Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аклан провинциясындағы муниципалитет, Филиппин.
Municipality in Aklan, Philippines
Набас, ресми түрде Набас муниципалитеті (Акланон: Banwa it Nabas; Hiligaynon: Banwa sang Nabas;), Филиппиннің Аклан провинциясындағы 4-ші сыныпты муниципалитет. Набас Боракай әуежайына келу қақпасы болып табылады. 2020 жылғы халық санауы бойынша, оның халқы 40 632 адамды құрайды, бұл оны Аклан провинциясындағы ең көп халқы бар бесінші қалаға айналдырады.
Nabas, officially the Municipality of Nabas (Aklanon: Banwa it Nabas; Hiligaynon: Banwa sang Nabas; ), is a 4th class municipality in the province of Aklan, Philippines. Nabas serves as the arrival gateway of Boracay Airport. According to the 2020 census, it has a population of 40,632 people, making it the fifth most populous town in Aklan Province
Боракай курорттық аралы қаланың солтүстік-батыс ұшынан орналасқан.
The resort island of Boracay is located from the north westernmost tip of the town.
Тарих
Набас қауымының ең алғашқы жылдары туралы мәліметтер нақты емес, бірақ қаланың құрылғандығы туралы алғашқы құжат 1845 жылы тіркелген. Сибуян теңізіне бет бұрған қала, бастапқыда Барио Алимбо деп аталатын шағын жағалау ауылы ретінде пайда болды, ол батысқа қарай төбелер мен тауларға дейін созылды. Бұл кішкентай қауым Алимбо өзенінің жайылма жерлерінде орналасқан, және ауыл осы өзеннен атын алған. Балық аулау және егін шаруашылығы осы күнгә дейін өмір сүрудің негізгі көзі болып табылады, тек сол кезде кең таралған аң аулаудан басқа, себебі аймақта жабайы шошқа, маймыл және бұғының көптігі байқалды. Бұрын қала Капиз провинциясының құрамындағы Ибахай муниципалитетіне қарасты болған. Ибахай муниципалитетінің шекарасы тым кең болған, бірақ жол жүйесі нашар дамыған. Тілдері мен салты шығыс аймақтан өзгеше болатын халықтың өсуі, батыстағы адамдардың санасын оятуға ықпал етті. Жақын орналасқан Антик провинциясынан келген көшпендердің келуі диалект пен мәдениеттің айырмашылығын одан әрі күшейтті. 1853 жылы жақсырақ өмір сүру және тәуелсіздік алу ниетімен жеке муниципалитет құру туралы ой, Алимбоның бір бөлігін, сондай-ақ оған іргелес жатқан Нагустан, Панайтаён (Толедо), Гибон, Намао (Ризал), Кабангросан (Одақ) және Пакилава (Унидос) ауылдарымен бірге, жаңа муниципалитет құру үшін ауыл статусынан бас тартуға себеп болды. Муниципалитет 1854 жылы құрылды және Капиз провинциясының губернаторы Наваның құрметіне Навас деп аталды, ол құрылмас бұрын аймақты тексеруге келген еді. 1861 жылы Карабоо аралының (жергілікті жерде Хэмбил аралы деп белгілі) тұрғындары Таблас аралындағы Пуэбло-де-Кабалиан таратылғаннан кейін Капиз провинциясының Навас муниципалитетіне қосылуды жөн көрді. Қосылу 1897 жылға дейін жалғасты, содан кейін Карабоо аралының тұрғындары Ромблон провинциясының Лұк муниципалитетіне қосылуға дауыс берді. «b» әрпін «v» әрпінен гөрі басым түрде қолданатын ерте оқыту әдісі – Картилья жүйесі, «Навас» және «Набас» сөздерінің әртүрлі жазылуына себеп болды. 1906 жылы муниципалитет кеңесі бірауыздан қабылданған қаулымен Набас атауын ресми атау ретінде бекітті. Соңғы кезде Набас қала мәртебесін алуға үміттенеді, соның нәтижесінде провинциядағы үшінші қала болып, көршілес Малай және провинциялық орталық Калибодан кейін танылмақ.
