Кіріспе

Оңтүстік Африкалық крикет төрешісі (1939–2022)

Рудольф Эрик Кёртзен (26 наурыз 1949 – 9 тамыз 2022) – Оңтүстік Африкалық халықаралық крикет төрешісі және бұрынғы крикетші. Жастығынан крикетке әуес болған ол, Оңтүстік Африка темір жолында кеңсе қызметкері болып жұмыс істеген кезінде лигалық крикетпен айналысты. 1981 жылы төрешілікпен айналыса бастады, ал 11 жылдан кейін толық уақытты төрешіге айналды. 18 жылдық халықаралық карьерасында ол рекордтық 331 матчта төрелік етті және халықаралық матчтарда төрелік етуде Алим Дардан кейін тұрады.

Ерте өмір

Коэрцен 1949 жылғы 26 наурызда Оңтүстік Африка Одағының Кейп провинциясындағы Книсна қаласында дүниеге келген. Орташа жылдамдықпен доп тастайтын ойыншы, ол Кимберлидегі жоғары деңгейдегі крикет клубында ойнады. Порт-Элизабетте теміржол кызметкері болып жұмыс істеді. 1981 жылы төрешілікпен айналыса бастады. Осы лақап атын Оңтүстік Африка құрамасының ойыншысы Даррил Куллинан берген. Ол Коэрценнен: «Неге мені қинаясың да, сол баяу өлім үкімін күтесің?» деп сұрады.

Коэрцен 1997 жылы Халықаралық крикет кеңесінің (ICC) толық уақытты төрешісі болды және 2002 жылы құрылған ICC төрешілердің элиталық тобының алғашқы мүшелерінің бірі болды. Ол рекордтық 209 бір күндік матчта төрешілік етті – 150 бір күндік матчта алаңға шыққан екінші төреші (Дэвид Шепардтан кейін), 2006 жылғы 19 сәуірде Әбу-Дабиде өткен Үндістан мен Пәкістан арасындағы матчта; ол кейін 2007 жылғы Крикет әлем чемпионатында Барбадоста өткен Батыс Индия мен Англия арасындағы матчта Шепардтың 172 бір күндік матчтағы рекордын басып өтті. Оның 200-ші бір күндік матчы 2009 жылғы 11 шілдеде Дублинде өткен Ирландия мен Кения арасындағы матч болды. Сондай-ақ, ол Стив Бакнордан кейін 2009 жылғы 16 шілдеде Лордста өткен Англия мен Австралия арасындағы 2009 жылғы Ащы сайыстың екінші тестілік матчында 100 тестілік матчта төрешілік еткен екінші төреші болды және ақырында 108 тестілік матчта төрешілік етті. Ол 2004 және 2006 жылдары ICC Чемпиондар кубогының финалында алаңдағы төрешілердің бірі болды және 2005 жылы Саймон Тауфел, Алим Дар және Даррелл Хэйрмен бірге ICC Супер сериясында (Австралия – Әлем XI) төрешілік етуге таңдалды. Коэрценнің кәсібилігі оны кейбір даулы сәттерден өткізді: 1999 жылғы қыркүйекте ол Батыс Индия мен Үндістан арасындағы Сингапур челленджінің финалының нәтижесін өзгерту үшін парадан бас тартты, ал 2000 жылғы қаңтарда ол Оңтүстік Африка мен Англия арасындағы тестілік матчта төрешілік етті, онда екі команда да нәтижеге қол жеткізу үшін иннингстен бас тартты, себебі Оңтүстік Африка құрамасының капитаны Ханси Кронье букмекермен келісім жасаған. Ол ойыншылар тарапынан жоғары бағаланды: ол 2002 жылы үздік төреші деп танылды және 2005 және 2006 жылдары ICC Жыл төрешісі сыйлығына ұсынылды, екі жағдайда да Тауфел мен Алим Дардан кейінгі үшінші орынды иеленді. Алайда, ол бірнеше жоғары деңгейдегі қателіктер жасады, ең бастысы 2001 жылғы наурызда Кандиде өткен Шри-Ланка мен Англия арасындағы тестілік матчта және 2007 жылғы әлем чемпионатының финалында, жаман жарыққа қатысты ережелерді дұрыс түсінбегені үшін ол сол жылы ICC World Twenty20 турнирінде төрешілік етуден шеттетілді (бірақ ол келесі әлем чемпионатына таңдалды). 2010 жылғы 4 маусымда Коэрцен сол жазда Англияда өткен Австралия мен Пәкістан арасындағы тестілік сериядан кейін төрешіліктен кетіп бара жатынын мәлімдеді. Оның соңғы бір күндік матчы 2010 жылғы 9 маусымда Харареде Зимбабве мен Шри-Ланка арасында, ал соңғы тестілік матчы 2010 жылғы 21-24 шілдеде Лидсте Пәкістан мен Австралия арасында өтті. Ол 2002 жылдан 2010 жылға дейін сегіз жыл бойы ICC төрешілердің элиталық тобының мүшесі болды және зейнеткерлікке шыққан кезде, ол төреші ретінде ең көп халықаралық матчтарда төрешілік еткен әлемдік рекордты ұстады.

Халықаралық төрешілікті қалдыру

2010 жылы халықаралық карьерасын аяқтағаннан кейін ол "Баяу өлім: Крикет төрешісінің естеліктері" атты кітап жариялады, онда ол 2007 жылғы Крикет әлем чемпионаты финалындағы кемшіліктерді, сондай-ақ тарихтағы ең күрделі және әзілге толы соңғы сәттердің бірін ерекше атап өтті. Төреші ретіндегі соңғы ойыны 2011 жылы Үндістан Премьер-лигасында «Роял Челленджерс Бангалор» және «Ченнаи Супер Кингс» командалары арасындағы матч болды.

Өлім

Коэрцен 2022 жылғы 9 тамызда Батыс Кейп провинциясының Риверсдейл қаласының жанындағы жол апатында қаза тапты. Кейптаунда гольф ойнаудан отбасылық үйіне, Шығыс Кейп провинциясының Деспач қаласына қайтып келе жатқанда, ол мінген көлік қарсы бағыттан келген көлікпен соқтығысып, үш адамның өміне қиындық тудырды. Ол 73 жаста болды.