Кіріспе

Діни қозғалыс

Шынайы Илхам қауымы, сондай-ақ Шынайы Илхам жиналыстары, Илхамшылар және Амана шіркеу қоғамы) – неміс, швейцар және австриялық тегінен тараған қоныс аударушылардың ұрпақтарынан шыққан христиандардың радикалды пиетистік тобы. Олар Нью-Йорк штатының Батыс Сенека қаласына Сенека халқының Буффало Крик резервациясынан жер сатып алғаннан кейін қоныстанды. Олардың шығу тегі әртүрлі болды және әртүрлі әлеуметтік-экономикалық жағдайлардан келді. Кейіннен Эри округының тығыздығы мен Буффало қаласының өсуіне наразы болғандықтан Айова штатының Амана қаласына көшіп кетті.

Нұсқайды

1598 жылы Нант жарлығы жарияланғаннан бастап 1685 жылға дейін Франция кальвинист протестанттар, гугеноттар, өз діндерін өркендетуге және азаматтардың толық құқықтарын пайдалануға мүмкіндік берді, бірақ Рим католик дінін мемлекеттік дін ретінде сақтап қалды. Дегенмен, 1685 жылы Франция королі Людовик XIV Фонтенбло жарлығын шығарды, онда гугеноттардың шіркеулері мен мектептері жабылуы бұйырылды және дінді басуға тырысты. "Руханилар" (Inspirés) – Францияның оңтүстігіндегі гугеноттар, олар қуғын-сүргінге ұшырағаннан кейін радикалды жаңаруға ұшырады және ақыр заманның жақындағанын, сондай-ақ пайғамбарлық шабыт алғанын уағыздап, көшпелі миссионерлік қызмет бастады. Олар 17 ғасырдың қалған бөлігін Нидерланды мен Англияда босқындар ретінде өткізді, содан кейін көптегендері Хальдегі пиетизм орталығына қоныстанды.

Потт ағайындылары

Инспирелер 1714 жылы Франкфурттың шығысындағы Ханау мен Веттеравиаға жер аударылғанға дейін Галледе тұрған Потт атының үш бауырына әсер етті. Потт ағайындары Изенбург-Айзенберг графтарының діни төзімділігінен пайдалану үшін аймаққа келген көптеген пиетистердің қатарында болды. Олар сол жерде, көпшіліктің түсінгеніндей, құдайдан шабыт алған, трансқа ұқсас күйде екстаздық сөздер айтты. Уағыз айтқанда олардың бүкіл денесін бақылаусыз дірілдеу жиі болды, бұл оларды құдай рухының билегенін көрсететін дәлел саналды. Олардың үндеуі – тәубеге келу және рухани жаңаруға шақыру еді.

Ертедегі Инспирационалистік қозғалысы

Көптеген адамдар Потттарға тартылды, және олардың төңірегіне жиналған топ 1714 жылдың күзінде ерекше топ болып қалыптасты. Бұл топ Илхамишілер деп белгілі. Көп ұзамай, басқалар да осы сияқты уағыздай бастады және ұқсас құбылыстарды бастан өткерді. Осы ерте көшбасшылардың арасында Эберхард Людвиг Грубер, Иоганн Фридрих Рок және Туннан Урсула Майер болды. Илхамишілер мен Илхамишілер барған жерде, олардың төңірегіне қауымдар жиналды. Дегенмен, осы дәуірде саяси еркіндік өте шектеулі болды, және Илхамишілер үнемі қуылды, соның салдарынан Еуропада тұрақты қоныс таба алмады. Әскери қызметтен бас тарту және ант беруден жалтарту сияқты олардың діни практикалары оларды неміс билігімен қақтығысқа түсірді. Осы қауымдардың көптегені қысқа ғұмырлы болды, ал барлық көшбасшылар саяхаттауды жалғастырды және саяси билеушілер тарапынан жиі қуылды. Илхамишілердің негізгі орталықтары 1740 жылға дейін Ханау маңындағы Химбахта, 1753 жылға дейін Гелнхаузен қамалында, Либлоста, содан кейін 1820 жылға дейін Хернхаагта орналасты. 18 ғасырдағы көшбасшылардың екінші буыны Вильгельм Людвиг Кампф және Пол Гизберт Нагель болды. Грубер бір кезде Шварцнаудағы бауырластар қауымында болды. Алайда, Илхамишілер бауырластарды формализмге, секталыққа және нәтижесіздікке бейім деп тапты, бұл олардың харизматикалық және пайғамбарлық миссионерлік құлшынысына қайшы келді. Урсула Майер екі рет бауырластардың жетекшісі Александр Мактың өз дініндегілеріне ауыртпалық тудырмау үшін ерте қайтыс болатынын болжады. Ол сондай-ақ анабаптист Андреас Бониді де жақтырмады. Нәтижесінде, екі топ бәсекелестікке түсті, және нашар қарым-қатынастар бауырластарды 1720 жылы Шварцнаудан Нидерландыға көшіруге итермеледі.

Қалпына келтіру және қайта құру

Олардың діні Грубер мен Рок қайтыс болғанға дейін дами берді, бірақ содан кейін Майкл Краусерт бастаған қайта жаңаруға дейін азайды. Краусерт жаңаруды уағыздады және көп қолдауға ие болды.

Солтүстік Америкаға көшіп келу

1840 жылдары саяси билеушілердің дінге жаңа шектеулер мен талаптары Инспирационалистерді топтап Солтүстік Америкаға көшуге мәжбүр етті. Олардың алғашқы қоныстары Ниагара өзенінің екі жағасында, Буффало қаласының жанында орналасты. Олардың ішінде Батыс Сенека және Эльма қалалары болды.

Мұра

Шынайы Илхамдық Қоныс 2013 жылы Ұлттық Тарихи Орындар Тізіміне енгізілді.