Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жәндіктерді басқару шарасы
Pest management intervention
Биопестицид – зиянкестер саналатын организмдерге зиян келтіретін, өлтіретін немесе оларды қорқытатын биологиялық зат немесе организм. Биологиялық жәндіктерді басқару шарасы – жыртқыштық, паразиттік немесе химиялық байланыстарды қамтиды. Олар өсімдіктер, бактериялар және басқа микроорганизмдер, саңырауқұлақтар, нематодалар сияқты организмдерден алынады. Олар жәндіктерді кешенді басқару (ЖКБ) бағдарламаларының құрамдас бөлігі болып табылады және синтетикалық химиялық өсімдік қорғау өнімдеріне (ӨҚӨ) балама ретінде көп назар аударуда.
A biopesticide is a biological substance or organism that damages, kills, or repels organisms seen as pests. Biological pest management intervention involves predatory, parasitic, or chemical relationships. They are obtained from organisms including plants, bacteria and other microbes, fungi, nematodes, etc. They are components of integrated pest management (IPM) programmes, and have received much practical attention as substitutes to synthetic chemical plant protection products (PPPs).
Анықтамалар
АҚШ-тың қоршаған ортаны қорғау агенттігі биологиялық пестицидтерді "жануарлар, өсімдіктер, бактериялар және белгілі бір минералдар сияқты табиғи материалдардан алынған пестицидтердің белгілі бір түрлері" деп көрсетеді және қазіргі уақытта 299 белсенді биологиялық пестицид ингредиенті және 1401 белсенді биологиялық пестицид өнім тіркелген. EPA сондай-ақ биологиялық пестицидтерге "зиянкестерді бақылайтын табиғи заттар (биохимиялық пестицидтер), зиянкестерді бақылайтын микроорганизмдер (микробтық пестицидтер) және қосымша генетикалық материал бар өсімдіктер өндіретін пестицидтер (өсімдіктерге енгізілген қорғаушылар) немесе ПИП-тер" жатады деп мәлімдейді. Еуропалық қоршаған орта агенттігі биологиялық пестицидті "биологиялық көздерден, яғни табиғи түрде кездесетін токсиндерден жасалған пестицид" деп анықтайды, сондай-ақ биологиялық зиянкестерді химиялық улану арқылы емес, нақты биологиялық әсерлер тудыру арқылы жоятын табиғи биологиялық агенттерді қамтиды. Бұдан әрі, Еуропалық қоршаған орта агенттігі биологиялық пестицидті белсенді ингредиенті вирус, саңырауқұлақ немесе бактерия, немесе өсімдік көзінен алынған табиғи өнім болып табылатын пестицид деп анықтайды. Биологиялық пестицидтің әсер ету механизмі химиялық уларға емес, нақты биологиялық әсерлерге негізделген.
The U. S. Environmental Protection Agency states that biopesticides "are certain types of pesticides derived from such natural materials as animals, plants, bacteria, and certain minerals, and currently, there are 299 registered biopesticide active ingredients and 1401 active biopesticide product registrations." The EPA also states that biopesticides "include naturally occurring substances that control pests (biochemical pesticides), microorganisms that control pests (microbial pesticides), and pesticidal substances produced by plants containing added genetic material (plant incorporated protectants) or PIPs". The European Environmental Agency defines a biopesticide as “a pesticide made from biological sources, that is from toxins which occur naturally. naturally occurring biological agents used to kill pests by causing specific biological effects rather than by inducing chemical poisoning.” Furthermore, the EEA defines a biopesticide as a pesticide in which “the active ingredient is a virus, fungus, or bacteria, or a natural product derived from a plant source. A biopesticide's mechanism of action is based on specific biological effects and not on chemical poisons.”
