1798 жылғы Ирландия көтерілісіндегі Үш Тастың шайқасы
Battle of Three Rocks
1798 жылғы Ирландия көтерілісіндегі шайқас: Three Rocks шайқасы, британ әскерлеріне қарсы United Irish-тің жеңісі. Wexford қаласын қорғауға көмектескен артиллерия колоннасы шайқастың негізгі тақырыбы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1798 жылғы ирландтық көтерілістегі шайқас
Battle in the 1798 Irish Rebellion
Үш тастың шайқасы – 1798 жылғы көтерілістің бір бөлігі болған Вексфорд көтерілісі кезінде, күтілетін көтерілісшілердің шабуылына қарсы Вексфорд қаласын күшейтуге бара жатқан британдық артиллерия колоннасына қарсы Біріккен Ирландияның жеңісі болды.
The Battle of Three Rocks was a United Irish victory during the Wexford Rebellion, a part of the 1798 rebellion, against a British artillery column marching to reinforce Wexford town against anticipated rebel attack.
Өмірбаян
29 мамырға дейін Оуларт-Хилл және Эннискортидегі патриоттардың жеңістері Уэксфорд округіне таралып, патриоттардың лагерьлері бірнеше жерде құрылып, британдық әскерлерді Уэксфорд, Гори және Бунклоди/Ньютаунбарри сияқты шабуылға осал болған бірнеше қалаларға шектеді. Осы хабарламаларды алғаннан кейін, Данканнон бекінісіндегі британдық гарнизонның командирі генерал Фосетт 200 сарбаздық колоннаны Уэксфорд қаласындағы гарнизонды күшейту үшін жетектеді. Уэксфорд пен Данканнонның арасындағы Тагмон ауылында жаяу әскер колоннасымен қосылуы және қолдау көрсету үшін шамамен 100 милициядан және екі гаубицасы бар артиллерия колоннасына дайындық беруге бұйрық берілді. Жылдам ілгерілеп, ешқандай қарсылыққа ұшырамаған Фосетт колоннасы кешкі уақытта Тагмонға жетіп, сол түнде әскерін ауыл тұрғындарының арасына орналастырды. Таңғы сағат 2-ден кейін баяу жылдамдықпен келген артиллерия колоннасы Тагмонға жеткенімен, түсініксіз себептермен Вексфордқа қарай жол тартты. Көрініп тұрғанындай, патриоттарға жақын адамдар мен агенттер колоннаны Вексфордқа баратын жол ашық екендігі және олардың жеделдеп ілгерілеуінің қажеттігі туралы жалған ақпаратпен алдаған болуы мүмкін.
By 29 May, patriot victories at Oulart Hill and Enniscorthy had spread the rising throughout county Wexford, with patriot camps amassing at several locations and confining British troops to a few towns now vulnerable to attack, such as Wexford, Gorey, and Bunclody/Newtownbarry. Upon receipt of these reports, General Fawcett, commander of the British garrison at Duncannon fort, led a column of 200 soldiers to bolster the garrison at Wexford town. Orders were given for a supporting artillery column of almost 100 militia and gunners with two howitzers to follow and link up with the infantry column halfway between Wexford and Duncannon at the village of Taghmon. Making rapid progress and encountering no opposition, Fawcett's column arrived about dusk at Taghmon and free quartered his troops for the night among the inhabitants of the village. Sometime after two o’clock in the morning, the slower artillery column arrived at Taghmon but pressed on towards Wexford for unclear reasons. It appears that patriot sympathisers and agents may have duped the column with false reports of a clear road to Wexford and of the urgency of their pressing ahead.
Патриоттық дайындықтар
Осы хабарларға қайшы, Оңтүстік Вексфорд патриоттарының үлкен әскері Форт тауына жиналды және британдық қызыл халатты әскердің алға жылжуын жақсы білді. Форт тауының шығыс жағында, жердің "Үш тасқа" қарай төмендейтін жерінде, шабуылға дайындалған позиция құрылды. Таң атқанға дейінгі қараңғылықта, патриот мылтықшылары күтілетін бағытқа параллель орналастырылды, ал жүздеген пикешілер көзден жасырынып күтіп отырды, олар жартастар мен бұталардың арасында жасырылды. Патриоттардың сигнал берушілері туларымен жақындап келе жатқан жауды бақылап, әскердің таңдалған өлтіру аймағына кіруін күтті. Таң атқанда британдық колонна сезбей тұрып тұзаққа түсті және жақын қашықтықтан мылтықпен атқыланды, содан кейін пикешілердің жаппай шабуылы жасалды, сарбаздарға қайта жиналуға мүмкіндік бермеді. Шайқас бірнеше минуттың ішінде аяқталды, нәтижесінде шамамен 70 әскери қызметкер қаза тапты, көптегені тұтқынға алынды, ал екі гаубица патриоттардың қолына өтті.
Contrary to these reports, a large army of South Wexford patriots had gathered on Forth Mountain and were well aware of the advancing British redcoats. An ambush position was prepared at the eastern end of Forth mountain, where the ground receded to the "Three Rocks". In the pre dawn darkness, patriot musket men were stationed parallel to the anticipated line of advance, concealed behind the rock outcrops and scrub while hundreds of pikemen waited out of sight. Patriot signallers with flags watched the approaches and waited for the troops to enter the chosen killing ground. As dawn broke, the British column walked unsuspectingly into the trap and suffered a close range volley of musket fire followed by a massed pike charge into the line, giving the soldiers no chance of regrouping. The fighting was over in a matter of minutes, leaving around 70 of the militia dead, most of the gunners captured, and the two howitzers in the hands of the patriots.
