Кіріспе

Жаңа Зеландия саясаткері

Сер Тимоти Ричард Шадболт (19 ақпан 1947 жылы туған) – Жаңа Зеландия саясаткері. Ол 1998 жылдан 2022 жылға дейін Инверкаргилл қаласының мэрі, ал бұрын Уайтемата қаласының мэрі болған.

Ерте өмір

Шадболт 1947 жылдың 19 ақпанында Окленд қаласының Ремюра елді мекенінде дүниеге келген. Оның әкесі 1952 жылы ұшақ апатында қаза тапты. Ол мектеп кеңесінің мүшесі болды және префект етіп тағайындалды.

1960-1970 жылдардағы белсенді

Шадболт Оуклендтегі Резерфорд колледжінің негізін қалаушы студенті болды және 1966 жылдан 1970 жылға дейін Оукленд университетінде оқыды. 1967 жылы бір жыл үзіліс жасап, Соутлендтегі Манапури электр стансасы жобасында жұмыс істеді. Ол Оукленд университеті студенттік қауымдастығының басқарушы құрамында болды және 1972 жылы Craccum журналының редакторы болды. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында ол радикалды солшыл жастар қозғалысында белгілі болды және саяси наразылықтар кезінде 33 рет тұтқындалды, ең әйгілісі – «қауырсын» деген сөзді қолданғаны үшін; осы оқиға оның 1971 жылғы өмірбаянына «Қауырсын мен желей жем» деген ат беруіне ықпал етті. 1970 жылдардың ортасында ол Хуиада коммуна және бетон кооперативін құрды, кейіннен отбасымен Глен-Эденге көшіп кетті.

Уайтемата

Шадболт 1983 жылы Уайтемата қаласының мэрі лауазымына үміткер болғанын, өйткені ол қазіргі әкім Тони Ковичтің қарсылықсыз қайта сайлануын қаламайтынын мәлімдеді. Ол сайлауда жеңіске жетіп, Ковичтен 1200 дауыс көп алды.) 1983 жылғы Хендерсон қаласының Рождестволық шеруінде қала әкімінің Daimler көлігінің артында болды. Шадболттың сайлануы Уайтемата қалалық кеңесіне көптеген сайлаушылардың терең күмәнін көрсетті, ол ішкі тартыстармен белгілі болған. 1990 жылы Жаңа Зеландияның жалпы сайлауында ол Батыс Окленд сайлау округінен (Уайтематаны қамтитын) тәуелсіз кандидат ретінде қатысты. Ол 3,06 пайыз дауыспен бесінші орынға ие болды. Сол жылы ол Окленд қаласының әкімі лауазымына қосымша сайлауға қатысып, алыс сегізінші орынды иеленді. Екі жылдан кейін ол Окленд қаласының және Дунедин қаласының әкімі лауазымына қайта үміткер болды, екі сайлауда да үшінші орынды алды, бірақ Дунединде нәтижесі сәл жақсы болды. Кейін сол жылы ол Веллингтон орталық сайлау округінде тәуелсіз кандидат ретінде қатысып, жарты пайызға жетпейтін дауыс жинады.

