Кіріспе
Бактерия түрі
Staphylococcus haemolyticus – коагуляза теріс стафилококктар (CoNS) тобының мүшесі. Ол адам терісінің микрофлорасының құрамында болады, көбінесе оның ең көп саны қолқап асты, шатқаяң және шағыршық аймақтарында кездеседі. S. haemolyticus приматтар мен үй жануарларын да қоныстандырады. Инфекциялар жергілікті немесе жүйелік болуы мүмкін, көбінесе медициналық құралдарды орнатумен байланысты. Жоғары дәрежеде антибиотиктерге төзілділік және биоқабықшалар құру қабілеті S. haemolyticus-ті емдеуге қиын жасайды.
Биология және биохимия
S. haemolyticus қозғалмайтын, спора түзбайтын, факультативті анаэробты және Грам-позитивті бактерия. Жасушалары әдетте кокус пішіндес және диаметрі 0,8–1,3 мкм аралығында болады. Ол глюкоза, глицерин, мальтоза, сахароза және трехалоза сияқты кең спектрлі субстраттарда тіршілік етеді. Сондай-ақ, ацетоин өндірісі, аргинин, дигидролаза, бензидин, каталаза, гемолиз және липаза реакциялары оң нәтиже береді; ал коагуляза, DNase, орнитин декарбоксилаза және фосфатаза реакциялары теріс нәтиже береді. Бұл ORF-тардың кейбіреулері РНК синтезін реттеу, рибоза мен риботол тасымалы және нуклеин қышқылының және жасуша қабырғасының тейхоин қышқылының биосинтезі сияқты белгілі биологиялық ерекшеліктері бар ген өнімдерін кодтайды. Басқа бірегей ORF-тар бактериялық патогенезге қатысы бар өнімдерді кодтайтын болуы мүмкін, сондай-ақ кем дегенде үш ORF стафилококк гемолизиндерімен гомологияны көрсетеді.
| Антибиотик класы | Антибиотик | MIC (мг/л) | ORF ID | Ген аты | Өнім | Орналасқан жері |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Пенициллиндер | Оксациллин | >512 | SH0091 | mecA | Пенициллин байланыстырушы ақуыз 2' | ΨSCCmec(h1435) |
| | Ампициллин | 64 | SH1764 | blaZ | β-лактамаза | Tn552 |
| | Метициллин | | SH0091 | mecA | Пенициллин байланыстырушы ақуыз 2' | ΨSCCmec(h1435) |
| Цефалоспориндер | Цефтизоксим | >512 | SH0091 | mecA | Пенициллин байланыстырушы ақуыз 2' | ΨSCCmec(h1435) |
| Макролидтер | Эритромицин | >512 | pSHaeB1 | ermC | рРНҚ аденин N6 метилтрансферазасы | Плазмида pSHaeB |
| | | | SH2305 | msrSA | АТФ-ге тәуелді эффлюкс жүйесі | πSh1 |
| | | | SH2306 | mphBM | Макролид 2' фосфотрансферазасы | πSh1 |
| Хинолондар | Офлоксацин | 8 | SH0006 | gyrA | ДНҚ гиразасы (топоизомераза II) суббірлігі A (C7313T нүктелік мутациясы) | |
| | | | SH1553 | parC (grlA) | Топоизомераза IV суббірлігі A (G1598138A нүктелік мутациясы) | |
| Тетрациклиндер | Тетрациклин | 2 | | | | |
| | Миноциклин | 0.5 | | | | |
| Аминогликозидтер | Канамицин | >512 | SH1611 | aacA aphD | Бифункционалды аминогликозид N-ацетилтрансферазасы және аминогликозид фосфотрансферазасы | Tn4001 |
| | Тобрамицин | 16 | SH1611 | aacA aphD | Бифункционалды | Tn4001 |
| | Гентамицин | 64 | SH1611 | aacA aphD | Бифункционалды | Tn4001 |
| Гликопептидтер | Ванкомицин | 4 | | | | |
| | Тейкопланин | 64 | | | | |
| Фосфомицин | Фосфомицин | >512 | pSHaeA1 | fosB | Глутатион трансферазасы | Плазмида pSHaeA |
Ұяшық қабырғасы
Басқа грам-оң микроорганизмдер сияқты, S. haemolyticus та пептидогликан, тейхои қышқылы және белоктан тұратын қалың, біртекті жасушалық қабырғаға (60-80 нм) ие. Пептидтік кішібірліктің 3-орында L-лизин диаминоқышқылы және глицинге бай интерпептидтік көпір ретінде болатын А3 тобындағы пептидогликан осы микробтың ерекшелігі болып табылады, ал екі басым қиылысқан көпірлер COOH Gly Gly Ser Gly Gly NH2 және COOH Ala Gly Ser Gly Gly NH2 болып табылады. Бұл көлденең көпірлердің өзгеруі гликопептидтерге қарсы тұру қабілетіне әсер етеді. S. haemolyticus JCSC1435 штаммында “oriC ортасында” орналасқан капсулалық оперон бар. Биопленканың қалыптасуы антибиотиктерге қарсы тұру қабілетін арттырады. S. haemolyticus биопленкалары полисахаридтік жасушааралық адгезинге (PIA) тәуелді емес, ал ica оперонның (PIA өндірісін кодтайтын гендер кластерінің) болмауы S. haemolyticus изоляттарын басқа CoNS түрлерінен ажыратуға мүмкіндік береді. 64 S. haemolyticus штаммын зерттеу барысында SEA, SEB, SEC және/немесе SEE өндірісі байқалды (тек SED болмады). Сонымен қатар, штаммдардың 31,3%-ында кем дегенде бір типті энтеротоксин анықталды. S. haemolyticus-тің ең жақын туысы Staphylococcus borealis болып табылады. Адамдардағы инфекцияларға мыналар жатады: туа пайдалы қақпақшаларының эндокардиті, сепсис, перитонит, несеп жолдары, жаралар, сүйектер және буын инфекциялары. Басқа CoNS сияқты, S. haemolyticus та көбінесе протездік қақпақшалар, ми-жұлын сұйықтығы шунттары, ортопедиялық протездер, тамыр ішілік, несеп және диализ катетерлері сияқты шетелдік денелердің енгізілуімен байланысты. Ол сондай-ақ биофильмдер қалыптастыруға қабілетті, бұл инфекцияны емдеуді қиындатады, және көптеген дәрілік препараттарға төзімділік жиі кездеседі.