Кіріспе

Ричард С. Калигири (20 қазан 1931 – 6 мамыр 1988) – американдық саясаткер, 1977 жылдан 1988 жылы қайтыс болғанға дейін Пенсильвания штатының Питтсбург қаласының мэрі қызметін атқарған.

Ерте мансап

Калигури итальяндық арбереш тегінен шыққан және Питтсбург қаласының Гринфилд ауданында өсті. Ол мемлекеттік қызмет жолын Питтсбургтің CitiParks бөлімінде бастады, кейін 1970 жылдардың басында қалалық кеңеске сайлауға түсті. Калигири 1973 жылы тұңғыш рет қала әкімі лауазымына үміткер болды, бірақ демократиялық партияның ішкі сайлауында танымал мэр Питер Флаэртиге жеңіліп қалды. Флаэрти соншалықты беделді болғандықтан, қала тарихында алғаш рет жалпы сайлауда оған қарсы ешқандай үміткер тіркелмеді. Питтсбург қалалық кеңесінің төрағасы ретінде Калигири 1977 жылы Флаэрти президент Джимми Картердің әкімшілігінде бас прокурордың орынбасары болып тағайындалғаннан кейін уақытша қала әкімі болып тағайындалды. Калигиридің қалалық кеңестен кетуі 1978 жылы қосымша сайлау өткізуге себеп болды, осы арқылы тәуелсіз демократ Мишель Мэдоффқа орын ашылды.

Питтсбург қаласының әкімі

Калигури 1977 жылғы сайлауда қала әкімі лауазымын иеленді, екі рет қайта сайланды және 1988 жылы қайтыс болғанға дейін қызмет етті. Калигури басшылығымен Питтсбург бұрынғы мэр және губернатор Дэвид Л. Лоуренстің «Ренессанс» жоспарына негізделген қалалық жаңару және қайта жандандыру жоспары – «Ренессанс II» жоспарын бастады. Бұл жоспар, әсіресе қаланың көкжиегінде, жалпы алғанда сәтті деп есептелді, бірақ қала экономикасының күрт және тұрақты құлдырауы мен одан туындаған халықтың қозғалысы кедергі келтірді. Калигуридің өкілеттігі кезінде Питтсбург экономикасы 1980-ші жылдардағы деиндустриализация кезеңінде айқын құлдырауға ұшырады, бұл U.S. Steel және Jones and Laughlin сияқты ірі болат өндірушілердің төмендеуімен байланысты. Питтсбург штаб-пәтері орналасқан Gulf Oil және Koppers сияқты ұзақ жылдар бойы индустриялық алыптар 1980-ші жылдардағы арбитраж және жаулап алу атмосферасының құрбаны болды. Gulf Chevron компаниясымен, ал Koppers британдық Beazer компаниясымен біріктірілді, нәтижесінде аймақта бірнеше мың жоғары жалақылы корпоративтік бас кеңсе жұмысы жойылды. Осы кезең Питтсбургте орналасқан Westinghouse компаниясының 1990 жылы банкроттыққа ұшырауымен және қайта ұйымдастырылуымен (кейін CBS болып, Нью-Йоркке көшті) және Rockwell International компаниясының Калифорнияға, содан кейін Висконсинге көшуімен де ерекшеленді. Калигуридің биліктегі соңғы жылдарында «Болат қаласы» деп танылған қалада бірде-бір ірі болат зауыты жұмыс істемеді, ал бір кезде Нью-Йорк пен Чикагодан басқа АҚШ-тағы кез келген қаладан көбірек Fortune 500 корпоративтік бас кеңсесіне ие болған қалада оннан да аз болды. 1986 жылы азаматтардың шағымдарына және ACLU-ның мемлекеттік мүліктердегі Рождество және Ханука көрмелеріне қатысты сот шараларына жауап ретінде, қала әкімі Калигуридің бұйрығымен «Азаттыққа салют» тақтасы орнатылды, онда былай деп жазылған: «Осы мерекелік маусымда Питтсбург қаласы азаттықты құттықтайды. Осы мерекелік шамдар бізге азаттықтың жалыны мен бостандық мұрасының сақшылары екенімізді еске түсірсін». Үш жылдан кейін АҚШ Жоғарғы Соты екі 5-4 дауыспен Allegheny графтығына қарсы Америкалық азаматтық бостандықтар одағы ісінде қаланың позициясын жартылай қолдады және жартылай жоққа шығарды.

Ауру және өлім

1980 жылдардың соңында Калигириге сирек кездесетін және қауіпті протеин бұзылысы – амилоидоз диагнозы қойылды. Таныс жағдай, 1980 жылдардың ортасы мен соңында Пенсильванияның үш көрнекті саяси қайраткері осы ауруға шалдықты. Калигири, сондай-ақ ұзақ жылдар Эри қаласының мэрі болған Луис Туллио және Пенсильвания губернаторы Боб Кейсиге де емделе алмайтын және көбінесе өлімге алып келетін бұл ауру диагнозы қойылды. Калигири денсаулығының нашарлауына басшылығына кедергі келтірмеді және мэр лауазымынан шеттемеді. Ол 1988 жылы 56 жасында қайтыс болды және Питтсбургтегі Рим-католик Голгофа зиратына жерленді.

Құрметтер

1990 жылдың қазан айында Роберт Беркс жасаған Калигиридің ескерткіш мүсіні Грант көшесіндегі Питтсбург қалалық округтік ғимаратының сатыларында ашылды. Калигиридің ұлы Дэвидтің сөзіне қарағанда, бұрынғы ұсыныстар Грант көшесінің атын өзгерту және Питтсбург азаматтық (кейін Меллон) аренасын қайта атауды қарастырған. 1950 жылы Тейлор Оллдердайс орта мектебін бітірген Калигири 2010 жылы мектеп түлектерінің құрмет залына енгізілді.

Кино мансабы

Калигури 1979 жылы «Питтсбургті құтқарған балық» спорттық/культтік фильмінде өзін-өзі сомдаған эпизодтық рөлде танымал болды. Фильмнің шамамен ортасында ол экранның оң жағында қаланың баскетбол командасын қолдаушыларға таныстырып жатыр. Бірнеше секундқа камерадан тысқа шығып, ол қайтадан көрінеді, ойыншыларды арқасынан шапалақтап, актерлер мен бапкермен қолдасады, содан кейін көпшілік арасынан Джулиус Эрвингке (командадағы «актерлердің» бірі) қол ұсынады, және таңғалған доктор Дж. оған жылы күлімсірейді. 1987 жылдың 18 мамырында Калигури Питтсбургте түсірілген «The Today Show» ұлттық телешоуының қонағы болды.