Түрлері
Биопестицидтер әдетте фотосинтез, өсімдіктердің өсуі және өсімдік физиологиясының басқа да негізгі аспектілерінде белгілі бір функцияға ие емес. Көптеген өсімдіктерде өндірілетін химиялық қосылыстар оларды зиянкестерден қорғайды, олар антифиденттер деп аталады. Бұл материалдар биоразлагаюшы және жаңаруға жарамды, бұл оларды практикалық қолдану үшін экономикалық жағынан тиімді етеді. Органикалық егіс жүйелері осы тәсілді зиянкестермен күресу үшін пайдаланады. Биологиялық шығу текті химиялық заттар. Қазіргі кезде төрт топ қолданылады: пиретрум, ротенон, ним майы және түрлі эфир майлары – бұл зиянкестерді және микробиологиялық ауруларды бақылайтын (немесе феромондар жағдайында мониторингтейтін) табиғи заттар. Өсімдіктерге енгізілген пестицидтер (ӨЕП) басқа түрлерден (яғни, ГМО дақылдарынан) алынған генетикалық материалды қамтиды. Олардың қолданылуы, әсіресе Еуропа елдерінде, қырғи қабаққа толы. РНҚ-ға негізделген пестицидтердің кейбіреулері жергілікті түрде қолданылады, ал кейбіреулері егінге сіңіріледі.
Biopesticides usually have no known function in photosynthesis, growth or other basic aspects of plant physiology. Many chemical compounds produced by plants protect them from pests; they are called antifeedants. These materials are biodegradable and renewable, which can be economical for practical use. Organic farming systems embraces this approach to pest control. Bio derived chemicals. Four groups are in commercial use: pyrethrum, rotenone, neem oil, and various essential oils are naturally occurring substances that control (or monitor in the case of pheromones) pests and microbial disease. Plant incorporated pesticides (PIPs) incorporate genetic material from other species (i. e. GM crops). Their use is controversial, especially in European countries. RNAi pesticides, some of which are topical and some of which are absorbed by the crop.
РНҚ араласуы
РНК-ның араласуы Syngenta және Bayer сияқты компаниялар тарапынан инсектицидтерге (РНКi инсектицидтер) спрей ретінде қолдану үшін зерттелуде. Мұндай спрейлер мақсатты өсімдіктің геномын өзгертпейді. РНК-ны мақсатты түрлер бастапқы нұсқаға төзімділікке ие болу үшін эволюциялаған жағдайда тиімділігін сақтау үшін модификациялауға болады. РНК – салыстырмалы түрде нәзік молекула, ол қолданғаннан кейін күндер немесе апталар ішінде ыдырайды. Monsanto компаниясының бағалауынша, шығын 1 акрға шамамен 5 долларды құрайды. РНАИ Roundup-қа төзімді арамшөптерді жою үшін қолданылған. РНК-ны өсімдіктің бетіндегі ауа алмасу тесіктерінен РНК молекулаларының өтуіне мүмкіндік беретін силиконды беттік белсенді затпен араластыруға болады. Бұл толеранттылық генін бұзып, гербицидтің тиімді жұмыс істеуіне жеткілікті уақыт берді. Бұл стратегия глифосат негізіндегі гербицидтерді пайдалануды жалғастыруға мүмкіндік береді.
RNA interference is under study for use in spray on insecticides (RNAi insecticides) by companies including Syngenta and Bayer. Such sprays do not modify the genome of the target plant. The RNA can be modified to maintain its effectiveness as target species evolve to tolerate the original. RNA is a relatively fragile molecule that generally degrades within days or weeks of application. Monsanto estimated costs to be on the order of $5/acre. RNAi has been used to target weeds that tolerate Roundup. RNAi can be mixed with a silicone surfactant that lets the RNA molecules enter air exchange holes in the plant's surface. This disrupted the gene for tolerance long enough to let the herbicide work. This strategy would allow the continued use of glyphosate based herbicides.
Нанотехнология
Нанобөлшектік жүйелердегі кейбір биологиялық қосылыстарды қаптау олардың жәндіктерге қарсы тиімділігін арттырады, адамдар мен қоршаған ортаға зияндылығын азайтады және физикалық тозудан (мысалы, булану мен сіңіру) туындайтын шығындарды азайтады. Осылайша, нанотехнологиялар қауіпсіздігі жоғары биопестицидтерді жасауға, белсенді заттың тұрақтылығын арттыруға, мақсатталған жәндіктерге қарсы тиімділігін жақсартуға және соңғы қолданушылардың қабылдау деңгейін көтеруге көмектеседі. Ним (Azadirachta indica) майын нанобөлшектерді пайдалану арқылы жылдам тозудан тиімді қорғауға болады, бұл мақсатталған жәндіктерге ұзақ әсер етеді. Осы типтегі препараттарда қолданылатын биоразлагаюшы полимерлер белсенді затты қоршаған ортаға зиян келтірмей, үздіксіз жеткізуге мүмкіндік береді. Қазіргі уақытта тәуекелді бағалау факторлары және нанобөлшектердің агроэкожүйе компоненттеріне тигізетін әсері туралы толыққанды түсінік болмағандықтан, болашақ зерттеулер нанобөлшектерді қолданумен байланысты тәуекелдерді болдырмау жолдарына бағытталуы керек.
