«The Isle of Dogs» – 1597 ж. жазылған, сатиралық комедия. Наше мен Джонсонның бұл пьесасы цензураланып, қазірге дейін табылған жоқ. Королева сатыр этип көрсетілген болуы мүмкін.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бен Джонсонның пьесасы, Томас Нашенің пьесасы. "Иттер аралы" – Томас Наше мен Бен Джонсонның 1597 жылы сахналаған пьесасы. Ол дереу тыйым салынды және оның бірде-бір түрі сақталмаған.
Play written by Ben Jonson
the play by Thomas Nashe
The Isle of Dogs is a play by Thomas Nashe and Ben Jonson which was performed in 1597. It was immediately suppressed, and no copy of it is known to exist.
Пьеса
Пьеса, мүмкін, Пемброк ер адамдары тобы тарапынан 1597 жылдың шілде айының соңғы аптасында Банксайдтағы Лебедь театрында қойылған. Сатиралық комедия ретінде, ол билік органдарына "әдепсіз пьеса" деп хабарланған, бүлікшіл және "құпия жала жабу" материалдарына толы. Қолда бар жазбалар қандай нәрсеге ренжіді екенін көрсетпесе де, "Парнасқа оралу" (II) кітабындағы сілтеме патшайымның өзінің сатиралық бейнеленгенін ұсынады. Басқа да деректер Генри Брук, 11-ші Барон Кобхемнің мақсатта болғанын көрсетеді. Иттер аралы – Лондонның Гринвичке қарсы жағасында, Темзаның арғы бетінде орналасқан, Плаценция патша сарайының орны, және құпия кеңес сонда жиналған. Сондай-ақ, бұл жерде патшайымның иттері ұсталғаны айтылады, сондықтан осылай аталған. Дэвид Риггс сатираның патшаның кеңесшілерін қолға ұстатқан итттер ретінде бейнелеумен байланысты болуы мүмкін екенін болжайды. Дегенмен, пьесаның мазмұнын атауы ғана көрсетпейді, себебі бұл аймақ өзеннің ластану сулары жиналатын денсаулыққа зиянды батпақ ретінде де белгілі болған. Орал "Иствуард Хоу" (1605) пьесасында да еске алынған, осы пьеса үшін Джонсон тұтқындалған. Наше сондай-ақ "Жаздың соңғы өсиеті" есімді шығармасында осы орынға сілтеме жасайды: "Міне, ақылсыз иттер туралы шу. Егер ақымақтардың кемесі Иттер аралында су толықтыруға тоқтаса, мен оны осы мақсатқа арналған толық kennel-мен жабдықтаған болар едім."
The play was performed, probably by Pembroke's Men, at the Swan Theatre in Bankside in the last week of July 1597. A satirical comedy, it was reported to the authorities as a "lewd plaie" full of seditious and "slanderous matter". While extant records do not indicate what gave offence, a reference in The Returne from Parnassus (II) suggests that the Queen herself was satirised. Other evidence suggests that Henry Brooke, 11th Baron Cobham may have been the target. The Isle of Dogs is a location in London on the opposite bank of the Thames to Greenwich, home of a royal palace, Placentia, where indeed the Privy Council met. It was also believed to be where the queen kennelled her dogs, hence the name. David Riggs suggests that the satire might have been related to portrayal of the queen's councillors as lapdogs. However, the title alone does not indicate the play's content, since this area was also known as an unhealthy swamp where river sewage would accumulate. The Isle is also mentioned in Eastward Hoe (1605), another play for which Jonson was arrested. Nashe also referred to the location in Summer's Last Will and Testament: "Here's a coyle about dogges without wit. If I had thought the ship of fooles would have stayed to take in fresh water at the Ile of dogges I would have furnished it with a whole kennel of collections to the purpose."
Жазалау
Қандай себеп болмасын, Ричард Топклифф Роберт Сесилге хабарлап, ол 28 шілдеде бұл мәселені Патша Кеңесінің алдына қойды. Ойыншылардың үшеуі (Габриэль Спенсер, Роберт Шаа және Бен Джонсон) тұтқындалып, Маршалси түрмесіне жіберілді. Нашедің үйіне шабуыл жасалды (ол кезде ол Ұлы Ярмут қаласында болды) және оның қағаздары тәркіленді, бірақ ол түрмеден қашып кетті. Кейін ол өзі «бір құбыжыққа өмір бергенін» жазды: «Ол дүниеге келген соң дереу одан қашуға қуандым». Наше кейін оны «менің бекер уақытымның толық емеспезденген жатыры» деп атады және тек кіріспе мен бірінші актіні өзі жазғанын мәлімдеді. Джонсон өзінің ештеңе демегенін, тек «иә» және «жоқ» деген жауап бергенін еске түсірді. Билік онымен бірге екі жезөкпешті (Роберт Поли және Парот атымен танылған біреуді) орналастырды; осы екеуі оның «Шығаршылар туралы» 59-шы эпиграммасында еске алынған. Осы қатаң шаралардан кейін патша билігі мәселені одан әрі оқиғасыз қалдырған сияқты. Алғашқы тұтқындау туралы есепте «осы іске қатысқан қалған ойыншылар мен актерлер де ұсталады» делінген, бірақ ешкім ұсталмады. Шаа мен Спенсер тез босатылды, тіпті Джонсон да қазан айының басында түрмеден шықты. Пемброктың труппасы сол жылдың қысынан бұрын басқа труппалар сияқты қайтадан жұмыс істеді. Ұзақ уақыт бойына зиян шеккен жалғыз адам – «Лебедь» труппасының импресариосы Фрэнсис Лэнгли болды, ол ғана пьесаның өндірушілерінің арасында қайта лицензия ала алмады. Лэнгли, көрінетін болса, Лэнгли ұсталған немесе ұстауды жоспарлаған үлкен португалдық алмасты қамтитын басқа да мәселеде Патша Кеңесімен келіспеушілікке ұшырады.
