Кіріспе

Патагиум – жануарға желкендеу немесе ұшу кезінде көтерілуге көмектесетін қабықты мүше. Бұл құрылым қазіргі және жойылған ұшатын және желкендеуші жануарлардың түрлерінде кездеседі, оның ішінде жарықшалар, құстар, кейбір дромаеозаврлар, птерозаврлар, желкендеуші сүтқоректілер, кейбір ұшатын кесірткелер және ұшатын бақалар. Жануардың артқы аяқтары арасындағы патагиум (әсіресе жарықшаларда) уропатагиум немесе санат аралық мембрана деп аталады.

Ұшып жүретін сүтқоректілер

Ұшатын егершелер, қант жолғары, колгостар, аномальурлар және басқа сүтқоректілердің де аяқ-қолдары арасында созылатын патагиясы бар; жабық қанаттылар мен птерозаврлар сияқты, олардың да про- және уропатагиясы бар. Алдыңғы аяқ нағыз ұшқыштардағыдай арнайыланбағанмен, мембрана әртүрлі бұлшықет топтары мен талшықтарынан тұратын бірдей күрделі орган болып табылады. Әртүрлі түрлерде мембрананы қолдау үшін стилиформды сүйектер кездеседі, олар шынтақта (колгустар, аномальурлар, үлкен жолғары, Эомис) немесе білекте (ұшатын егершелер) орналасқан.

Басқа

Желкен қанатты түрлерде, мысалы, кейбір кескілер мен ұшатын бақаларда, патагиум – ауаны ұстап алатын, парашют сияқты жазық терінің кеңеюі, бұл желкенмен ұшуға мүмкіндік береді. Құстарда, пропатагиум – иықтан білезік буынына дейін созылатын, ішкі қанаттың алдыңғы шетін құрайтын серпімді тері бүктемесі. Көптеген авторлар бұл терминді дене мен (қамшының артында) және латиссимус дорси каудалис және трицепс скапулярис бұлшықтарының сыртқы сегменттерін қамтитын бүйір арасындағы тері бүктемесін сипаттау үшін қолданады. Сол сияқты, ремигтердің (бірінші және екінші қатарлы қауырсындар) түкпіршіктерін қамтитын, қол мен шыбық сүйегіне қарай етті жапсырма да көбінесе патагиум деп аталады. Барлық негізгі және қосымша қауырсындардың табандарын байланыстыратын интерремигиальді байланыс, қолдың ұшынан шыбық сүйегіне дейін өтетін, осы патагиумның ататектерінің артқы шетін білдіреді деп есептеледі. Скансориоптеригид динозаврлары И және Амбоптерикстің алдыңғы аяқтарында, динозаврлар арасында бірегей, сырттай жартасқа ұқсас күрделі патагиум болған. Олардың нақты көлемі белгісіз, бірақ олар кеңейтілген және жылқы сүтқоректілердегідей ұзын стилиформды сүйекпен сүйенген. Басқа скансориоптеригидтерде де осындай патагиумдар болған болуы мүмкін, олардың үшінші саусақтарының ұзындығына сүйене отырып.