Кіріспе
Гаэль (галло: Gaèu, бретон: Gwazel) – Францияның солтүстік-батысындағы Бретань аймағындағы Иль және Вилен департаментіндегі коммуна. Ол Реннен оңтүстік-батысқа қарай, Сент-Мен-ле-Гранд пен Морон арасында орналасқан. 18 ғасырда жәрмеңке жылына екі рет, тамыз және қазан айларында өткізілетін.
Gaël (Gallo: Gaèu, Breton: Gwazel) is a commune in the Ille et Vilaine department in Brittany in northwestern France. It lies southwest of Rennes between Saint Méen le Grand and Mauron. In the 18th century, a fair was held twice a year in August and October.
Топонимика
Ежелгі нұсқаларда 799 жылы Гвадель, 816 жылы Вадель, 851 жылы Вадель, 1096 жылы Ваэль, 1112 жылы Гаэль сияқты жер атаулары кездеседі. Оның бретонша атауы Gwazel, ол тікелей Wadel > Gwadel > Gwazel-ден туындайды, бретон тілінде дауыстылар аралық [d] дыбысы [z] болып өзгереді, мысалы, mezo ″мас″, валлий тілінде meddw ″мас″ сөздеріндегідей. Француз тілінде дауыстылар аралық [d] дыбысы толығымен жоғалады: Wadel > Wael (лат. cadena > французша chaine > ағылшынша chain) және бастапқы германдық w дыбысы [gʷ] (+ a) болып, кейіннен жай ғана [g] болады: Guadel > Gael (мысалы, ескі француз тіліндегі guarder > француз тіліндегі garder, ағылшын тіліндегі guard). "ë" символы қазіргі француз тілінде одан бұрынғы "a" дыбысының айтылуын білдіреді: Ga el [gaɛl] (емес [gɛʲl]).
Дегенмен, бұл жер атауы бретон тілінен емес, галло-роман тіліндегі Wadellu(m)-нан шыққан, ол ескі төменгі франкондық *wad ″өткел″ > француз тіліндегі gué ″өткел″ (ескі норман wei > норман vey, пикард, валлон wez) сөздерінен туындаған. Сен-Брюк қаласының шығысында галло-роман тілінде сөйлейтін қауымдастықтар әрқашан болған, ал орта ғасырларда Гаэль аймағында бретон тілі толығымен жойылып, оның орнына галло тілі келген. Мю өзенінен өтуге қолайлы негізгі өткел болған.
Тарих
Бұл ағылшын тарихшыларына 1070 жылдар шамасында Англияны жаулап алғаннан кейінгі Норфолк және Суффолк графтарының бірінші графы Ральф де Гуадердің туған отаны ретінде ең жақсы танымал. Бұл Реннен батысқа қарай орналасқан ежелгі бретондық приход, оның шекарасы бұрын Бран, Мюль, Сент-Онен, Круа, Сент-Мен-ле-Гранд, Конкорет және Лоскуэт-сюр-Мю аумақтарын қамтыған. Гаэль (Гуадель) приходы Сент-Мало архиепископтығының қарауында болды. 6-7 ғасырларда Гаэль Домнония патшалығының маңызды қаласы болды. Атауы «форд», өзен арқылы өту немесе өзен деген сөзден шыққан деп есептеледі (Guad және Guadal қараңыз). Жергілікті аңыздарда 6 ғасырлық король Хоэль (мүмкін король Коэльмен байланысты) «Орман королі» немесе «Рекс Арборетан» деп белгілі болған. Шындығында, қала Путрекуеттің кең орманды алқаптарының арасында орналасқан. Осы дәуірдегі корольдік сарай Мюде, Гаэльден көп алыс емес жерде салынған. Кейін бұл орын де Монфорт отбасының резиденциясына айналды. 1372 жылы де Гесклин бұл жерді басып алып, бұзды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1941 жылы Германияның Люфтваффе әскерлері Гаэль маңындағы әуежайды басып алды. Англиядағы одақтас әуе күштері 1943 және 1944 жылдары бірнеше рет әуежайға шабуыл жасады, ал 1944 жылдың маусым айында АҚШ әскері оны басып алды. «A 31» әуежайында 354-ші истребитель тобының базасында P-51 Mustang истребительдері 1944 жылдың 13 тамызынан 17 қыркүйегіне дейін орналасқан, содан кейін одақтас әскерлерімен бірге Марна департаментінің Орконте қаласына көшті. Соғыстан кейін әуежай бұзылып, жерлер ауыл шаруашылығына қайтарылды.
This is an ancient Breton parish to the west of Rennes, whose boundaries formerly stretched to include the territories of Bran, Muel, Saint Onen, Crouais, Saint Méen le Grand, Concoret and Loscouët sur Meu. The parish of Gaël (Guadel) was a dependency of the Archbishopric of Saint Malo. In the 6th and 7th centuries, Gaël was a major town in the kingdom of Domnonia. The name is alleged to derive from the word for a ford, river crossing or river (see Guad and Guadal ). In local myths there was a 6th century king Hoël (possible link to King Coel) known as the forest king or "Rex Arboretanus". It is a fact that the town is situated amidst the vast forests of Poutrecouët. A royal castle from this era was sited at Meu, not far from Gaël. This later became the seat of the De Montfort family. The emplacement was captured and dismantled by De Guesclin in 1372. During World War II, the German Luftwaffe occupied an airfield near Gaël in 1941. The Allied Air Forces based in England attacked the airfield on several occasions in 1943 and 1944 before it was seized by the United States Army in June 1944. Known as Advanced Landing Ground "A 31", the 354th Fighter Group based P 51 Mustang fighters at the airfield from 13 August through 17 September 1944 before moving east to Orconte in the Marne département along with the advancing Allied armies. After the war, the airfield was dismantled and the land returned to agricultural use.
География
Ауыл Мю өзенінің сол жағасында жатыр, ол коммуна арқылы оңтүстік-шығысқа қарай ағып өтеді.
Халық саны
Гейл тұрғындары гаелиттер деп аталады.