидар мониторы киетін. Скексистердің қолдары иілгіш таяқтарды басқаратын, олар саусақтарының орнына қолданылатын, қолға ұсталатын іске қосу құрылғысымен жұмыс істеді. "Қарсылық дәуірінде" техникалық топ аңдарды, соның ішінде Скексистерді қуыршақтап басқарудың оңай жолдарын ойлап тапты. Мысалы, Чемберленнің кең көріністері үшін оның басы механикалық мойынға орналастырылды. Бұл бірнеше орындаушының қажеттілігін азайтты және оның басындағы көптеген аниматроникалық құрылғыларды экраннан тыс басқаруға мүмкіндік берді.
Сыртқы келбеті
Скексилер - ұзын екі аяқты, құс және жорғалаушы сипаттарын қамтитын жандар. Олар әлсіз, шіріп бара жатқан денелерін жасыру үшін, сонымен қатар зор және қорқынышты көріну үшін сәнді (бірақ тозығы жеткен) киімдер мен қайыс, барқыт және брокаттан жасалған көйлектер киеді. Олардың бастары тұмсықты, құс сияқты пішіндес, сонымен қатар өткір тістері бар (кейбір Скексилерде басқаларына қарағанда тістері көбірек немесе азырақ болады). Олардың шектен тыс тамақтанып жеуіне байланысты іштері үлкейеді, сондай-ақ олардың құйрықтары кесірткеге ұқсас, ал арқаларында иілген қауырсындары бар. urRu-дағылар сияқты төрт қолы болғанына қарамастан, Скексилерде тек бір жұмыс істейтін жұп қолы бар, ал екінші жұп қолы қалыпты жағдайдан шығып, әлсіреген. Бұл екінші жұп қол бастапқыда қанат тәрізді болған, бірақ кейіннен құрғап, атрофияға ұшыраған; алайда, skekMal – "The Dark Crystal: Age of Resistance" фильмінде осы қосымша қолдарын пайдаланған Скексилердің санатындағы сирек мысал. Сырттан әлсіз көрінсе де, Скексилер физикалық тұрғыдан күшті, өйткені skekUng "Тас арқылы сынақ" дуэлі кезінде қатты тасты кесу үшін күшін жинады, ал ашуланған skekSil басты кейіпкер Дженге бір қолмен пиластр тасты лақтырып жіберді.
Қоғам
Скексилер – Тра планетасының бұзылған билеушілері, олар оны ежелгі урСкектердің игілігімен мұра етті және урСкектер мінез-құлқының білімді, бірақ шексіз аспектілерін бейнелейді. Скексилер мәдениеті қайта-қайталанатын жарқырау, эмоционалдық ұсақ-түйекшілік және өмірге деген ысырапшылдыққа бейім. Олар одақтасуға қабілетті болғанымен, әрқайсысы тек өзін-өзі сақтау үшін әрекет етеді, тіпті жеке мақсаттарына жету үшін бірден сатқындыққа барады. Олардың саны аз болғанына қарамастан, Скексилер Скекси қоғамын тұрақтандыратын саяси партияларды құрайды, кейде олардың арасында шиеленіс тудырады, әсіресе император бір партияны ең жоғары бағаласа. Көрнекі Төңкеріс оқиғаларынан бұрын Скексилер өздерінің нәсілінің жалғасуын қадағалайтын Императорлық топқа (skekSo, skekSil, skekTek), Гелфлинг руларынан алым-салық жинайтын Ондық топқа (skekLach, skekOk, skekEkt) және Гелфлинг қамалының күзетшілеріне басшылық ететін Қауіпсіздік топқа (skekVar, skekAyuk, skekZok) бөлінді. Бірақ Гартхим соғысынан кейін және фильмдегі оқиғалардан бұрын Скексилер өздерін Императордың қалауынша қаланы күтіп ұстайтын Дипломатиялық топқа (skekSil, skekOk, skekEkt), күнделікті істерді қадағалайтын