Инверкаргилл

1993 жылы Шадболт Инверкаргилл қаласының әкімі лауазымына сәтті сайланды. 1994 жылы ол Жаңа Зеландия біріншілігі үшін Selwyn сайлауына кандидат ретінде қатысты, бірақ төртінші орынды иеленді және Инверкаргилл қаласының әкімі қызметін жалғастырды. (The Freebie және Purple Circle – Инверкаргилдегі ақысыз автобус бағыттары.) 2004 және 2007 жылдары Шадболт төртінші және бесінші мерзімдерін үлкен артықшылықпен жеңіп алды. 2010 жылы ол Инверкаргилл қаласының әкімі сайлауында алтыншы рет жеңіске жетті. Шадболт 16 466 дауыс жинап, мэрлік кандидаттар Сюзанн Прентис (5 361 дауыс) және Карл Хинан (682 дауыс) басып озды. 2016 жылдың 8 қазанында ол Инверкаргилл қаласының әкімі болып қайта сайланды. Ол бұл науқанның өте қиын болғанын айтты. "Екі кандидат та белсенді түрде күресті, сондықтан сайлау өте тартысты болды", - деді ол. "Бұрын менің қарсыласым болған жоқ, бірақ бұл жолы теледидар продюсері және тергеуші журналист болған қалалық кеңесші басты қарсыласым болды, сондықтан бәсекелестік күшті болды". Шадболт 2019 жылы тағы бір мерзімге қайта сайланды. 2020 жылдың қарашасында Ішкі істер министрлігі тапсырысымен жүргізілген Инверкаргилл қалалық кеңесінің тәуелсіз сараптамасы кеңестің жұмысы туралы алаңдаушылық тудырды, әсіресе Шадболттың "өз жұмысының маңызды аспектілерін орындауда қиындықтарға тап болып отырғаны" айтылды, нәтижесінде кеңесте басшылықтың орны бос қалды. Шадболт бұл есептің кемшіліктері бар екенін айтып, оның күнәлі екенін көрсету үшін жасалған шабуыл екенін мәлімдеді. 2021 жылдың тамыз айының ортасында Инверкаргилл қаласының вице-мэрі Нобби Кларк Шадболттың басшылығына сенімсіздік білдіру үшін дауыс беруді ұсынды. Шадболт жеке заттарын сақтау үшін Инверкаргилл қалалық кеңесінің (ICC) мүлкін пайдаланғаны үшін әріптестерінен сыни пікірлер естіді. Жауап ретінде Шадболт жұмыс орнындағы қысымға ұшырағанын айтып, мэрияның электрондық поштасының ақпарат құралдарына таратылуын сынады. 17 тамызда Инверкаргилл қалалық кеңесінің бас директоры Клэр Хэдли Шадболттың жазған электрондық поштасына заңсыз кіргені және оны жабық отырыста оған қарсы пайдаланғаны хабарланды. Ол кешірім сұрағаннан кейін Шадболт пен кеңесшілер электрондық поштаның сырттан тексерілуіне қолдау көрсетті. Otago Daily Times жүргізген бейресми сауалнама нәтижесінде респонденттердің 82% (157 адам) Шадболттың Инверкаргилл қаласының әкімі лауазымынан кетуі керек деп санайды. 2022 жылдың қыркүйек айының ортасында Шадболт 2022 жылғы Инверкаргилл қаласының әкімі сайлауы кезінде Саутленд Бизнес Палатасы ұйымдастырған пікірсайысқа қатысудан бас тартқандықтан бұқаралық ақпарат құралдарының назарына ілікті. Шадболт оның орнына мәлімдеме жасады: "Тоғыз мерзім қызмет еткеннен кейін сіздер менің күшті және әлсіз жақтарымды жақсы білесіздер. Менің қарсыластарым өздерін сіздерге дәлелдеу үшін күресуі керек". 8 қазанда ол 847 дауыспен сайлауда жеңіліп қалды, ал бұрынғы вице-мэр Нобби Кларк 6537 дауыспен жеңіске жетті. Шадболт Джордж Перриден кейін Жаңа Зеландияның екінші ең ұзақ мерзім қызмет еткен әкімі болды, ол 31 жыл бойы (1911 жылдан 1942 жылға дейін) Хокитика қаласының әкімі болған.

