Кіріспе

Қаржылық тәуекелді тараптар арасында бөлу. Сақтандыруда, бірлесіп сақтандыру (косақтандыру) – тәуекелді бірнеше тарапқа тарату немесе бөлу.

АҚШ-та

АҚШ-тың сақтандыру нарығында бірлесіп сақтандыру – сақтандырушы мен сақтанушының тәуекелді бірлесіп көтеруі. Ал құқық титулы сақтандыруда бұл екі немесе одан көп құқық титулы сақтандыру компаниялары арасындағы тәуекелдерді бөлісуді білдіреді.

Денсаулық сақтау саласында

Медициналық сақтандыруда қоса төлеу – бұл белгілі бір сома, ал бірлескен сақтандыру – сақтандыру полисінің шегерімінен асып кеткен соманың сақтандырылған адам төлейтін пайызы, бұл полистің максималды төлеу шегіне дейін. Ол сақтандырушының үлесі бірінші көрсетілген екі пайыздық көрсетім түрінде немесе сақтандырылған адам төлейтін жалғыз пайыздық көрсетім түрінде берілуі мүмкін. Сақтандырылған адамның қалтасынан төленген шығындар максималды төлеу шегіне жеткен кезде, сақтандырушы қалған барлық шығындардың 100% жауапкершілігін өз мойнына алады. 70–30, 80–20 және 90–10 сияқты сақтандырушы-сақтандырылған бірлескен сақтандыру схемалары кең таралған, олардың максималды төлеу шегі $1,000-нан $3,000-ға дейін, одан кейін сақтандырушы барлық шығындарды өтейді.

Мүлікті сақтандыру саласында

Қосақтандыру – бұл сақтандыру компаниясының материалдық мүліктің нақты құнын толық сақтандырмағандығы үшін сақтандырылғанға салған айыбы. Айып мөлшері полисте көрсетілген пайыздық үлес пен жеткіліксіз бағаланған сомаға байланысты есептеледі.

Сақтандырудың меншік құқығында

1987 жылдан 2006 жылдың соңына дейін Америка жер иелену құқығы қауымдастығы құрастырған меншік иесінің сақтандыру полисі нысандары бірлескен сақтандыру шарттарын қамтиды. Толық шығын болған жағдайда, олар сақтандырылған тұлғадан екі жағдайда шығын тәуекелінің белгілі бір пайызын талап етеді. Біріншісі – егер сақтандырылған тұлға полис берілген кезде өзінің құқығын нарықтық құнының кемінде 80%-ына сақтандырмаған болса. Бұл жағдайда сақтандырушы шығынның 80%-ын ғана төлейді. Екіншісі – егер полис берілгеннен кейін мүлікке жасалған жақсартулар мүліктің құнын полис сомасынан кемінде 20%-ға арттырса. Бұл жағдайда сақтандырушы талаптың сомасының сақтандыру сомасының 120%-ын сақтандыру сомасы мен жақсарту құнының қосындысына бөлгенге тең пайызын төлейді. Бірлескен сақтандыру АҚШ-тың ішкі сақтандыру компанияларында да халықаралық сақтандыру нарығында сипатталғанға ұқсас тәсілмен қолданылады.

Басқа сақтандыруда

Кейбір жағдайларда, жұмыс берушінің жауапкершілігіне қатысты сақтандыру сияқты, сақтандыру үлесі медициналық сақтандырудағы өзің төлеу (копеймент) функциясына ұқсас қызмет атқарады, онда сақтандырылған белгілі бір деңгейге дейін шығынның белгілі бір пайызын өтейді. Кәсіптік кірістің тоқтауына қатысты сақтандыру, уақыттық элементтерді сақтандырудың бір түрі, сақтандыру үлесі сақтандырудың қанша уақытқа дейін күшінде болатынын көрсетеді және 50%-дан 125%-ға дейін ауысуы мүмкін. Алғашқы сақтандыру 6 айлық жамылуды қамтамасыз етеді, ал 125% - 15 айлық жамылуды қамтамасыз етеді.