Кіріспе

Бельгиялық футбол әкімшісі және ФИФА президенті

Родольф Уильям Сельдрейерс (16 желтоқсан 1876 – 7 қазан 1955) – бельгиялық футбол әкімшісі, ФИФА-ның төртінші президенті, 1954 жылдан 1955 жылға дейін қызмет еткен. Ол Бельгия спортының ресми ұйымдарында белсенді түрде қатысты.

Ерте өмір

1876 жылы Германияның Дюссельдорф қаласында туған Сельдрейерс Брюссельдің еркін университетінде (Université Libre de Bruxelles) заң оқыды, осы университетке келгенде спортпен айналыса бастады. 19 жасында ол "Футбол ассоциациясы қоғамдарының Бельгия корольдік одағы" (Union royale belge des Sociétés de football association - URBSFA) ұйымын құрушылардың бірі болды, төрт жыл бойы қазынашы қызметін атқарды және 25 жыл атқару кеңесінің мүшесі болды. Кейін ол құрметті мүше болып сайланды. 1914 жылы Одақ оның шешендік қабілетін пайдаланып, оны ФИФА-ға делегат етіп тағайындады, ал 1927 жылы вице-президенті етіп сайлады. 1899 жылы Сельдрейерс "Спорттық өмір" ("La vie sportive") журналында спорт журналисі болып жұмыс істеді, Spectator псевдонімімен мақалалар жазды. Он жыл өткен соң ол Бельгия Олимпиада комитетімен біріккен Ұлттық дене шынықтыру комитетін құрды. 1946 жылдан бастап комитет төрағасы болды, бұрынғы төраға Альберт де Лине ханзадасының орнын басты.

Олимпиада мен ФИФА

1920 жылы ол Антверпендегі Олимпиада ойындарының техникалық хатшысы және бірнеше рет Олимпиададағы футболдың апелляциялық қазылар алқасының мүшесі болды. Ол бұл қызметін 1936 жылғы Берлинде өткен жазғы Олимпиада ойындарында ең жақсы көрсетті, Перу мен Австрия арасындағы матч кезінде көрермендер алаңға басып кірген кезде апелляциялық кеңес құрылды. Австрия футбол федерациясы апелляциялық комиссияға шағым түсірді, ол кеңескеннен кейін матчты «есіктер жабық» күйінде қайта өткізуге шешім берді. Перу келіспеді және олардың барлық Олимпиада құрамасы «Берлиннің ашкөз шешімі» деп шағымданып, Ойындардан шығып кетті. Ол сондай-ақ Джон Льюис төрелік еткен 1920 жылғы Олимпиада финалынан кейін Чехословакияның ресми шағымын алды. Ол клубтар мен қауымдастықтардың белсенді негізін қалаушы болды, келесі ұйымдар Сельдрейердің еңбегінің нәтижесі: Ватерлоо гольф клубы (1923), Икселл футбол клубы (Брюссельдің «Racing Club» клубымен бірігуге қатысқан) және Англо-Бельгиялық крикет спорт клубы. Сельдрейер ағылшын тіліндегі ортада жақсы қабылданады: ол спорт мәселелерінде жаңғыртылған және нақты болды, сонымен қатар ағылшын тілін еркін меңгерді. Ол сонымен қатар журналистік қызметін жалғастырып, «Sports Echo» (L'Écho des Sports) басылымымен жаңа серіктестікке кірісті. Ол 1935 жылы осы мансаптық бағытын аяқтады, бірақ мақалалар жариялауды және Халықаралық Олимпиада комитетінің бюллетеньдерінде өз пікірлерін білдіруді жалғастырды. Екінші дүниежүзілік соғыс оның қызметін баяулатты, бірақ тоқтатпады. Ол Бельгия Олимпиада комитетінің мүшесі ретінде Бельгия спортының тәуелсіздігін қорғады. Соғыс аяқталғаннан кейін ол 1946 жылы соғыстан кейінгі алғашқы Олимпиада ойындары үшін Халықаралық Олимпиада комитетінің мүшесі болды. Сельдрейерс пен ФИФА-ның сол кездегі президенті, әлемдік деңгейде құрметке ие француз Жюль Риме арасында үлкен өзара құрмет болды. Бұл бельгиялық тараптан 1946 жылғы 25 шілдеде ФИФА конгресінде Әлем кубогының атын «Жюль Риме кубогы» деп өзгерту туралы ұсыныс ретінде көрінді. Көп жылдар бойы әуесқойлық мәселесі қиындық тудырды. Спорттың экономикалық дамуымен бірге кәсібилік құбылысы П. де Кубертеннің Олимпиада ойындары туралы түсінігінің негіздерін күмәндандыра бастады. Пікірталас қызу болды және Халықаралық Олимпиада комитеті қолдаған әуесқойлық жөніндегі комиссия құрылды, оған Сельдрейерс қатысты. Ақырында комиссия 1947 жылы Стокгольмде өткен сессияда соңғы есебін ұсынды. Ол әуесқойлықтың анықтамасын қамтыды және Олимпиада ойындарына қатысушылардың әуесқой екенін растайтын мәлімдемеге қол қоюын талап етті, сондай-ақ тұрақты комиссия құруды ұсынды. Онда Халықаралық Олимпиада комитетінің үш мүшесі және әрбір халықаралық федерациядан бір өкіл болды. 1955 жылдың басында Жюль Риме ФИФА президенті лауазымынан кетіп, өкілеттігін вице-президент Р.В. Сельдрейерске тапсырды. Бұл биліктің ауысуы, сондай-ақ 1954 жылғы Әлем кубогының матчтары алғаш рет теледидарда көрсетілді. Оның төрағалығымен Федерация 85 мүшеден тұрды және 50 жылдығын тойлады. ФИФА президенті ретінде Сельдрейерс тағы бір мәселеге тап болды: ФИФА Хельсинки турниріне «жалған» әуесқойлардың қатысуына рұқсат бергені үшін сынға ілікті, тіпті әуесқойлықтың анықтамасын федерация вице-президенті Сельдрейерс өзінің жарғыларына енгізгеніне қарамастан. Мәселе күрделі болды, себебі маңызды спорттық жарыстарға қатысатын ойындарды анықтау туралы шешім қабылдану керек еді. Бұл сонымен қатар елдердің спортты үгіт құралы ретінде пайдаланған кезі болды. Бұл мәселенің маңыздылығын түсінген Сельдрейерс спортқа деген көзқарасына адал болды. Оның пікірінше, «таза олимпиадалық тұрғыдан алғанда, спорт тек әуесқойлармен ғана мүмкін». Оның пікірі оған ойынның рухын адалдықпен, шыншылдықпен және әділ ойынмен ұстанған кәсіби ойыншыларды құрметтеуге кедергі жасамады. Ол спорттың коммунистік үгіт-насихатта қолданылатынын жақсы түсінді және осы құбылысты белгілі бір деңгейде мақұлдады. Оның пікірінше, спорт – әлеуметтік ұйымның маңызды бөлігі. Олар мектеп оқу бағдарламасына басқа пәндермен бірдей деңгейде енгізілуі керек және жастардың білімі үшін маңызды. Сельдрейерс сынды қате деп есептеді және уақыт өте келе оның пікірі өзгермеді. Ол журналистердің көрерменге білім беруге міндетті екенін сендірді. Р.В. Сельдрейерс ФИФА президенті болып сайланғаннан кейін бір жыл өткен соң, 1955 жылғы 7 қазанда аурудан қайтыс болды және үкімет шешімімен жартылай ресми жерлеу рәсімі өтті. Ол қайтыс болғаннан кейін Халықаралық Олимпиада комитетінің мүшесі болып сайланды. Кейін бұл лауазым қайтыс болғаннан кейін берілмейтін болды.