Құқықтық мәселелер

2015 жылдың маусым айында Инверкаргилл қалалық кеңесшісі Карен Арнольд Веллингтон жоғары сотында Shadbolt және Stuff медиа компаниясына (сол кезде Fairfax New Zealand деп аталған) қарсы қорлау ісі қозғады, ол Shadbolt-тың 2014 жылдың қазаны мен 2015 жылдың сәуірі аралығында Fairfax-қа тиесілі Southland Times газетінде жарияланған төрт мақалада оны қорлағанын алға тартты. Шэдболт пен Арнольд Инверкаргилл қалалық кеңесінің холдинг компаниясы Holdco 130 миллион NZ долларын қосымша қарызға алып, бірақ какапо орталығына инвестиция салудан бас тартқандығы туралы пікір келіспеді. 2018 жылдың ақпан және наурыз айларында Инверкаргилл жоғары сотында үш апталық сот отырысынан кейін, қазылар алқасы 2018 жылдың 18 наурызында Шэдболт пен Stuff Арнольдты қорлаған деген Арнольдтың талаптарын қабылдамады. Шэдболт бұл шешімді сөз бостандығының жеңісі деп атады. 2020 жылдың қыркүйек айының соңында Newshub Шэдболттың банкротқа ұшырағанын, заңдық шығындар бойынша 350 000 NZ доллардан астам қарызы бар екенін хабарлады. 2023 жылдың 14 ақпанында Шэдболт Инверкаргилл қалалық кеңесімен және оның сақтандыру компаниясы Riskpool-мен арадағы таластарын реттеді. Осы уақытқа дейін кеңес сот процесі нәтижесінде 285 000 NZ долларын заңгерлерге төлеген. Шэдболт бұл келісімді құптады, бұл "сегіз жылдық тозақтың" аяқталғанын және оның эмоциялары аралас екенін мәлімдеді.

Сыртқы саясат

Ол бірнеше теледидар деректі фильмдерін және "Жалпы алғанда қызықты" ("That's Fairly Interesting") сериалдарын ұсынды. 1990 жылдары ол Жаңа Зеландияның ірімшігін жарнамалаған жарнамада түсті, онда ол өзінің екі қала әкімі қызметіне сілтеме жасай отырып, "Маған қайда екенімнің маңызы жоқ, тек әкім болсам болғаны" деген фразаны әзілмен қайталап айтты. Кейін ол бұл фразаны жарнама агенттігі жасағанын мойындады. 2005 жылы Жаңа Зеландияның Toastmasters ұйымы оған "Жылдың коммуникаторы" сыйлығын табыс етті. 2012 жылы Шадболт ең ұзақ телеинтервью үшін Гиннестің әлемдік рекордын орнатты. Ол журналист Том Конроймен қатарынан 26 сағат бойы сұхбаттасты. Осылайша, екеуі Жаңа Зеландия теледидары тарихындағы ең ұзақ жалғасқан оқиға бойынша да рекорд жасады. Шадболт кейіннен оны одан да ұзаққа созуға ниеттенгенін айтты. Бұл рекордты 2013 жылы норвегиялық жазушы Ханс Олав Лахлум жаңартты.

Жеке өмір

Шадболттың ерте некесінен бір ұлы бар. 1970 жылы ол екінші әйелі Мириам Кэмеронмен танысты. Олардың екі ұлы бар. 1989 жылы Мириам Кэмерон үй ішінде қайталап орын алған зорлық-зомбылыққа байланысты Шадболттан кетіп қалды. Олар үш жылдан кейін ажырасты. Шадболттың қазіргі өмілік серігі – адвокат Аша Датт, және олардың бір ұлы бар. 2006 жылдың сәуір айында Шадболт Квинстаундағы жұмыс сапарынан оралғанда, Винтон қаласының жанында қалалық көлігін аударып алғаннан кейін екі апта ауруханада жатты. Ол үш омыртқасының сынуына, өкпесінің көгалуына және бүйректерінің зақымдануына ұшырады. Оның екі жолаушысы жарақат алмады. Оған абайсыздықпен көлік жүргізгені үшін айып тағылды, ең жоғары сомада 3000 доллар көлемінде айып төлеуі мүмкін еді, бірақ оның орнына ол босатылып, «Сент-Джон» Жаңа Зеландия және Винтон ерікті өрт сөндіру бригадасына 300 доллардан төлеуге міндеттелді. 2019 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулер тізімінде ол Жаңа Зеландияның Еңбегі үшін орденінің (KNZM) серігі атағымен марапатталды. 2021 жылдың маусым айында Шадболт бұлшықеттік шиеленіс дисфониясы диагнозы қойылғанын мәлімдеді.