The encapsulation of some biological compounds in nanoparticulate systems has been shown to improve their effectiveness against pests, reduce their toxicity toward people and the environment, and lessen the losses caused by physical deterioration (such as volatilization and leaching). Thus, nanotechnology may aid in the creation of less toxic biopesticides with acceptable safety profiles, greater active agent stability, improved efficacy against the intended pests, and higher end user acceptance. Neem (Azadirachta indica) oil can be effectively protected from quick degradation by the use of nanoparticles, providing a more sustained action on the intended pests. The biodegradable polymers utilised in this type of formulation enable continuous administration of the active ingredient with no damage to the environment. Because there is currently a lack of extensive understanding regarding risk assessment factors and the subsequent toxicity of nanoparticles towards components of agroecosystems after their release into the environment, future research must focus on ways to avoid the risks associated with the use of nanoparticles.
Қолданбалар
Микробтық агенттерді тиімді бақылау үшін тиісті құралым мен қолдану қажет. Биопестицидтер әртүрлі дақылдарда өсімдік ауруларына қарсы қолданыс тауып, кеңінен қолданыла бастады. Мысалы, биопестицидтер қызыл шіл ауруларын бақылауға көмектеседі. Олардың артықшылықтары: 0 күндік жинау алдындағы кезең (қараңыз: ең жоғары рұқсат етілген қалдық мөлшері), орташа және күшті ауру қысымында тиімділік, сондай-ақ басқа фунгицидтермен бірге цистернада араластырып немесе кезекпен қолдану мүмкіндігі. Нарықтық зерттеулерге сәйкес, жаһандық фунгицид сатылымының 20%-ға дейін қызыл шіл ауруларын бақылауға жұмсалады. Сондықтан, жүзім өндірісіне биофунгицидтерді енгізу, әсіресе қауіпсіздігі төмен санаттағы фунгицидтердің қолданылу мерзімін ұзарту арқылы, маңызды пайда әкеледі. Биопестицидтердің өсуінің маңызды саласы – тұқымды өңдеу және топырақты жақсарту. Тұқымның шіруіне, көшеттердің қурауына, тамыр шіруіне және жас өсімдіктердің зардап шегуіне себеп болатын топырақ арқылы тарайтын саңырауқұлақ патогендерін бақылау үшін фунгицидтік және биофунгицидтік тұқымды өңдеу қолданылады. Олар тұқымның ішіндегі және сыртындағы саңырауқұлақ патогендерін де бақылауға мүмкіндік береді. Көптеген биофунгицидтік өнімдер өсімдіктердің қорғаныс қабілетін күшейту және басқа да физиологиялық процестерді жақсарту арқылы өңделген дақылдардың стреске төзімділігін арттыруға қабілетті.
Microbial agents, effective control requires appropriate formulation and application. Biopesticides have established themselves on a variety of crops for use against crop disease. For example, biopesticides help control downy mildew diseases. Their benefits include: a 0 day pre harvest interval (see: maximum residue limit), success under moderate to severe disease pressure, and the ability to use as a tank mix or in a rotational program with other fungicides. Because some market studies estimate that as much as 20% of global fungicide sales are directed at downy mildew diseases, the integration of biofungicides into grape production has substantial benefits by extending the useful life of other fungicides, especially those in the reduced risk category. A major growth area for biopesticides is in the area of seed treatments and soil amendments. Fungicidal and biofungicidal seed treatments are used to control soil borne fungal pathogens that cause seed rot, damping off, root rot and seedling blights. They can also be used to control internal seed borne fungal pathogens as well as fungal pathogens on the seed surface. Many biofungicidal products show capacities to stimulate plant host defense and other physiological processes that can make treated crops more resistant to stresses.
Нарық зерттеулері
2031 жылға қарай ауыл шаруашылығы биологиялық препараттарының нарығы 19,5 миллиард долларға жетеді деп күтілуде.
The market for agricultural biologicals was forecast to reach $19.5 billion by 2031.