Кіріспе

Еуропа және Солтүстік Америка темір жолы (Е&NA) – Нью-Брансуик және Мэн штаттарында салынған үш тарихи канадалық және американдық темір жолының атауы. E&NA идеясы бірыңғай жүйе ретінде 1850 жылы Мэн штатының Портленд қаласында өткен темір жол конференциясында темір жол кәсіпкері Джон А. Пурмен ұсынылды. Бұл желі Портлендті (АҚШ темір жол желісінің шығыс терминалы) Еуропадан келетін жылдам трансатлантикалық кемелермен байланысу үшін Жаңа Шотландиядағы мұзсыз Атлантикалық портымен қосуды көздеген; Халифакс порты, сондай-ақ Кансо порты желінің шығыс терминалы ретінде қарастырылды. Бұл концепция 1850-ші жылдардың басында Нью-Брансуик, Нова-Скотия және Мэн штаттарында британдық колонияларды Канаданың біріккен провинциясының темір жол желісімен байланыстыру құралы ретінде талқыланды. Пур өзі Портлендтен Ричмондқа дейінгі байланысты да қолға алды және 1853 жылы ашылған Сент-Лоуренс және Атлантик темір жолын (SL&A) салды, сол жылы оны Grand Trunk сатып алды. Пур Маритим аймағынан Жаңа Англияға және Маритим аймағынан Канадаға екі бағыттық тасымал ағынынан пайда көруге мүдделі болды.

E&NA "Шығыс кеңейтуі" (Сент-Джоннан Шедиакқа дейін)

Канадада E&NA деп аталатын темір жол Сент-Джон мен Шедиак, Нью-Брансуик арасында Портленд-Новая Шотландия желісінің Поурдың көзқарасының бөлігі ретінде салынған. Желіге бастапқы меншік иесі белгісіз, алайда Еуропа және Солтүстік Америка темір жолы Нью-Брансуикте 1851 жылдың 15 наурызында Портленд конференциясынан кейін құрылды. Сент-Джон және Сент-Эндрюс, Нью-Брансуик екеуі де E&NA өздерінің қалаларында бастау үшін жарысып жатты; алайда Сент-Джон компанияны Сент-Джон өзенінің шығыс жағында бастауға көндірді. Сент-Джон компанияны Новая Шотландияға құрылыс салу жоспарларынан бас тартуға және бірінші Нортумберленд бұғазына жетуге сендірді. Бұл қалаға Сент-Лоуренс шығанағы арқылы Канаданың шығысына пароходты байланыс береді, сондай-ақ көмір мен басқа да тауарларға Новая Шотландияның айналмалы және қауіпті транзитіне жол бермеуге мүмкіндік береді. Құрылыс 1853 жылы басталды, Сент-Джоннан солтүстік-шығысқа қарай Кеннебекасис өзені аңғарында. Өкінішке орай, құрылыс өте алысқа жүрмеді және компания 1856 жылы банкротқа ұшырады, ал 1857 жылы компанияның желісін Нью-Брансуик колониялық үкіметі өз қолына алды. 1857 жылы жаңадан құрылған үкіметтің қарамағындағы Еуропа және Солтүстік Америка темір жолы компаниясының құрылысын жылдам жүргізілді. Канаданың алғашқы азаматтық инженерлік мамандығы бойынша Нью-Брансуик университетінің Г. Г. Кетчумы желіге сурет салу мен салуға жұмысқа алынды. Кетчем Сент-Джон мен Монктон арасындағы ұзақ тік және минималды еңіс учаскелері бар жоғары қуатты темір жолды зерттеді. E&NA-ның бірінші бөлімі 1857 жылдың 20 тамызында Шедиак пен Монктон арасында ашылды, бұл арақашықтық 16,8 миль (27 км). Шедиак-Монктон бөлімі ашылған алғашқы бөлігі болса да, желі көп ұзамай шығысқа қарай 2 мильге ұзартылды. Желі Брюль мысынан 2 миль шығысқа қарай Point du Chene-ден ұзартылуы керек деп есептелген, алайда Point du Chene-дегі қорғалған порт Брюль мысының ашық жеріне басым болды. Осы арада 1859 жылы Хэмптон, Нью-Брансуик пен Сент-Джон арасындағы желі ашылды, ал Монктон мен Хэмптон арасындағы қалған бөлім 1860 жылы ашылды. 1860 жылы Нью-Брансуик колониясы E&NA локомотивін бейнелейтін пошта маркасын шығарды. Марканы почта шебері және теміржол директоры Чарльз Коннелл тапсырған. Өкінішке орай, E&NA Монктоннан шығысқа қарай Новая Шотландияға дейін ешқашан алға баспады. Алайда, Нортумберленд бұғазына дейінгі кеңейту Принс-Эдвард аралына (паром арқылы) және Төменгі Канадаға баламалы жолды қамтамасыз етті. 1850-ші жылдардың аяғында Nova Scotia Railway Halifax-тан Truro-ға дейінгі желісін салды, бұл жаңа Брансуиктегі E&NA-мен байланысу үшін батысқа қарай салудың амбициясымен; осылайша E&NA бірнеше жыл бойы өзінің Сент-Джон-Шедиак желісімен тұрды. Трюро мен Монктон арасындағы жоғалған байланысты 1872 жылы аяқталған Интерколониалдық темір жол құрды. E&NA-ның "Шығыс кеңейтуі" локомотив шеберханалары мен штаб-пәтері Шедиакте орналасқан, оны Интерколониалдық темір жол өз қолына алғанға дейін, оларды Монктонға көшірді.

