Кіріспе

IBM Selective Sequence Electronic Calculator (SSEC) - IBM компаниясы жасаған электромеханикалық есептеу машинасы. Оның жобасы 1944 жылдың соңында басталды және ол 1948 жылдың қаңтарынан 1952 жылдың тамызына дейін жұмыс істеді. Ол сақталған бағдарламалық компьютердің көптеген мүмкіндіктеріне ие болды және нұсқауларын дерек ретінде өңдей алатын алғашқы операциялық машина болды, бірақ толыққанды электрондық емес еді. IBM президенті Томас Дж. Уотсон аға, Айкеннің IBM-нің қаржылық қолдауы мен инженерлік еңбегін назарға алмаған баспасөз хабарламасына наразы болды. Уотсон мен Айкен өздерінің жолдарын айырды, ал IBM өздерінің іріктемелі және көзге түсетін машинасын құру жобасын бастады. Колумбия университетінің астрономы Уоллес Джон Эккерт жаңа машинаның техникалық талаптарын берді; жобаның бюджеті шамамен 1 миллион долларға бағаланды, бұл сол кездегі өте үлкен сома еді. Франсис "Фрэнк" Э. Гамильтон (1898–1972) ASCC және SSEC құрылысын қадағалады. Роберт Рекс Сибер кіші де Гарвард тобынан тартылып, жаңа машинаның бас архитектор ретінде танылды. Модульдер IBM-нің Нью-Йорк штатындағы Эндикотттағы зауытында, инженерлік директор Джон Макферсон басшылығымен, 1945 жылдың желтоқсанында негізгі жоба дайын болғаннан кейін өндірілді.

Құрылыс

1946 жылдың ақпанында толыққанды электрондық ENIAC туралы жарияланған хабарлама жобаны серпілтті. Жаңа машина IBM Selective Sequence Electronic Calculator (SSEC) деп аталды және 1947 жылдың тамызында орнатуға дайын болды. 1948 жылдың 27 қаңтарында машинаның ресми ашылуы және алғаш рет көпшілікке көрсетілуі өтті. 1950 жылдан бастап А. Уэйн Брук машинаның жұмысын басқаратын бас электрондық инженер болып қызмет етті. Герб Грош, IBM-ге жұмысқа алынған докторлық диссертациясы бар екінші маман, оның алғашқы бағдарламалаушыларының бірі болды. Тағы бір ерте бағдарламашы – Эдгар "Тед" Кодд. Элизабет "Бетси" Стюарт бас оператор болды және жиі жарнамалық суреттерде пайда болды. SSEC – вакуумдық түтіктер мен электромеханикалық релелердің ерекше үйлесімі. Арифметикалық бөлім, басқару және оның сегіз (салыстырмалы түрде жоғары жылдамдықты) регистрінде шамамен 12 500 вакуумдық түтікше қолданылды, оларға қол жеткізу уақыты бір миллисекундтан кем болды. Басқару үшін 21 400 реле және 150 төмен жылдамдықты тіркегіштер пайдаланылды, оларға қол жеткізу уақыты 20 миллисекунд құрады. Релелік технология Клэр Д. Лейк (1888–1958) ойлап тапқан технологияға негізделген ASCC-ге ұқсас болды. SSEC-тің арифметикалық-логикалық құрылғысы Джеймс В. Брайс жобалаған, өзгертілген IBM 603 электрондық көбейтуіші болды. Көлемді түтіктер – әскери радар технологиясының артық қалдықтары, олар бір бүкіл қабырғаны толтырды. Жады 19 таңбалы ондық сандар түрінде ұйымдастырылды. Көбейту әрбір көбейткіште 14 таңбадан есептелді. Жарнамаланған 400 000 таңбалық сыйымдылықтың көп бөлігі перфорацияланған қағаз ленталар түрінде сақталды. Қосу 285 микросекунд, ал көбейту 20 миллисекунд алды, бұл арифметикалық операцияларды Гарвард Марк I-ге қарағанда әлдеқайда жылдам етті. Жедел қол жеткізілуі қажетті деректер электрондық тізбектерде сақталды, ал қалғаны релелерде және үш үздіксіз картонка ленталарындағы тесіктерде сақталды, олар да бір қабырғаны толтырды. Ауыр қағаз орамаларын көтеріп, орнына қою үшін тізбекті көтергіш қажет болды. Машина үш перфораторға қосылған 30 қағаз лента оқырманынан нұсқауларды немесе деректерді оқыды, ал тағы бір құрылғы – кестелік іздеу блогы 36 қағаз лента оқырманынан тұрды. Деректерді жүктеу үшін перфокарта оқырманы қолданылды, ал нәтижелер перфокарталарда немесе жоғары жылдамдықты принтерлерде шығарылды. ENIAC-тің бірлескен авторы Дж. Преспер Эккерт (IBM-дегі Эккертке қатысы жоқ) оны "сол жердегі алып сұмдық деп атады, менің ойымша, ол ешқашан дұрыс жұмыс істеген жоқ". Seeber SSEC-ті нұсқауларды дерек ретінде қарастыру үшін мұқият жобалады, осылайша оларды бағдарламалық басқару арқылы өзгертуге және сақтауға болады. IBM 1949 жылдың 19 қаңтарында SSEC негізінде патентке өтініш берді, кейіннен ол машинаның сақталған бағдарламалық мүмкіндіктерін растады. Әрбір нұсқау кез келген көзден (электрондық немесе механикалық регистрлер немесе лента оқырмандары) кіріс ала алады, нәтижені кез келген мақсатта (электрондық немесе механикалық регистрлер, лента немесе картаны перфорациялау немесе принтер) сақтай алады және келесі нұсқаудың мекенжайын көрсетеді, ол да кез келген көз болуы мүмкін. Бұл оны теориялық тұрғыдан күшті етті.

