Слунь – Хорватиядағы таулы аймақтағы қала, Корана және Слуньчица өзендерінің тоғысында орналасқан. Тарихы 12 ғасырға дейін жетеді, маңызды трасса бойында.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Слунь (венгр тілінде Szluin, көне неміс тілінде Sluin, латын тілінде Slovin, архаикалық хорват тілінде Slovin grad) – Орталық Хорватияның таулы аймағындағы қала. Ол Карловац пен Плитвице көлдері ұлттық паркі арасындағы Адриатика теңізіне қарайтын маңызды солтүстік-оңтүстік жолы бойында, Корана және Слуньчица өзендерінің қосылған жерінде орналасқан. Слуньдің халқы 1674 адамды құрайды, ал муниципалитетте барлығы 5076 адам тұрады (2011 жылғы мәліметтер). Қала Босния және Герцеговинаға жақын орналасқан Кордун аймағының мәдени және әлеуметтік орталығы болып табылады. Әкімшілік жағынан қала Карловац округіне қарасты. Слунь – дамымаған муниципалитет, Хорватия үкіметінің статистикалық жіктеуі бойынша ерекше мемлекеттік қамқорлықты қажет ететін бірінші санаттағы аймаққа жатады.
Slunj (Hungarian Szluin, old German Sluin, Latin Slovin, archaic Croatian Slovin grad) is a town in the mountainous part of Central Croatia, located along the important North South route to the Adriatic Sea between Karlovac and Plitvice Lakes National Park, on the meeting of the rivers Korana and Slunjčica. Slunj has a population of 1,674, with a total of 5,076 people in the municipality (2011) and is the cultural and social center of the region of Kordun in the vicinity to Bosnia and Herzegovina. Administratively, the town is part of Karlovac County. Slunj is an underdeveloped municipality which is statistically classified as part of the First Category Area of Special State Concern by the Government of Croatia.
Тарих
Словин – франкопандардың ежелгі бекінісі, ол түріктерге қарсы соғыстар кезінде салынған және алғаш рет 12 ғасырда айтылған. Ескі бекініс 15 ғасырдан бері Франкопан (венгрше Frangepán) әулетінің меншігі болды, оған сол дәуірдегі ескі францискан монастыры қосылды. Кейіннен бұл қала Слюнь деп аталды. 16 ғасырда қала Осман соғыстарының салдарынан қирады және Хорватия әскери шекарасының әскери бекінісіне айналды, бірақ 17 ғасырдың соңында елді мекен қазіргі Слюнь түрінде қайта жаңғыртылды. Бекініс нығайтылып, осы аймақтың қолбасшысының штабы ретінде пайдаланылды (қараңыз: Стари град Слюнь). 1791 жылы Систова шартынан кейін аймаққа адамдар қайта қоныстанды. 1809 жылдан 1813 жылға дейінгі қысқа француз басқару кезеңінде Слюнь экономикалық өркендеуге ие болды, көшелер, қоймалар мен диірмендер салынды, жүзімдіктер мен тутар ағаштары отырғызылды. Осы кезеңде хорват тілі елдің ресми тіліне айналды. Француз Ильрия провинцияларының бұрынғы генерал-губернаторы, маршал Огюст де Мармонның резиденциясы әлі де сақталған. Слюнь қаласы туралы алғашқы жазба 1689 жылы белгілі тарихшы Иоганн Вайкхард фон Вальвасордың еңбегінде кездеседі, онда бекінілген Слюнь қалашығы, көпір және диірмен сипатталған. Растокедегі диірмендердің алғашқы суреті 1789 жылға жатады. Бұл – Бальзар Хакеттің сипаттамасына қосылған мысқа басылған гравюра. 19 ғасырдың соңында Стьепан Широла осы жер туралы былай деп жазды: «Слюнь төңірегі шынайы романтикалық [ ]. Оны Слюнджица өзенінің тамаша сарқырамаларымен безендірілген, тіпті табиғатқа құштар емес адамдарды да баурап алады. Шын мәнінде, Слюнь романтикалық айналасымен және Слюнджицаның күмісдей жалтыраған сарқырамаларымен – шетелдіктерге де таң қалдыратын нағыз табиғат меруерті». 1918 жылға дейін Слюнь (SZLUIN деп аталды) Хорватия әскери шекарасындағы Австрия монархиясының (Хорватия Корольдігі, Славония, Модруш-Риека округі, 1867 жылғы келісімнен кейін) құрамына кірді. Оны 1881 жылға дейін N°IV SZLUINER Grenz Infantry Regiment басқарды. Слюнь Корольдіктегі Модруш-Риека округінің орталық қаласы болды. 1950 жылғы Казин көтерілісі – босниялық Казин және Велика Кладуша қалаларын қамтыған, шаруалардың қарулы мемлекетке қарсы көтерілісі, Слюньге де белгілі бір дәрежеде әсер етті. Ол кезде барлық қалалар коммунистік Югославияның құрамында болды. Шаруалар Югославия үкіметінің күштеп ұжымдастыру және ұжымдық шаруашылықтарды таңу саясатына қарсы шықты. 1949 жылғы құрғақшылықтан кейін Югославия шаруалары үкімет белгілеген орындалмауы тиіс квоталарды орындай алмады және жазаланды. Құрғақшылықтан кейінгі көтеріліс көтерілісті ұйымдастырғандардың өлтірілуіне және қуғынға ұшырауына, сондай-ақ көптеген бейкүнә азаматтардың зардап шегуіне әкелді. Бұл – «Қышқы соғыс» тарихындағы Еуропадағы жалғыз шаруалар көтерілісі. 1963 жылы австриялық жазушы Хаймито фон Додерер «Слюнь сарқырамалары» (Die Wasserfälle von Slunj) атты романын жариялады, онда оқиғаның кульминациялық бөлігі осы жерде орын алады. 20 ғасырда Слюнь ауданында, әсіресе Растоке ауданында ғылыми зерттеулер жүргізілді. 19 ғасыр мен 20 ғасырдың басында Растоке аймақтың әлеуметтік өмірінің орталығы болды. Электр диірмендерінің дамуымен және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жаппай көші-қонмен Растокедегі диірмендердің экономикалық маңызы күрт төмендеді.