Accounts about the earliest community of Nabas are uncertain but the initial documentation for the town's existence was recorded in 1845. Facing the Sibuyan Sea, the town started as a small coastal village referred to as Barrio Alimbo which extends to the hills and mountains to the west. This small community occupies the floodplains of Alimbo River where the village derived its name. Fishing and farming is the primary source of livelihood, even today except for the hunting which was common on that time because of the abundances of wild pig, monkey and deer in the area. Before, the town was part of the municipality of Ibajay under the jurisdiction of Capiz Province. Ibajay's municipal boundary was so vast but with poor road system. The developing populaces whose tongue and customs diverge from those of the eastern community build awareness amongst people of the west. The invasion of migrants from the nearby province of Antique continued that further emphasized the difference in dialect and culture to some extent. In 1853, their notion of a separate municipality for better living and independence serves as the foundation for taking a part of Alimbo together with its adjoining barrios of Nagustan, Panaytayon (Toledo), Gibon, Namao (Rizal), Kabangrosan (Union), and Pakilawa (Unidos) ceased to be a barrio to form a new municipality inevitably. The municipality was formed in 1854 and named Navas, after Governor Nava of the province of Capiz who came to inspect the area before its creation. In 1861, the residents of Carabao Island (locally known as Hambil Island) chose to be annexed to the municipality of Navas, Capiz following the abolition of the Pueblo de Cabalian in Tablas Island. The annexation continued until 1897 when residents of Carabao Island voted to join the municipality of Looc, Romblon. The Cartilla System, an early teaching methods that dominantly use the letter "b" than "v" caused the variable spelling of "Navas" and "Nabas". In 1906, the Municipal Council in a resolution approved by unanimous vote adopted the name Nabas as the official name. Recently, Nabas is currently applying for cityhood making it the third in the province after neighboring Malay and the provincial capital Kalibo.
География
Набас – Панай аралының солтүстік-батыс шетіндегі Малай қаласының шығысында орналасқан, Солтүстік-Батыс Панай түбегі деп аталатын жер суаты. Ол солтүстік жағынан Сибуян теңізімен, оңтүстік жағынан Пандан (Антик) қаласымен, шығыс жағынан Ибажаймен және батыс жағынан Малаймен шектеседі. Ол Калибо провинциялық астанасынан шалқары орналасқан. Филиппин статистика агенттігінің мәліметінше, муниципалитеттің жер ауданы Аклан облысының жалпы ауданының бөлігін құрайды.
Nabas is a strip of land located east of the town of Malay at the north west tip of Panay Island called Northwest Panay Peninsula. It bounded on the north by Sibuyan Sea; on the south by Pandan, Antique; east by Ibajay; and west by Malay. It is from Kalibo, the provincial capital. According to the Philippine Statistics Authority, the municipality has a land area of constituting of the total area of Aklan.
Бейнелеу
Набас муниципалитеті дөңгелек және қиратқан жерлерден тұратын топографиялық құрылым ретінде қарастырылады. Оның Солтүстік-Батыс Панай түбегі бойында созылып жатқан ұзын жер аумағы бар, Сибуян теңізіне қарайтын 21 шақырымдық жағалау жолағы және шамамен 300 шаршы километрді құрайтын кең муниципалды су алабына ие. Бұл қалада таулардағы табиғи суық бұлақтар, үңгірлер және кішкентай сарқырамалар сияқты табиғи кереметтері, сондай-ақ мөлдір сулары, коралл рифтері және сұр немесе ақ құмнан алуан түрлі тасты жағалаулары бар теңіз де табиғаттың ғажайыптарына толы. Набас төменгі биіктіктегі сақталған жаңбырлы орманның біріне мекендейді, онда әртүрлі эндемикалық флора мен фауна кездеседі.
The Municipality of Nabas is considered as rolling terrain and rugged terrain land topographic formation. It has an elongated land area situated along the Northwestern Panay Peninsula, with 21 kilometer coastline facing Sibuyan Sea, and with such a large span of municipal waters, approximately 300 square kilometers. This town features natural wonders both on the mountains with its natural cold springs, caves and tiny water falls, and the sea which boast of crystal clear waters, coral reefs, and from grey or white sand to assorted coloured pebbly shores. Nabas has one of the last remaining low elevation intact rainforest that is home to various endemic flora and fauna.