Қолданбалар

SSEC-тің алғашқы қолданылуы Ай мен планеталардың орналасуын есептеу болды, бұл эфемерис деп аталады. Айдың әрбір орнын анықтау үшін 11 000 қосу, 9 000 көбейту және 2 000 кестеге қарап шығу қажет болды, бұл SSEC-ке шамамен жеті минут уақыт алды. Бұл қолданба машинаны шамамен алты ай бойы пайдаланды; одан кейін машинаны жұмыспен қамту үшін басқа пайдаланушылар кезекке тұрды. JPL Ephemeris Tape System «АҚШ ғарыш бағдарламасындағы ғарыш кемелерінің траекториясын есептеудің барлық дерлік жағдайларында қолданылды» және оның қазіргі айлық эфемерисі бірнеше түзетулерді қамтитын Жақсартылған айлық эфемерис бағалауын қамтиды: көздер «Жақсартылған айлық эфемерис» деп аталады (SSEC жүргізген Экерт есептеулерінің есебі, 1952-1971 жылдар аралығында айдың орналасу нәтижелерімен толық), Экерт және авторлар (1966) сипаттаған түзетулермен, сондай-ақ 1968 жылғы AE қосымшасында келтірілген түзетулермен. Бірге алғанда, осылай сілтеме жасалған түзетулер айлық есептеулердің іс жүзінде әрбір жеке элементін өзгертеді, сондықтан ғарыш бағдарламасы SSEC-ті пайдалану арқылы жасалған есептеу процедурасының модификацияланған және түзетілген нұсқасынан алынған айлық деректерді, тікелей алынған кестелердің өзінен гөрі қолданған болып көрінеді. SSEC-тің алғашқы төлем жасаған тапсырыс берушісі General Electric болды. SSEC сонымен қатар АҚШ Атом энергиясы комиссиясы ядролық реактормен ұшақты қуаттандыруға арналған ANP жобасы үшін есептеулер үшін пайдаланылды. Лос-Аламос Ұлттық зертханасының Роберт Д. Рихтмайер Монте-Карло әдісінің алғашқы ірі масштабты қолданылымдарының кейбірінде SSEC-ті пайдаланды. Льюэллин Томас Дональд А. Кварлс-младший және Филис К. Браун бағдарламалаған ламинарлық ағымның тұрақтылығы мәселелерін шешті. 1949 жылы Кэтберт Хёрд жұмысқа қабылданды (SSEC-ке сапардан кейін) және қолданбалы ғылым бөлімін құрды; SSEC-тің жұмысы ақырында осы ұйымға біріктірілді.

Мұра

SSEC бөлмесі – едені көтерілген алғашқы компьютерлердің бірі болды, сондықтан келушілер көзге жағымсыз кабельдерді көрмейтін немесе оларға шалығушы болмайтын. Көптеген шамдардың жыпылықтауы мен шулы электромеханикалық релелер IBM-ді көпшілік назарына іріктеп көрсетті. SSEC, J. Edgar Hoover кітабы негізінде түсірілген Walk East on Beacon фильмінде пайда болды. SSEC клиенттерді де, жаңа қызметкерлерді де қызықтырды. Хард пен Бэкус екеуі де осы құрылыстың көрсетілімін көргеннен кейін жұмысқа қабылданды. 1946 жылғы ENIAC, SSEC-ке қарағанда көбірек түтікшелерге ие болды және кейбір операцияларда жылдам болды, бірақ бастапқыда ол аз ғана икемділікке ие болды, әрбір жаңа мәселені шешу үшін қайта сымдау қажет болды. 1948 жылдың соңында жаңа IBM 604 көбейтілгіші жарияланды, ол SSEC-тің үлкен түтікшелерін ескірген жаңа түтік технологиясын пайдаланды. 1949 жылдың мамырында картамен бағдарламаланатын электронды калькулятор жарияланды және қыркүйекте жеткізілімге берілді. Бұл клиенттерге ұқсас есептеулер жасауға мүмкіндік беретін SSEC технологиясының айтарлықтай кішірейтілген нұсқасы болды. 1953 жылдың шілдесінде SSEC-ті жасаған Endicott командасы әзірлеген, әлдеқайда арзан (және тіпті жақсы сатылатын) IBM 650 жарияланды.