Діни топқа (skekZok, skekShod, skekAyuk) және Гартхим сарбаздарын бақылайтын Әскери топқа (skekUng, skekTek, skekNa) қайта ұйымдастырды. Денелерінің үдемелі түрде бұзылуына байланысты, Скексилер Қара Кристаллдың қасиеттерін пайдаланып өмірлерін ұзартуға тырысады. Олардың негізгі әдісі – Қара Кристалл арқылы күн сәулесін сіңіру, оның қуаты Траның үш күніне байланысты. Тағы бір әдіс – акупунктураның бір түрі, онда олардың сарайына орнатылған энергия желілері планетаның энергиясын оларға жеткізіп, зиянды импульстарды қайтарады, нәтижесінде олардың патшалығы шөлге айналады. Үшінші әдіс – басқа тіршілік иелерінен өмірлік күшті алу, оларды Қара Кристаллдан шағылысқан сәулелерге ұшырату арқылы. Бұл процесс бастапқыда құрбандарды жоюға әкелді, бірақ оларды ақылсыз құлдарға айналдыру үшін жетілдірілді. Өмірлік күш сұйық түрінде жиналады, ол Скексистің жастығын және күшін қалпына келтіреді, соңында император оны тек өзі ғана пайдалана алатынын заңдастырады. Гелфлингтер бастапқыда осы мақсатта қолданылған, бірақ олардың жоғалуы Скексилерді Подлингтерді пайдалануға мәжбүр етті, нәтижесінде олардың өмірлік күшінен жасалған эликсирдің жастықты тудыратын әсері бірнеше секундқа созылды. Скексилер Гартимді Аратима мен Груэнактердің денелерін біріктіру арқылы жасады, содан кейін оларды Қара Кристаллмен жандандырды. Гелфлингтердің билігінің соңы туралы болжамды ашқаннан кейін, Скексилер Гартимді Традағы барлық Гелфлингтерді құрту үшін пайдаланды, тек екеуі ғана – Джен мен Кира аман қалды, оларды тиісінше Мистикалық шебер Урсу мен Подлингтер тәрбиеледі. Олар сондай-ақ күзетші Кристалл Жарғанақтарын өсірді, олар "көктегі көздер" ретінде қолданылды, ландшафт үстінен іздеп, Гартхиммен тығыз жұмыс істеп, ықтимал нысаналарды анықтады.
Тіл
Бастапқыда Джим Хенсон скексилердің дыбыстар арқылы қарым-қатынас жасауын жоспарлаған, бірақ кейіннен ол жазушы Алан Гарнер құрастырған, ежелгі грек және египет тілдеріне негізделген, жасалма тілде сөйлейтін скексилерді көрсеткен фильмді түсірді. Бұл диалогтар кейіннен сынақ көрсетілімдерінде жақсы нәтиже бермегендіктен, ағылшын тіліне қайта дубляждалды. Түпнұсқа тіл «The World of the Dark Crystal» және «The Dark Crystal» романында сақталған, онда (кітапта айтылғандай) ол «зат есімдер, сын есімдер және тілдегі ұғымдармен» шектеледі және сөздер тіркесі объект-етістік-субъект ретімен құрылады.
skekSo
СкекСо, сонымен қатар Император және urRu urSu the Master-дың қарсы тұратын жаратылысы ретінде танымал, "Қараңғы Кристалл әлемі" кітабында бастапқыда зор той-қуаныштарды ұнататын, спорттық жарыстарда жеңіске жеткен сергекті билеуші деп сипатталған. Бірақ жасы ұлғайған сайын ол параноидқа шалдығып, тіпті өзінің Скексис әріптестеріне де кекшілдік таныта бастады, адамдарды жоғары лауазымдарға көтеріп, кейін оларды қызметтен шеттетуге беделді болды. Ол "Қараңғы Кристалл: Қарсылық дәуірі" сериалында Хелена Сми орындауында, ал дауысы Авкафинаға тиесілі болды.
