Оутвуд желөңірмесі: Ұлыбританияның ең көне жұмыс істейтін желөңірмесі

Кіріспе

Аутвуд, Суррей, Ұлыбританиядағы тік осты жел диірмені

Аутвуд жел диірмені – Суррейдегі Аутвуд қаласында орналасқан I дәрежелі тік осты жел диірмені. 1665 жылы Суррейдегі Натфилдтен келген диірменші Томас Баджен салған, ол Ұлыбританиядағы ең көне жұмыс істейтін жел диірмені. Бұл диірмен жұптасқан, өйткені 1797 жылы қасында шаң тегірмені салынған. Бұл шаң тегірменде 1960 жылы құлағанға дейін Ұлыбританиядағы ең биік шаң мұнарасы болды.

Посттық диірмен

Аутууд жел диірмені 1665 жылы Томас Баджен (1640–1716) үшін салынған. Оның құрылысына қатысты түпнұсқа құжат әлі де сақталып тұр. Томас Баджен диірменді салуға қажетті ақшаны екі жеңгесінен қарызға алған. Ол екі жылдың ішінде қарызын толық өтеген. Диірменді салғандардың арасында Ұлы Лондон өртінің шамамен 40 шақырым қашықтықтағы жарығын көргендер де болған деген әңгіме бар. 1678 жылы Томас Баджен Конвентикл заңы бойынша бүлікшілдік уағыз айтқандығы үшін айыпталып, 20 фунт стерлинг айып төлеген. Томас Бадженнің ұлы Джон, әкесі қайтыс болғаннан кейін диірменді мұраға алды және 1715 жылы диірмен, мал азырақтау орны және кірпіш пеші үшін Quit Rent төлеген. Джон Баджен 1765 жылы қайтыс болды, ал оның әйелі 1768 жылы қайтыс болғанға дейін жалға ақысын төлеп тұрды, содан кейін диірмен Езекиел Бадженге өтті. Езекиел Баджен ағасы Исаакпен дауласып, 1796 жылы оның жүйесі Уильям Бадженге (Езекиелдің сіңілі ұлы) диірменге жақын жерді, оған жел диірменін салуға рұқсатпен берді. 1806 жылы диірмен Джон Жопптың меншігіне өтті. Уильям Жопп 1880 жылға дейін диірменді иеленді және 1934 жылы қайтыс болғанға дейін оны басқарды. 1929 жылы Ежелгі ғимараттарды қорғау қоғамының жел диірмендері бөлімі диірменді "жоғары маңызды" деп мойындады. 1931 жылы жаңа желкендерге мұқтаждық туды. Қоғам Сохамдық диірменші Томас Хантқа оларды жасауға және орнатуға 80 фунт стерлинг төледі. Уильям Жопп диірменді бұзу үшін сатпауға келісім берді, бұл жұмыстың орындалуының шарты болды. Осы оқиғаға байланысты жарияланған хабарлар диірменге түсетін тапсырыстардың көбеюіне әкелді. 1931 жылдың 30 қазанында ескі желкендерді ауыстыру үшін қаржы жинау мақсатында жиналыс өтті. Сол кезде Сассекстегі Шипли жел диірменіне ие болған Хилэр Беллок негізгі баяндамашы болды. Сэр Джозеф Ранк осы іске қолдау көрсетушілердің бірі болды. 1933 жылы қолданылған бір жұп желкен сатып алынды. Бұл желкендер диірменде 60 жылдан астам уақыт бойы қолданылып келген. Уильям Жопп 1934 жылы қайтыс болды. 2018 жылы диірмен 800 000 фунт стерлингке сатылымға қойылды.

Outwood Windmill was built for Thomas Budgen (1640–1716) in 1665. The original deed for its erection is still in existence. Thomas Budgen borrowed the money to finance the building of the windmill from two of his brothers in law. He was able to repay them within two years. The builders of the mill are traditionally said to have watched the Great Fire of London glowing in the distance, some 25 mile (40 km) away. In 1678, Thomas Budgen was convicted under the Conventicle Act as a seditious preacher, and fined £20. John Budgen took the mill on his father's death, and in 1715 was paying Quit Rent on the mill, a malthouse and a brick kiln. John Budgen died in 1765 and the rent was paid by his widow until she died in 1768, when Ezekiel Budgen took the mill. Ezekiel Budgen was involved in a quarrel with his brother Isaac, which led to William Budgen (Ezekiel's nephew) being granted a piece of land near the mill in 1796 with liberty to erect a windmill upon it. By 1806, the mill was in the possession of John Jupp. William Jupp took the mill sometime before 1880 and ran it until he died in 1934. In 1929, the Windmill Section of the Society for the Protection of Ancient Buildings recognised the mill as "of paramount importance". A new pair of Spring sails were needed in 1931. The Society paid for Thomas Hunt, the Soham millwright, to make and fit these at a cost of £80. William Jupp agreed not to sell the mill for demolition as a condition of the work being done. Publicity generated at the time led to an increase in orders at the mill. On 30 October 1931, a meeting was held to appeal for funds to replace the older pair of sails. Hilaire Belloc, who at the time owned Shipley windmill in Sussex, was the main speaker. Sir Joseph Rank was one of the subscribers. In 1933, a pair of sails was purchased secondhand. These replaced a pair of sails that had been on the mill for in excess of sixty years. William Jupp died in 1934. In 2018, the mill was offered for sale, with a price tag of £800,000.