Спорттық мінез

Сельдрайерс өте қабілетті спортшы еді, оны оның қатысқан көптеген спорт түрлері дәлелдейді. Ол командалық спорт түрлерін артық жақсы көретін. Бұл оның спортқа деген көзқарасына сай келетін, себебі Сельдрайерс пікірінше, спорт – өмірлік және қоғамдық құндылықтарды меңгеруге арналған жаттығу алаңы болуы керек.

Ықпал

Бельгияның сегіз спорт саласы Сеелдрайердің назарына ілікті: жеңіл атлетика, футбол, авиация, крикет, хоккей, гольф және шамалы дәрежеде теннис пен жүзу – бірақ оның басты назары жеңіл атлетика мен футболға аударған еді. Ол 1897 жылы 110 метрлік кедергілерден Бельгия чемпионы атанды және он жыл бойы кедергілермен жүгіруде сынға түсті. 1900 жылы Брюссельдің «Racing Club» командасымен Бельгияның Құрмет дивизионының чемпионы болды, ал 1898 және 1899 жылдары Брюссель университетінің командасының капитаны болды. Жалпы алғанда, ол 26 жыл бойы спортпен айналысты. Ал қалған салаларда орташа есеппен он жыл бойы жоғары деңгейде талмай еңбек етті, кем дегенде бір чемпионатты жеңіп алды: Брюссельдегі «Регата клубында» (Cercle des régates) және «Sunburn» командасында (Coup de Soleil) бес жыл, «Racing» және Брюссельдің «Anglo Belgian Club» клубында крикетпен он жыл айналысты, үш рет Бельгия чемпионы атанды. 1924 жылы Парижде Франция құрамасын жеңген ұлттық құраманың капитаны болды. Он жыл бойы Брюссельдің «Racing Club» клубында хоккей ойнады, ал 1903 жылы Парижде Францияға қарсы ұлттық құрама командасының құрамында өнер көрсетті. 1919 жылдан бастап Ватерлоо гольф клубында гольф ойнады, онда он жыл бойы капитандық қызметін атқарды.