skekMal
Аңшы ретінде танымал және urRu urVa the Archer-дің қарсыласы skekMal – J. M. Lee-дің «Қараңғы Кристалл Көлеңкелері» романында таныстырылған Skeksis. Ол «The Dark Crystal: Age of Resistance» сериалында да пайда болады, жараланған бетін жасыратын бас сүйек сияқты рух маскасын киеді және қайтарылатын қосымша жұп қолдары бар. Өзін аңшы деп санайтын skekMal, олжасын аяусыз қуалайтын қатыгез кісі өлтіруші, тіпті оның өзінің тегі де одан қорқады, сондықтан оның қызметтерін соңғы шара ретінде ғана шақырады. Ол жемірін жеп, бас сүйектерін трофей ретінде сақтайтындықтан, оның бар екенін білген Gelfling-тердің саны аз болды. SkekMal тұзақ құру және күресуде шебер, ол қосымша қолдарын жануарлар сияқты қозғалыспен күресте қолданатын сирек Skeksis-тердің бірі. SkekSil Рианды ұстау үшін skekMal-ды жалдағанда, оның аң аулауы оны urVa-мен қақтығысқа әкеледі. skekMal-ды urVa ауыр түрде жаралағанда, ол Бреяны Скексис қамалына әкелді, содан кейін құлап кетті. Скексис оны құтқаруға тырысқанда, Аугра skekMal-ды сақтау үшін өмірлік күшін ұсынды. «Stone In The Wood» шайқасы кезінде urVa өз әріптесін тоқтату үшін өз тағдырына секіріп, өзіне-өзі қол жұмсады. Бұл Ауграның қайта құрылуына мүмкіндік берді. «The Dark Crystal: Age of Resistance» сериалының 8-ші эпизодында Аугра оған деген сыйқылығын білдіріп, өлім иісі болса да, skekMal-дың «бұл топтың ең әдемісі» екенін айтты. «The Dark Crystal: Age of Resistance» сериалында skekMal-дың рөлін Кевин Клэш орындады, костюмін Ник Келлингтон, даусын Ралф Инесон сомдады. skekMal-дың қайтарылатын қолдарын басқару үшін көк түсті костюм киген тағы екі қуыршақшы жұмыс істеді.
скГра
Бұрын Жеңімпаз деп белгілі болған, ерекше мінезді, skekGra бастапқыда Скексистер қатарындағы әскери жетекші болды, ол және оның urRu серігі urGoh the Wanderer екеуі де олардың тайпаларының бастапқы нысанына қайта бірігу туралы көрініс алды. Екеуі де urSkek GraGoh-қа қайта қосылуды қалады, бірақ skekGra-ны Скексистер оның оларды urRu серіктерімен қайта қосуға көндіру әрекеттері үшін "Дінге қарсы" деп айыптап, қуды. skekGra мен urGoh өздері жасаған Кристалл шөлінде өз еркімен шеттеуде өмір сүруге мәжбүр болды, онда олар Гелфлингтер Риан, Бриа және Дитті күтіп, оларға олардың екі қылышты семсерінде жасырылған Кристалл сынығын беруге тиіс болды. skekGra ақырында көңілді және эксцентрикалық болып, өзін көңілді Скексис деп сипаттайды. Ол мен urGoh қуыршақтар жасау өнерін меңгерді. Age of Resistance сериалында skekGra рөлін Дэмиан Фаррелл сомдап, дауысын Энди Самберг берді.
скер
Тек "Қараңғы кристалл туралы аңыздар: 2-том: Отпен сынақ" кітабында таныстырылған, ол генерал СкекВардың одақтасы болды. СкекЭр – тыңшылар шебері, бірақ оның urRu-дағы қарсы тұратын жаратылысы да, urSkek-тің аты да ешқашан бейнеленбеген және анықталмаған. Жаңа кітаптар мен түпкілікті көрініс бойынша, СкекЭр каноннан шығарылды, ал СкекНа құлдарды бағындырушы болғанға дейін тыңшыларға жауапты Скексис екені белгілі болды.
skekSa және skekCru
Skeksis Mariner skekCru алғаш рет Tokyopop баспасының "Қараңғы кристалл туралы аңыздар" кітабының 2-томында пайда болды және ол СкекВар генералдың саяси одақтасы болды, Шпион шебері СкекЭрмен бірге мангада аз сөйлейтін. Кейіннен Mariner SkeksSa (сонымен қатар Капитан деп те аталады) деп аталатын әйел Skeksis ретінде жаңадан жасалды және J. M. Lee-дің "Қараңғы кристаллдың толқындары" романында маңызды кейіпкер болды, осылайша ол Skeksis канонына енді. Оның urRu әріптесі urSan the Swimmer болды; олар екеуі urSkek SaSan-ды құрады. skekZok "Қараңғы кристалл: қарсыласу дәуірі" бағдарламасында Gelfling-ке қарсы күреске көбірек Skeksis-ті тартуды қарастырғанда skekSa-ны айтты, ол SkekNa Құл иесі сияқты "шайқаста пайдалы" болатынын атап өтті.