Whatever the cause, Richard Topcliffe informed Robert Cecil, who raised the issue to the Privy Council on July 28. Three of the players (Gabriel Spenser, Robert Shaa, and Ben Jonson) were arrested and sent to Marshalsea Prison. Nashe's home was raided (he was then at Great Yarmouth) and his papers seized, but he escaped imprisonment. He later wrote that he had given birth to a monster — "it was no sooner borne but I was glad to runne from it." Nashe was later to call it "an imperfit Embrion of my idle houres" and claimed to have written only the introduction and first act. For his part, Jonson recalled that he said nothing but "yes and no". Authorities placed two informers (Robert Poley and someone surnamed Parrot) with him; those two are referred to in his Epigram 59, Of Spies. After this burst of repression, royal authorities appear to have let the matter drop without further incident. The report of the initial arrest says that "the rest of the players or actors in that matter shall be apprehended", but no one else ever was. Shaa and Spenser were released quickly, and even Jonson was out of jail by early in October. Pembroke's Men were in action again, as were the other companies, before winter of that year. The only party permanently hurt was the Swan's impresario Francis Langley, who alone among the play's producers was not able to obtain relicensing. Langley had apparently run afoul of the Privy Council on an unrelated matter involving a large Portuguese diamond that Langley had fenced, or planned to fence.
Лондондық ойын дүниесі мен оқиға
Иттер аралын басып тастау қала, сот және театр әлемінің күрделі қарым-қатынасындағы маңызды оқиға ретінде ұзақ уақыттан бері түсініліп келеді; алайда, оның нақты мағынасын анықтау қиын. Чемберс Лэнглидің алмастармен байланысын ескере отырып, осы пьесаны 28 шілдедегі Сыртқы кеңестің актерлік өнерге тыйым салу және театрларды "бұзуға" бұйрық беруімен байланыстырды; осы көзқарас бойынша, жыл соңында компанияларға көрсетілген кеңшілік бұл құқықбұзушылықтың уақытша екенін көрсетеді. Бірақ Уильям Инграм сияқты басқалар бұл уақыт белгілеуіне күмән келтірді. 28 шілдедегі бұйрықта осы пьеса туралы ештеңе айтылмаған; ол қалалық биліктің театрларды жабу туралы үнемі айтатын өтініштерінің біріне жауап ретінде жазылған. Кеңес келесі айда пьесаға қатысты нақты бұйрықтар берді. Осыған орай, Пемброк труппасы тыйым салынғаннан кейін (білгенімен немесе білмей) осы пьесаны қойып, жағдайды нашарлатқан болуы мүмкін. Сонымен қатар, Сесилдің ұрланған алмастан ашуланғаны Лэнгли шілдедегі бұйрықтың жалғыз нысаны болғанын көрсетеді. Эндрю Гурр бұл суретті Елизавета дәуірінің соңы мен Стюарт дәуірінің басында екі негізгі труппаға лицензия беру тәжірибесін атап көрсету арқылы толықтырады.
The suppression of Isle of Dogs has long been understood as a significant episode in the complex relations of city, court, and theatre worlds; its precise significance, however, is difficult to determine. Chambers, while noting Langley's diamond involvement, viewed the play as related to the Privy Council's 28 July order prohibiting acting and ordering that the theatres be "plucked down"; in this view, the leniency shown to the companies later in the year reflects the transient nature of the offence. Others, among them William Ingram, have questioned this chronology. The 28 July order does not mention the play; it was written in response to one of the city authorities' periodic pleas for an end to the theatres. The Council issued specific orders against the play in the next month. In this light, Pembroke's men may have made their offence worse by performing the play (wittingly or not) after the date of prohibition. Moreover, Cecil's anger over the stolen diamond may suggest that Langley was the sole target of the July injunction. Andrew Gurr adds to this picture by noting the tendency of the Court to license two chief companies throughout the later Elizabethan and early Stuart periods.
Кейінгі сілтемелер
Иттер аралының суреті қызғаныштан құлайтын қоғамды көзге елестетті, ал Наше "Жаздың соңғы өсиеті мен уасиеті" шығармасында шілде айының ыстық күндеріне байланысты Сириус – ит жұлдызына да сіңдіреді. Ричард Личфилд "Томас Нэш мырзаның шашын қырқуы" атты еңбегінде Нашені осыған қатысты қысым жасап мазақтады.
The image of The Isle of Dogs conjured up a society ruined by envy, and Nashe also refers to Sirius the dog star in Summer's Last Will and Testament in relation to the dog days of July. Richard Lichfield was to taunt Nashe with this in his The Trimming of Thomas Nash gentleman.