Кіріспе

Китс үйі – жазушының үй-мұражайы, бұл бір кезде романтик ақын Джон Китстің үйі болған. Ол Кейтс-Гроув көшесінде, Хэмпстедте, ішкі солтүстік Лондонның шетінде орналасқан. 1915 жылға дейінгі карталарда көше бұрынғы атауымен, Джон-стрит деп көрсетілген; көше Альбион-Гроув деп те белгілі болған. Ғимарат бастапқыда "Вентворт-плейс" деп аталатын екі жартылай жеке үйден тұрған. Джон Китс 1818 жылдың желтоқсанынан 1820 жылдың мамырына дейін досы Чарльз Браунмен бірге, ал 1820 жылдың тамыз-қыркүйек айларында үйдің екінші жартысында Браун отбасымен бірге тұрды. Бұл, шамасы, Китстің ең өнімді жылдары болды. Браунның сөзіне қарағанда, "Қарқынға дейін" (Ode to a Nightingale) өлеңі бақтағы шабдалы ағаш астында жазылған. Үйде тұрғанда Китс көрші үйінде тұратын Фанни Браунға ғашық болып, оның күйеуіне ұсыныс жасады. Китс туберкулезбен ауырып, жылы климатқа көшуге кеңес алды. Ол 1820 жылы Лондоннан кетіп, келесі жылы Италияда, үйленбеген күйінде қайтыс болды. Үй І санаттағы ескерткіш ретінде тіркелген. Онда фортепиано жасаушы Чарльз Кэдби (1858–1865); физиолог доктор Уильям Шарпи (1867–1875); және ақырында Чартерхаус мектебінің директоры (1876) преподобный Джордж Карри тұрды. 1896 жылы Китстің құрметіне Корольдік өнер қоғамының тақташасы орнатылды. Үй 20-ғасырға дейін үздіксіз қоныстандырылып келді, содан кейін оны бұзу қаупі туды. Үй тұрғындардың қаржылық көмегімен сақталды және 1925 жылдың 9 мамырында Китс еске алу үйі ретінде жұртшылыққа ашылды. 2009 жылдың шілде және тамыз айларында музей тағы да "Кейтс Хэмпстедте" атты қойылымға ұя болды, ол Китстің Хэмпстедтегі өмірі, поэзиясы, прозасы және Фанни Браунға деген махаббаты туралы болды.

Мұражай

Үйдің жанындағы ғимарат, үйдің аумағында орналасқан, бұрынғы бақша және шаруашылық ғимараттарының орнын алып жатыр; сондай-ақ ол кейінірек ат қорасының орны болған. Ол 1931 жылдың 16 шілдесінде "Китс мұражайы және филиалдық кітапхана" ретінде ашылды, онда халыққа арналған кітапхана және Китс үйінің коллекциясынан артефактілерді көрсетуге арналған бөлме болды. Осы артефактілердің бір бөлігін Чарльз Армитаж Браунның ұрпақтары, Чарльз Браун өмірінің соңғы жылы көшіп кеткен Жаңа Зеландияның Нью-Плимут қаласынан сыйға берді. Хит филиалының халыққа арналған кітапханасы 2012 жылдың наурыз айында жабылды. Лондон корпорациясы басқаратын Китс Хаус Траст құрамына кіретін ғимарат 2012 жылдың сәуірінде "Ten Keats Grove" деп қайта ашылды. Қазіргі уақытта ғимараттың бір бөлігін волонтерлер басқаратын кітапхана пайдалануда. Үйде көрсетіліп тұрған артефактілердің ішінде Китстің Фанни Браунға жасаған сақинасы және Китстің өлім маскасының көшірмесі бар. Мұражай тұрақты түрде поэзия мен әдеби шаралар өткізеді және білім беру мүмкіндіктерін ұсынады. 2006 жылдың желтоқсанында үйдің қалпына келтіру бағдарламасының бір бөлігі ретінде 424,000 фунт стерлингтік Heritage Lottery Fund грантынан қаржыландырылатыны жарияланды. Китс Хаус 2007 жылдың 1 қарашасында жабылды және жоспарланған қайта ашылудан алты ай өткен соң, 2009 жылдың 24 шілдесінде қайта ашылды.

Бақ: шөптесін ағашы

Бұл ағаш қара немесе қара жіңішке жібе ағашы деп саналады және ол 17 ғасырдан бері өсіп келе жатқан деп есептеледі. Жіңішке жібе ағаштары Англияда кем дегенде 16 ғасырдың басынан бері өсіріліп келеді, бірақ Ұлыбританияда табиғи түрде өспейді. Китс үйінің аумағында басқа да жеміс ағаштары болғандықтан, бұл жіңішке жібе ағашы жеміс бағының бір бөлігі болған болуы мүмкін. Егер ағаш күтілгендей ескі болса, онда Джон Китс оны көрген болар, бірақ ол өзінің еңбектерінде оны есімдерін атамаған. Китс 1818 жылғы шілде айында досы Джон Гамильтон Рейнольдсқа жазған хатында ақ жіңішке жібе ағашы туралы бір рет айтқан.

Орналасқан жері

Үй Китс Гроувтың оңтүстік жағында, Дауншир төбесіндегі Сент-Джон шіркеуі мен Хэмпстедтегі Саут-Энд жолының арасында орналасқан, Лондон NW3 2RR. Ең жақын станциялар – Лондон Оверграунд желісіндегі Хэмпстед Хит теміржол станциясы, сондай-ақ Солтүстік желінің Эджвар тармағындағы Белсайз Парк және Хэмпстед метро станциялары. Лондон орталығынан қызыл автобус маршруты 24 Саут-Энд Гринде, Хэмпстедте аяқталады, үйге жақын және аймақ картасының төменгі оң жағында 275 деп белгіленген.