сккLi
Скеклис – Скексистердің сатиригі, ол Скексистердің ләззатына арналған әңгімелер жазған. Оның urRu әлеміндегі әріптесі urLii the Storyteller болды, осылайша urSkek LiLii пайда болды. Ол Дж. М. Лидің "Қараңғы Кристаллдың Әні" романындағы басты жау болды, осымен ол канондық Скексис мәртебесіне ие болды. skekOk оны "Қараңғы Кристалл: Қарсылық дәуірі" кітабында, Gelfling-терге қарсы күресу үшін басқа Скексистерді қайта шақыруды ойлағанда еске алады.
skekHak және skekYi
Бұл екі Скекси «Қара кристалл» комиксінің «Архая жаратылыс мифтері» 2-томының соңында көрсетілген, және олар urSkeks-тің сәтсіз бөлінуінен кейін бірден қайтыс болды, себебі бүлікші Скекси олардың urRu серіктерін өлтірді: біреуін мойнынан қысып өлтірді, ал екіншісін Кристаллдың астындағы от шахтасына лақтырып жіберді. Дж. М. Лидің «Қара кристаллдың жалындары» романында олардың тарихы өзгертілді, тек біреуі ғана urRu серігін басқа Скексис кристалл таяғымен шабуыл жасап өлтірген кезде қайтыс болды. Қазіргі уақытта канон оқиғалары қалай дамитынын білуге болады. skekHak-тың urRu аналогы urHom болды, және екеуі HakHom – urSkek Сәулетшісін құрды, ал skekYi-нің аналогы urYa болды, осылайша YiYa – urSkek Сақтаушысы аталды. Олардың өлімі Скексистер мен urRu-дың әлі де байланыста екенін көрсетті, ал бұл нәсіл өзін сақтау үшін серіктерін жалғыз қалдырды. skekZok «Қарсылық дәуірінде» олардың екеуі немесе біреуі туралы тікелей айтпаса да, skekMal-дің алғашқы өлімі туралы хабардан кейін Gelfing көтерілісі мен олардың құрылуынан кейін болған шайқас арасында ешқандай Скексис өлмегенін айтты. Егер канондық оқиғада skekHak аман қалған болса, Кристалл қаласын Скексистерге ұқсату үшін оны қайта жаңғыртқан оның болғаны айтылады, ал егер ол қайтыс болған болса, басқа деректер СкекШод пен СкекНа Кристалл қаласын императорлық лауазымдағы skekSo-ға наразылық білдіргені үшін жаза ретінде қайта жаңғыртқан деседі.
Басқа көріністер
Скексис кадрлары өзгертіліп, "Қараңғы кристалл" фильмі жарық көргеннен кейін 18 жыл өткен соң "Farscape" телесериалының екінші маусымындағы "Олардың санасынан тыс" атты эпизодта қайта пайдаланылды. 2005 жылы шыққан Strapping Young Lad канадалық экстремалды металл тобы өздерінің "Alien" альбомындағы бір тректі Скексис есімімен атады. 2014 жылы Джим Хенсонның Жаратмалар дүкені сынағы телесериалының екінші эпизодында бәйқау тақырыбы Скексисқа арналды. Scissor Sisters тобының 2004 жылы шыққан дебюттік альбомындағы соңғы трек – "Return to Oz" Скексиске сілтеме жасайды. 2019 жылғы "Borderlands 3" видео ойынында Чемберленнің есімімен "SkekSil" деп аталатын қару Скексиске сілтеме жасайды. Қарудың арнайы қабілеті "Артқа кет, тікенек!" деп аталады, бұл сөз фильмдегі Скексистің айтқан сөзіне сілтеме. Джон Ходжманның "Менің тәжірибемнің аймақтары" атты сатирикалық, жалған фактілер жинағында Скексис атаулары 700 саяхатшының тізімінде 291-ден 300-ге дейін көрсетілген. "South Park" телесериалының "Tsst" эпизодында "Нэнни Скексис" есімді кейіпкер "Nanny 911" пародиісі кезінде пайда болады және ол кейіпкер Чемберленге өте ұқсайды.