Барангай
Набас саяси тұрғыдан 20 барангайға бөлінеді. Әр барангай пуроктардан құралады, ал кейбіреулерінде сайтолар да бар. 11 барангай жағалау болып саналады, ал қалғандары ішкі аймақта орналасқан барангайлар. Осы 20 барангайдың 12-сі негізгі тас жол бойында орналасқан.
Nabas is politically subdivided into 20 barangays. Each barangay consists of puroks and some have sitios. There are 11 barangays which considered coastal and the rest of which are landlocked barangays. Twelve of these 20 barangays are located along the highway.
Демография
Наба халқының саны соңғы он жылда едәуір өсті. 2011–2015 жылдар аралығында Аклан провинциясының ең қарқынды өсіп келе жатқан халқы бойынша рекордты көрсетіп, 2016–2020 жылдар аралығында үшінші орынды иеленді. Набас муниципалитеті провинциялық және аймақтық деңгейлерден үш есеге жуық халық өсімімен ең қарқынды дамитын қалалардың қатарында болды. Халық санының осылай тез өсуіне туризм индустриясының дамуына байланысты көші-қон себеп болды.
The population of Nabas has grown dramatically for the past decade. It holds the record of fastest growing population in the whole province of Aklan covering 2011–2015, and third fastest growing population covering 2016 2020. The Municipality of Nabas was among the fastest growing town having a population growth rate almost three times the rate of the provincial and regional levels. The rapid increase in the population growth could be attributed to in migration due to its developing tourism industry.
Тіл
Набас тұрғындары Набассон тілінде сөйлейді, ол Карая тілінің бір түрі және Ромблон провинциясындағы Хамбил және Оңтүстік Таблас аралдарындағы Онхан тіліне өте ұқсас. Муниципалитеттің шығыс жартысындағы адамдардың акценті Карая тіліне ұқсас, оны көршілес Антикеностың, әсіресе Антике облысының Либертад, Пандан және Себасте қалаларының тұрғындары қолданады. Батыс жартысындағылар қазіргі кезде Малайнон диалекті деп есептелетін тілге ұқсас, бірақ жұмсақ интонациямен сөйлейді. Акланон, Хилігайнон және Тагалог тілдері де кеңінен қолданылады.
The residents of Nabas speaks Nabasnon, a variant of Karay a and quite similar to Onhan Language of the islands of Hambil and Southern Tablas in Romblon Province. The eastern half of the municipality has the accent influenced and similar to Karay a, spoken by the neighboring Antiqueños particularly the people from the towns Libertad, Pandan, and Sebaste of Antique. Those in the western half speak similar to the dialect currently regarded as Malaynon with softer intonation. Aklanon, Hiligaynon, and Tagalog are also widely used.
Экономика
Набас – 4-ші дәрежелі муниципалитет. Қаланың төбелері мен жазық далаларында көптеп өсетін жергілікті барий жапырақтарынан жасалған шляпалар мен кілемдер өндірісімен әйгілі. Сонымен қатар, қаланың кең жазықтары мен ұзын жағалауы бар, шаруашылық және балық аулау қауымы болып табылады. Набас Боракай аралына жақын орналасқандықтан теңіз өнімдерінің бағасы өскенімен, балықшылардың жағдайы нашарлай берді. Набастағы ең маңызды нысандардың бірі – "PetroWind Energy Inc." компаниясына тиесілі, Пава ауылындағы 36 мегаватттық жел электр стансасы. Тау тізбегі бойында орналасқан алып жел турбиналарының қатары туризмді дамытуға және аймақта жаңа жұмыс орындарын құруға бағытталған, бұл Аклан провинциясының ең ірі жеке инвестициялық жобасы болып табылады. Қала, дәстүрлі Малай қаласынан туризмді кеңейту үшін серік аймақ ретінде қызмет етеді, дамуды Набасқа қарай жылжытуға мүмкіндік береді.
