Томас Баттон: Солтүстік-Батыс Жолды іздеуші және Гудзон шығанағының зерттеушісі
Thomas Button
Томас Баттон (1575-1634) – британдық теңізші, саяхатшы. Генри Гудзонды іздеу және Солтүстік-Батыс өту жолын табуға жасаған сәтсіз экспедициясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сэр Томас Баттон (1634 жылдың сәуір айында қайтыс болған) – Уэльс офицері, Корольдік теңіз флотының құрамында болған және 1612–1613 жылдары саяхатшы Генри Гудзонды іздеу және Солтүстік-Батыс жолын табуға сәтсіз аяқталған экспедицияға жетекшілік еткен саяхатшы ретінде танымал.
Sir Thomas Button (died April, 1634) was a Welsh officer of the Royal Navy, notable as an explorer who in 1612–1613 commanded an expedition that unsuccessfully attempted to locate explorer Henry Hudson and to navigate the Northwest Passage.
Ерте өмір
1575 жыл шамасында туған ол Гламорганның Ворлтон қаласындағы Майлс Баттон мен оның әйелі, Эдвард Льюистің қызы Маргареттің төртінші ұлы болды. Оның әкесінің әулеті 1100 жылдардан бері Глостерширдегі Битон жеріндегі жер иелері болып келген. Шамамен 1595 жылы ол Ландейлодағы Ньютон Хаус иесі, сэр Уолтер Райстың қызы Елизаветамен және оның әйелі, Маргамның сэр Эдвард Манселлдің қызы Елизаветамен үйленді. Осылайша ол көрнекті теңіз офицері сэр Роберт Манселлдің туысы болды және өмірінің соңына дейін оның қолдауына ие болды.
Born about 1575, he was the fourth son of Miles Button of Worlton, Glamorgan, and his wife Margaret, daughter of Edward Lewis. His father's family had been landowners, originally at Bitton in Gloucestershire, since the 1100s. Around 1595 he married Elizabeth, daughter of landowner Sir Walter Rice of Newton House, Llandeilo, and his wife Elizabeth, daughter of Sir Edward Mansell of Margam. This made him a nephew of the prominent naval officer Sir Robert Mansell, from whose patronage he benefited for the rest of his career.
Арктикалық зерттеу
1612 жылғы сәуірде оған екі кемеге – «Резолюция» мен «Дискавериге» – командалық тапсырма берілді, осы кемелермен Солтүстік-Батыс өткелін іздеу экспедициясын жүргізу үшін. 1612 жылдың мамыр айының басында Англиядан теңізге шығып, олар өзеннің сағасына жетіп, оны кеме иесінің құрметіне Нельсон деп атады, ол қайтыс болған еді. Олар қазіргі Нельсон портында қыстады, ал келесі жылы Солтүстік-Батыс өткелін іздеу үшін солтүстікке бет бұрды. Олар «Резолюция» кемесін теңіз мұзында жоғалтып, 65° солтүстік еніне дейін жалғастырды. Ол Мансел аралын ашып, оған осылай ат қойды және 1613 жылдың қыркүйегінде Англияға оралды. Ол өз елі үшін Гудзон шығанағының батыс жағалауын зерттеп, қорғап, аймақты Жаңа Уэльс деп атады. 1631 жылы аймаққа тағы да Томас Джеймс және Люк Фокс капитандығындағы кемелер келді. Порт-Нелсонде Баттон орнатқан крестке тап болғаннан кейін, капитан Фокс Нельсон өзенінің солтүстігіндегі жағалауды Жаңа Солтүстік Уэльс деп, ал оңтүстігіндегі жерлерді Жаңа Оңтүстік Уэльс деп атады. Баттон мен оның серіктері қазіргі Манитоба аймасын зерттеген еуропалықтардың алғашқыларының бірі болды және оның жаңалықтары одан кейін келгендерге оның белгілерін, әңгімелерін және егжей-тегжейлі жазбаларын пайдалануға мүмкіндік берді. Гудзон шығанағына жақын аймақтардың алғашқы карталары оның және оның алдындағы Генри Гудзонның зерттеулері негізінде жасалды.
In April 1612 he was given command of two navy ships, Resolution and Discovery, to lead an expedition in search of the Northwest Passage. Sailing from England about the beginning of May 1612, they reached the mouth of a river which he named the Nelson after the ship's master, who had died. They wintered at what is now known as Port Nelson and the next year headed north to search for the Northwest Passage. They lost the Resolution to sea ice and continued on to 65° North. He discovered and named Mansel Island and returned to England in September 1613. He is credited with exploring and securing the west coast of Hudson Bay for his country, naming the area New Wales. The region would again be visited twelve years later in 1631 by Captains Thomas James and Luke Foxe. Supposedly, upon discovering a cross erected by Button at Port Nelson, Captain Foxe christened the shore north of the Nelson River as New North Wales and all the lands south as New South Wales. Button and his men were some of the first recorded Europeans to explore the area now known as Manitoba and his discovery meant that others followed after him, using his landmarks, his stories, and his detailed notes. The first maps of areas near Hudson Bay were struck from his explorations and from those of his predecessor, Henry Hudson.
Кейінгі өмірі
Қайтып оралғаннан кейін ол Ирландия жағалауларының адмиралы болып тағайындалды және 30 тамыз 1616 жылы Ирландияның лорд-депутаты оны рыцарь атағына ие етті. 1631 жылы Кардиган шығанағындағы Пвиллидегі қарақшылар мен контрабандистердің белсенділігі оның назарында болды. Әскери-теңіз флотындағы жоғары лауазымына қарамастан, оның одан әрі қызметі Адмиралтействомен ұзаққа созылған жанжалдармен, екі тараптың да жасаған қателіктерімен толы болды. Нәтижесінде, денсаулығы нашарлап, адмирал лауазымынан алынып, іс жүзінде банкротқа ұшырады. Ол 1634 жылдың 8 сәуірінде Вестминстердегі Сент-Маргарет шіркеуіне жерленді. Ол өсиетнама қалдырмады, ал Уэльстегі жерлері оның үлкен ұлы Майлзге көшті, ол оларды әкесінің қарыздарын өтеу үшін кепілге беруге мәжбүр болды. Үш жыл күткеннен кейін оның жесірі үкіметтен 650 фунт стерлинг (2015 жылғы бағамен шамамен 98 000 фунт стерлинг) ала отырып, оған тиіс жалақы мен шығыстарды алды.
On his return, he was appointed Admiral of the Irish Coasts in command of the Irish Squadron and on 30 August 1616 was knighted by the Lord Deputy of Ireland. The activity of pirates and smugglers at Pwllheli in the Cardigan Bay occupied the subject in 1631. Despite his standing in the Navy, his subsequent career was marked by prolonged quarrels with the Admiralty, wrongs being committed on both sides, resulting in the end with him in ill health being stripped of his post as Admiral and left effectively bankrupt. He was buried on 8 April 1634 at the church of St Margaret's, Westminster, survived by his wife and five of their seven children. He left no will and his Welsh lands passed to his eldest son, Miles, who had to mortgage them to meet his father's debts. After waiting three years, his widow received 650 pounds (equivalent to about 98,000 pounds in 2015) from the government in settlement of pay and expenses he was owed.