Герман сәулетшісі Генрих Тессенoу және Веймар дәуірінің қала құрылысы

Кіріспе

Неміс архитектор, профессор және қала құрылыс жоспарлаушы Генрих Тессенов (7 сәуір 1876 – 1 қараша 1950) – Веймар дәуірінде қызмет еткен неміс архитектор, профессоры және қала құрылыс жоспарлаушы.

Өмірбаян

Тессенов Веймар Республикасы кезеңіндегі неміс архитектурасының ең маңызды тұлғаларының бірі саналады, оның ішінде Ханс Поэльциг, Бруно Таут, Питер Беренс, Фриц Хёгер, Эрнст Мей, Эрих Мендельсон, Вальтер Гропиус және Людвиг Мис ван дер Роге бар. Ол Мекленбург-Швериндегі Росток қаласында дүниеге келген. Әкесі ағаш шебер болғандықтан, ол Лейпцигтегі құрылыс мектебінде және Мюнхендегі Техникалық университетінде оқығанға дейін шегірткелік ретінде білім алған. Тессенов пен оның әріптестері Германн Мутезиус және Рихард Римершмид 1908 жылы Дрезденге жақын орналасқан Хеллерау бақ қаласын құруға үлес қосты, бұл Германиядағы ағылшын бақ қалалары қозғалысының алғашқы жемісі болды. Осы гуманистік, функционалды қала құрылысы 1920 жылдары Эрнст Мей мен Бруно Тауттың кең ауқымды неміс тұрғын үй жобаларына, Мейдің Магнитогорск және басқа ресейлік қалаларға жасаған жоспарларына және содан кейін Тессеновтың шәкірті Отто Кенигсбергердің арқасында Азия, Латын Америкасы, Африка және әсіресе Үндістанда кең таралды. Мысалы, 1948 жылғы Үндістанның Бхубанешвар қаласына жасалған жоспар. Веймар Республикасы жылдары Тессенов Bund Deutscher Architekten және Deutscher Werkbund мүшесі болды, Росток университетінен құрметті доктор ғылымының дәрежесін алды, содан кейін Штутгарт Техникалық университетінен де осындай дәреже алды және ақырында Bund Deutscher Architekten мүшесі болды. Тессенов 1926 жылдан 1934 жылға дейін Берлин-Шарлоттенбургтегі Технология институтында оқытты, бірақ нацистік басшылық тарапынан жұмыстан босатылды. Қызығы, Тессенов өзінің студенті және бір кездегі көмекшісі, кейіннен Үшінші рейх кезінде министр болған рейхс-архитектор Альберт Шпеер арқылы да танымал. Шпеердің нашар сурет салу дағдыларына байланысты Ханс Поэльцигтің сыныбынан қабылданбағаннан кейін Тессенов 1925 жылы Шпеерге сабақ берді, ал 1927 жылы 22 жасында Шпеер Тессеновтың көмекшісі болды. Шпеердің естеліктерінде Тессеновтың жеке, ашық, бейресми оқыту стилі және ұлттық мәдениетті көрсететін және формаларын жеңілдететін архитектураға деген бейімділігі сипатталған. Ол «Ең қарапайым форма әрқашан ең жақсы емес, бірақ ең жақсысы әрқашан қарапайым» деген сөзімен танымал болды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін ол өзінің елдік үйінде зейнеткерлікке шығып, уақытының көп бөлігін Померания және Мекленбург аймандарының қалалық орталықтарын қайта құруды зерттеуге арнады. Соғыстан кейін Совет әкімшілігі оны Берлин университетінде оқытуға шақырды, онда ол құрметті профессор атанды. Өмірінің соңғы жылдарында ол аяқталмаған бірнеше маңызды жобалармен айналысты.

Tessenow is considered together with Hans Poelzig, Bruno Taut, Peter Behrens, Fritz Höger, Ernst May, Erich Mendelsohn, Walter Gropius and Ludwig Mies van der Rohe as one of the most important personalities of the architectural German panorama during the time of the Weimar Republic. He was born in Rostock, Mecklenburg Schwerin. His father was a carpenter, and he studied as an apprentice before studying architecture in a building trade school in Leipzig and at the Technical University of Munich, where he later taught. Tessenow and fellow architects Hermann Muthesius and Richard Riemerschmid are credited with the 1908 Gartenstadt Hellerau, near Dresden, a housing project that was the first tangible result of the influence of the English garden city movement in Germany. This particular strain of humane, functionalist urban planning would eventually lead to the extensive German housing projects of Ernst May and Bruno Taut in the 1920s, May's plans for Magnitogorsk and other Russian cities, and then widespread influence through Tessenow's student Otto Königsberger, an urban planner who worked in Asia, Latin America, Africa and particularly India, for instance the 1948 plan for the Indian city of Bhubaneswar. During the next years, under the Weimar Republic, Tessenow became a member of the Bund Deutscher Architekten and of the Deutscher Werkbund, he received a first laurea honoris causa by the University of Rostock then a second laurea honoris causa by the Technische Hochschule of Stoccarda and finally he became a member of the Bund Deutscher Architekten. Tessenow taught at the Institute of Technology in Berlin Charlottenburg from 1926 until 1934 when he was fired by the nazist administration. Curiously Tessenow is also known through his student and one time assistant, the Reichsarchitect Albert Speer who later became a cabinet minister during the Third Reich. Tessenow taught Speer in 1925 (after Speer had been rejected from Hans Poelzig's class for bad drawing technique), who became Tessenow's assistant in 1927 at the age of 22. Speer's memoirs describe Tessenow's personal, discursive, informal teaching style, and his preference for architecture that expressed national culture and simplified forms. He was known for the saying, "The simplest form is not always the best, but the best is always simple." Until the end of World War II he lived retired in his country house, spending most of his time studying the reconstruction of urban centres in the Pomerania and Mecklenburg regions. After the war he was asked to teach at the University of Berlin by the Soviet administration, where he was named Emeritus Professor. He spent the last years of his life on some important works never finished.

Генрих Тессенов медалі

1962 жылдан бері Гамбург қаласындағы Альфред Топфер қоры Тессеновтің есімін қадірлейтін архитектуралық шеберлік үшін алтын медаль табыстап келеді. Медальмен қатар, Альфред Топфер қоры жыл сайын жас архитекторға Генрих Тессенов стипендиясын да ұсынады. Бұл стипендияны алғандардың арасында Кристиан Жонассе және Андрес Жаке сияқты, қазірде белгілі мамандарға айналған тұлғалар бар.

БАҚ-тағы суреттер

Тревор Ховард 1982 жылғы АҚШ-тың "Үшінші рейхтің ішінде" телефильмінде.