Nabas, a 4th class municipality, is noted for its hat and mat industry made of indigenous bariw leaves which abound on the hillsides and plain lowlands of the town. It is likewise a farming and fishing community with its vast lowlands and long shoreline. While the cost of marine commodity has soared due to the proximity of Nabas to Boracay Island, the fishermen remained impoverished. One of the most imposing presence in Nabas is PetroWind Energy Inc. 36 megawatt wind farm in Brgy Pawa. An array of gigantic wind turbines lined up along a mountain ridge aimed to spur tourism and add livelihood in the area is the biggest single venture in the province of Aklan. The town serves as a satellite area for the expansion of tourism from the traditional town of Malay to expand and stretch developments to Nabas.
Мәдениет және мерекелер
Набас халқының басым бөлігі католиктерді құрайды. Жыл бойы түрлі ауылдарда және қаланың өзінде әртүрлі діни мерекелер тойланады. Набас Бариу фестивалі – қаланың бастапқыда ауыл шаруашылығымен айналысқандығына байланысты, қаланың қамқоршысы ретінде таңдалған Әулие Исидор шаруаның мерекесіне арналған. Бұл мереке жыл сайын 12-15 мамыр аралығында өткізіледі. Мереке барысында қаланың шапқылары, кілемдері және басқа да бариу өнімдері, сондай-ақ қаланың ерекше туристік орындары мен табиғи тартымдылықтары көрсетіледі. Шара аясында кілем, бас киім және сөмке жасау мен дизайн бойынша түрлі шеберліктер демонстрацияланады. Іс-шаралардың ішінде ең үлкен шапка мен кілемді шығару бойынша сайыс бар. Фестивальдің ең жарқын тұсы – 20 барангайдан келген халықтың түрлі-түсті бариу киімдерімен киініп, бамбук аспаптарының сүйемелдеуімен көшеде үздіксіз билеуі. Набас қалалық және діни фестивалі жыл сайын 24 қыркүйекте Нуэстра-Сеньора-де-Сальвасион мерекесін атап өту үшін ұйымдастырылады. Бұл мереке Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланың жапондықтардың қатыгездігінен аман қалғандығына байланысты, Құтқару Анамыздың қамқоршылығын құрметтейді. Ати-Атихан фестивалі де әр ақпанда Нагустанда тойланады. Сан-Хуан мерекесі жағалаудағы қауымдастықтарда әр жылдың 24 маусымында атап өтіледі. Осы шараға қатысушы отбасылар жағажайда шатыр тігіп той жасайды. Кеме жарыстары, жүзу және өзендегі шерулер – жәрмеңкедегі басты оқиғалардың бірі. Пайлау са Набас – қалада мерекелік маусымның басталуын белгілеу үшін қарашаның соңғы тоқсанында немесе желтоқсанның бірінші тоқсанында өткізілетін музыка және жарық фестивалі. Жарықтарды жағу, музыкалық қойылымдар, тікелей музыка және отшашулар – шараның ең басты бөлігі.
Nabas is predominantly Roman Catholic. Various religious festivity is being celebrated throughout the year in different villages and in the town as a whole. The Nabas Bariw Festival is celebrated to commemorate the feast day of Saint Isidore the Farmer, which is chosen as the town's patron saint for the town being originally agricultural. It is celebrated annually from May 12 to 15. This celebration showcases the town's hat, mat and other bariw products as well as the town's unique tourism sites and natural attractions. During this affair, various skills in mat, hat and bag making and designing are demonstrated. Among the events is a contest to produce the biggest hat and mat contest. The festival is highlighted by continuous street dancing by folks from the town's 20 barangays dressed in colorful bariw costumes accompanied by indigenous bamboo instruments. The Nabas Municipal and Religious Fiesta is celebrated annually to commemorate the feast of Nuestra Señora de Salvacion every September 24. The feast honors the Patron Saint of Our Lady Of Salvation after the town is spared from the Japanese fatal ruthlessness during the World War II. The Ati Atihan Festival is also celebrated in Nagustan every February. The San Juan Fiesta is celebrated along the coastal communities every June 24. Beach side tent parties are being held by families joining the event. Boat racing, swimming, and fluvial parades are among the highlights of the fair. The Pailaw sa Nabas is a music and light festival held every last quarter of November or 1st quarter of December to mark the start of yuletide season in the town. The opening of lights, musical performances, live bands, and firework display are the highlights of the event.