An old fortification of the Frankopans, built during the wars against the Turks, Slovin was first mentioned in the 12th century. The old fort was property of the Frankopan (Hungarian Frangepán) family since the 15th century, joined by an old Franciscan monastery from the same period. Later, this town has been called Slunj. In the 16th century the town was ravaged by the Ottoman wars and turned into a military outpost of the Croatian Military Frontier, but by the end of the 17th century the settlement was rebuilt into the Slunj as it exists today. The castle has been developed to a fortress and served as headquarters for the commanding general of this area (see Stari grad Slunj). After the Treaty of Sistova in 1791 people increasingly began to re settle in this area. During the short French governance period from 1809 until 1813, Slunj encountered an economic boom as streets, storage facilities and mills were built and as vineyards and mulberry trees were planted. At this point of time, the Croatian language has become official language of the country. The residence of the former governor general of the French Illyrian Provinces, marshal Auguste de Marmont, still exists. The town of Slunj was first mentioned in a written document by the chronicler Johann Weikhard von Valvasor who reported about the fortified town of Slunj, a bridge and a mill in 1689. The first illustration of the mills of Rastoke dates back from 1789. It was a copper engraving that has been added to a description by Belsazar Hacquet. At the end of the 19th century, Stjepan Širola wrote the following about this place: "The surroundings of Slunj are downright romantic [ ]. They are crowned by the magnificent waterfalls of the Slunjčica river by which even not outspoken nature lovers will be captivated. Indeed, Slunj with its romantic surroundings and the silver waterfalls of the Slunjčica represent a true nature gem astonishing even to foreigners." Until 1918, Slunj (named SZLUIN) was part of the Austrian monarchy (Kingdom of Croatia Slavonia, Modruš Rijeka County, after the compromise of 1867), in the Croatian Military Frontier. It was administered by the SZLUINER Grenz Infanterie Regiment N°IV before 1881. Slunj became a district capital in the Modruš Rijeka County in the Kingdom. The Cazin uprising of 1950, an armed anti state rebellion of peasants, which mostly affected the Bosnian towns Cazin and Velika Kladuša, also affected Slunj to a lesser extent. All of the cities were a part of Communist Yugoslavia at the time. Peasants revolted against the forced collectivization and collective farms by the Yugoslav government on the farmers of its country. Following a drought in 1949, the peasants of Yugoslavia were unable to meet unrealistic quotas set by their government and were punished. The revolt that followed the drought resulted in the killings and persecution of those who organized the uprising, but also many innocent civilians. It was the only peasant rebellion in the history of Cold War Europe. In 1963, the Austrian writer Heimito von Doderer published the novel The Waterfalls of Slunj (Die Wasserfälle von Slunj) which features a climactic sequence set in this locality. During the 20th century scientific research studies were carried out in the Slunj area and particularly its Rastoke district. During the 19th century and at the beginning of the 20th century Rastoke has been the center of social life in this region. With the development of the electric mill and massive emigration after the Second World War the economic significance of the mills in Rastoke has declined drastically.
Қызықты орындар
Слюндж шағын шарлауықтарымен және қаланың көркем төменгі бөлігіндегі, Растоке деп аталатын, жақсы сақталған дәнді диірмендерімен (18-шы ғасырдан бастап) танымал. Растоке (өзендердің тармақталуын білдіреді) жерінде Слуньчица өзені (жергілікті тұрғындар оны "Слушница" деп те атайды) бірнеше шарлауықтар мен сарқырама арқылы Құрана өзеніне құяды. Осы жерде Растокедегі 22 су диірмені орналасқан.
Slunj is famous for its little waterfalls and the well preserved corn mills (dating back to the 18th century) in the picturesque lower part of the town, called Rastoke (referring to the branching of the rivers). At Slunj, the Slunjčica river (also called “Slušnica“ by local people) flows over several waterfalls and cascades into the Korana river. Here is also the location of the 22 water mills of Rastoke.
Халық саны
2011 жылдан бастап Слунь халқының басым бөлігі хорваттарды (87,9%) құрайды, одан кейін сербтер (10,5%) және аз ғана басқа этникалық топтар келеді.
As of 2011, most of Slunj's population is Croatian (87.9%) followed by Serbs (10.5%) and a small number of other ethnic groups.