Британдықтар кері шегіну және кері шегіну
Бір сағаттан кейін Фаусеттің Тагмондағы әскеріне жеткен бірнеше аман қалғандар оқиғаның қайғылы жайын жеткізді. Қолдау колоннасының қырылуынан және артиллериямен қаруланған Біріккен ирландтардан шабуыл қаупінен қорқыныш білген Фаусет әскеріне Дунканнонға шегінуге бұйрық берді, осылайша Уэксфордты құтқару миссиясынан бас тартты. Темірқасықта Вексфордтағы британдық гарнизонның командирі генерал Максвелл Дунканноннан күтілген әскерлердің келмеуі және шайқас туралы хабарларға алаңдап, күштерді қарсы алу үшін Үш Тасқа қарай кавалерияны жетектеді. Олар көп ұзамай Уэксфордқа қарсы пайдалану үшін жаудан тартып алынған артиллерияны орналастырып жатқан Біріккен ирландтарға кездесті және қалаға қайтып қашты, бірақ қашқанда көтерілісшілердің атынан кавалерия капитанын жоғалтты.
A few survivors of the rout reached Fawcett's force in Taghmon about an hour later, bringing news of the disaster. Unnerved by the annihilation of his support column and by the prospect of attack from United Irishmen armed with artillery, Fawcett ordered his men to retreat to Duncannon, thus abandoning his original mission to relieve Wexford. Meanwhile, the commander of the British garrison at Wexford, General Maxwell, concerned by the non arrival of the troops from Duncannon and by reports of fighting, led a force of cavalry in the direction of the Three Rocks to meet the expected reinforcements. They soon encountered United Irishmen drawing up the captured artillery to use against Wexford and fled back to the town but lost a cavalry captain to rebel gunfire before escaping.
Вексфордтың құлауы
Ат әскерінің шегінуі, Үш тастағы жеңіліс туралы хабар, патриоттарға артиллериямен қарсы тұру мүмкіндігі және Уэксфорд көпірінің солтүстігінде патриоттардың күш жинауы гарнизонның қарсылық таныту ықыласын әлсіретті, сондай-ақ бейбітшілік туралы сөйлесу үшін елшілер жақындап келе жатқан патриоттарға жіберілді. Қаланы тапсыру ниеті шын болғанымен, гарнизон патриоттардың қолына түскімдеді және Біріккен ирландтар бейбітшілік елшілерімен айналысқанда, Дунканнонға қашқанда, жазалау мақсатымен талқандау, зорлау және кісі өлтіруге көшті. Гарнизон Біріккен ирландтықтар қалаға кірмес бұрын, Багенал Харви сияқты тұтқындарды босатып, француз үлгісіндегі Қоғамдық қауіпсіздік комитетін құрып, тіпті порты қорғау үшін әскери-теңіз күштерін ұйымдастырды. Британ әскери қызметкерлері мен көрнекті лоялистер қашып құтыла алмаса, олар дереу ұсталып, қала түрмесіне, түрме кемесіне немесе уақытша түрмелерге қамалды. Біріккен ирландтар енді Уэксфорд округінің басым бөлігін бақылауда ұстады және округтегі Бунклоди, Гори және Нью-Росс қалаларындағы қалған шетелдік гарнизонға қарсы шабуылдар жасауға мүмкіндік алды.
The retreat of the cavalry, news of defeat at Three Rocks, the prospect of facing patriots with artillery, and the visible massing of more patriots north across Wexford bridge sapped the garrison's will to resist, and envoys suing for peace were dispatched to parley with the approaching patriots. Though the intention to surrender the town was genuine, the garrison had no intention of being held prisoner by the patriots and sneaked away while the United Irishmen were distracted by the peace envoys, wreaking revenge by indiscriminately burning, raping and murdering as they fled to Duncannon. The garrison was well away before the United Irishmen forces entered the town, freeing prisoners such as Bagenal Harvey, setting up a Committee of Public Safety derived from the French model, and even organising a makeshift navy to protect the harbour. Any British military personnel or prominent loyalists who failed to escape were quickly rounded up to be lodged in the town jail, a prison ship, or makeshift prisons. The United Irishmen now had control of almost all County Wexford, and were in a powerful position to launch offensives against the few remaining foreign garrisons in the county at Bunclody, Gorey, and New Ross.
Еске алу рәсімі
Үш тастың шайқасын еске алу шаралары 2023 жылы Барнтаун маңында өтті, бұл оқиғаның 225 жылдығын белгіледі. Вексфорд қаласының мэрі Мора Белл шараны құрметті сөзбен ашты, одан кейін тарихшының баяндамасы оқылды және шайқас алаңындағы ескерткішке гүл шоқтары салынды.
Commemorations for the Battle of Three Rocks were held near Barntown in 2023, marking the 225th anniversary of the event. Maura Bell, mayor of Wexford, started the event with an invocation, followed by a talk by a historian, and a laying of wreaths at the battlefield monument.