Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Гипотетикалық өмірлік энергия немесе тіршілік күші
Hypothetical vital energy or life force
Одикалық күш (Од /oʊ//d/, Odyle, Önd, Odes, Odylic, Odyllic, немесе Odems деп те аталады) – 19 ғасырдың ортасында кейбір адамдар сенген гипотетикалық өмірлік энергия немесе тіршілік күші. Бұл атауды 1845 жылы барон Карл фон Рейхенбах герман құдайы Одинге сілтеме жасай ұсынған.
Odic force (also called Od /oʊ//d/, Odyle, Önd, Odes, Odylic, Odyllic, or Odems) was a hypothetical vital energy or life force believed by some in the mid 19th century. The name was coined by Baron Carl von Reichenbach in 1845 in reference to the Germanic god Odin.
Тарих
Фон Райхенбах әртүрлі заттардың адам жүйке жүйесіне қалай әсер ететінін зерттегенде, электр, магнетизм және жылумен байланысты жаңа күштің бар екенін болжады. Ол көптеген заттардың осы күшті сәулелендіретінін және әртүрлі адамдардың оған әртүрлі сезімтал болатынын ойлады. Ол бұл виталистік тұжырымды Одикалық күш деп атады. Одистік күштің барлық өсімдіктерге, жануарларға және адамдарға сіңіп өтетіні айтылады. Одистік күшке сенушілер оны қараңғыда тірі ағзалардың, кристалдардың және магниттердің айналасындағы түрлі-түсті аура ретінде көруге болатынын, бірақ оны көру үшін алдымен бірнеше сағат қараңғыда болу керектігін және тек өте сезімтал адамдар ғана көре алатынын мәлімдеді. Олар оның Азиядағы прана және ци ұғымдарымен ұқсас екенін де айтты. Дегенмен, олар Одикалық күшті тыныс алумен байланыстырмады (мысалы, Индияның пранасы және қытай жекпе-жегінің циі), бірақ оны негізінен биологиялық электромагниттік өрістермен байланыстырды. Фон Райхенбах Одикалық күшті басқа виталистік теориялармен біріктірмеді. Барон фон Райхенбах Одикалық күш тұжырымын "Магнетизм, электр, жылу және жарыққа қатысты тіршілік күштері туралы зерттеулер" атты мақаласында егжей-тегжейлі түсіндірді. Оның сөзіне сүйенсек, (1) Одикалық күштің оң және теріс ағыны, сондай-ақ жарық және қараңғы жақтары бар; (2) адамдар оны, әсіресе қолдарынан, аузынан және маңдайынан күшпен шығара алады; және (3) Одикалық күштің көптеген қолданыс салалары бар. Одикалық күш гипноз құбылысын түсіндіруге арналған болжам ретінде қарастырылды. Ұлыбританияда Уильям Грегори, Эдинбург университетінің химия профессоры, Рейхенбахтың зерттеулерін аударғаннан кейін осы көзқарасқа қызығушылық артты. Кейінгі зерттеулер Одикалық құбылыстардың көптеген түрлерінің Франц Месмер бұрын сипаттаған және тіпті Месмерден бұрын Шведенборг сипаттаған құбылыстармен ұқсас екенін көрсетуге тырысты. Француз парапсихологтары Ипполит Барадук және Альберт де Рохас Одикалық күш тұжырымына ықпал етті. Фон Райхенбах ғаламдық тіршілік күшінің ғылыми дәлелін табуға үміттенді, бірақ оның тәжірибелері өзі байқамаған құбылыстарды баяндаған "сезімтал" деп мәлімдеген адамдардың сезімдеріне сүйенді. "Сезімталдар" құбылысты байқау үшін толық немесе жартылай қараңғыда жұмыс істеуі керек болды. Рейхенбах эксперименттер нәтижесінде халықтың шамамен үштен бірі осы құбылысты көре алатынын, ал қалғандары үшін мұндай мүмкіндік әлдеқайда аз екенін мәлімдеді.
As von Reichenbach was investigating the manner in which the human nervous system could be affected by various substances, he conceived the existence of a new force allied to electricity, magnetism, and heat, a force which he thought was radiated by most substances, and to the influence of which different people are variously sensitive. He named this vitalist concept Odic force. Proponents say that Odic force permeates all plants, animals, and humans. Believers in Odic force said that it was visible in total darkness as colored auras surrounding living things, crystals, and magnets, but that viewing it required hours first spent in total darkness, and only very sensitive people had the ability to see it. They also said that it resembles the Asian concepts prana and qi. However, they regarded the Odic force as not associated with breath (like India's prana and the qi of Chinese martial arts) but rather mainly with biological electromagnetic fields. Von Reichenbach did not tie Odic force into other vitalist theories. Baron von Reichenbach expounded the concept of Odic force in detail in a book length article, Researches on Magnetism, Electricity, Heat and Light in their Relations to Vital Forces, which appeared in a special issue of a respected scientific journal, Annalen der Chemie und Physik. He said that (1) the Odic force had a positive and negative flux, and a light and dark side; (2) individuals could forcefully "emanate" it, particularly from the hands, mouth, and forehead; and (3) the Odic force had many possible applications. The Odic force was conjectured to explain the phenomenon of hypnotism. In Britain, impetus was given to this view of the subject following the translation of Reichenbach's Researches by William Gregory, professor of chemistry at the University of Edinburgh. These later researches tried to show many of the Odic phenomena to be of the same nature as those described previously by Franz Mesmer and even long before Mesmer by Swedenborg. The French parapsychologists Hippolyte Baraduc and Albert de Rochas were influenced by the concept of the Odic force. Von Reichenbach hoped to develop scientific proof for a universal life force; however, his experiments relied on perceptions reported by individuals who claimed to be "sensitive", as he himself could not observe any of the reported phenomena. The "sensitives" had to work in total or near total darkness to be able to observe the phenomena. Reichenbach stated that, through experimentation, possibly one third of the population could view the phenomenon, but far less otherwise.