Смок диірмендері

1796 жылы 24 қарашада Уильям Бадгенге пошталық диірменнің жанында жел диірменін салуға рұқсат берілді. (Британияның «Көріністері мен дыбыстары» атты «Линтон» флексидискісінде, 1972 жылы, «Джонни Моррис ұсынған», бірақ оған жатқызылмаған сөздермен, бұл екінші диірменнің 1870 жылы салынғаны айтылған.) Бұл диірменді Бадген отбасы 1885 жылға дейін басқарды, содан кейін Вульпитс диірменінің иесі, Натфилдтен Эдвард Скотт диірменді жалға алу құқығын 1225 фунт стерлингке сатып алды. Кейіннен Эдвардтың ұлы диірменде жұмыс істеді, ал 1903 жылы диірмен жұмыс істеп тұрғанда желкендердің бірі жыртылып кетті. 1914 жылға дейін диірмен тек екі желкенмен жұмыс істеді, қажет болған жағдайда көшпелі бу машинасымен көмектесті. 1950 жылы диірменді сақтап қалу ұсынылды. 1953 жылы жасалған сараптама көрсеткендей, диірменнің оңтүстік-батыс жағындағы (басқа бағыттан соққан желдің әсерінен) тіректері мен негіздері шіріген, ал оны жөндеуге кеткен шығын тым жоғары болды. 1960 жылы 25 қарашада таңғы сағаттарда диірмен құлап кетті.

Смок диірмендері

Аутвуд шымшық диірмені, сонымен қатар Биік диірмен деп те аталатын, бес қабатты биік шымшық диірмені болды, бірінші қабат деңгейінде сахнасы бар. Ол 2 футтан (1 метрден) төмен кірпіш қалаудан тұратын төменгі негізде салынған. Диірменнің тіреу ұйықтары 48 фут (15 метр) ұзын болса, диірменнің биіктігі қақпағының жоғарғы жағына дейін 62 фут (19 метр) құрады. Бұл оны ең биік шымшық диірмен емес, ең биік шымшық құрылыс (Юнион Милл, Кранбрук осы құрметке ие) етті. Ерекшелігі, бірінші қабаты жерден шамамен 3 фут (1 метр) биіктікте орналасқан. Шымшықтың негізіндегі ені 26 фут (8 метр), ал қыры 13 фут (4 метр) болды. Қақпағының жоспары 13 фут (4 метр) х 11 фут (3 метр) көлемдес, және бес қанатты жел айдағышпен айналдырылды. Төрт желкені 80 фут (24 метр) көлемді "Спринг Патент" желкендері, құйма темір жел білігінде орналасқан. Бұранда дөңгелегінің диаметрі 9 фут (3 метр) болса, ол 4 фут (1 метр) диаметрлі құйма темір "Валловер" дөңгелегін қозғалтады. Бұл 1864 жылғы жазбасы бар, диаметрі 1 метр болатын бұрынғы "Валловер" дөңгелегін алмастырды, бұл диірменнің 117 жылдық қызмет мерзімінде үш "Валловер" дөңгелегі болғанын көрсетеді. Ағаш тік білік, көлденеңі бойынша он алты қырлы, жылжымалы қозғалтқышпен жұмыс істеген кезде жел диірменін ажыратуға мүмкіндік беретін иттік құлыппен жабдықталған. Ағаштан жасалған үлкен тісті дөңгелек 8 фут (2 метр) диаметрлі, 120 тісшесі бар. Диірмен төрт жұп аспалы тас диірменін қозғалтты, соның бірінде 1859 жылғы жазба бар.

Ұнтақшылар

Келесі диірменшілер Аутвуд жел диірмендерімен байланысты болған.