E&NA "Батыс кеңейту" (Оңтүстік шығанақтан Сент-Круаға дейін, Нью-Брансуик)

Көбінесе E&NA Батыс кеңейтуі деп аталатын, онша танымал емес темір жол, Нью-Брансуиктегі Саут-Бей (Сент-Джоннан батысқа қарай) мен Мэнмен халықаралық шекарадағы Сент-Круа арасында салынған. 1864 жылдың 13 сәуірінде Нью-Брансуиктегі отарлық үкімет E&NA жүйесінің "Батыс кеңейтуін" салу үшін Сент-Джоннан батысқа қарай кеңейту мақсатында Еуропалық және Солтүстік Америка темір жолы деп аталатын компанияны тіркеді. 90 мильдік темір жол сол жылы сараланды және құрылыс жұмыстарына келісімшарт Э. Р. Бурпиге тапсырылды. 1865 жылдың 9 қарашасында Сент-Джон мэрі Саут-Бейде алғашқы қазылған топырақтың белгісін берді. 1869 жылдың 14 тамызында Саут-Бей мен Хартс-Миллз (кейіннен Фредериктон-Джанкшн деп аталды) арасындағы желі ашылды. 1869 жылдың 17 қарашасында Майн шекарасындағы Сент-Круадан Сент-Джонға дейін желі толығымен ашылды.

E&NA "Мэйн" (Бангордан Вансбороға дейін)

E&NA 1850 жылғы 20 тамызда Мэн штатында Еуропа және Солтүстік Америка темір жолы ретінде тіркелді. Келесі 15 жыл бойындағы кешігулер оның жарғысын Бангор қаласынан Вэнсборо қаласына, Мэн штатына, Халықаралық шекарадағы Сент-Круа, Нью-Брансуикке дейін өзгертуге әкелді. Құрылыс ақыры 1868 жылы Бангордан Мэн штатының Оламон қаласына дейінгі бөлігімен басталды, ал 1869 жылы Оламоннан Мэйн штатының Маттавамеккейг қаласына дейінгі бөлігі ашылды. 114 мильдік желі 1871 жылдың қазан айында Вэнсборо қаласына дейін толық аяқталды, бұл E&NA (Мэн) мен E&NA (Батыс тармағы) желілерін Вэнсборо Сент-Круада байланыстырды. Желінің аяқталуын тойлауға арналған салтанатқа АҚШ президенті Улисс С. Грант және Канаданың генерал-губернаторы Лорд Лизгар Сент-Круа өзені арқылы шекаралық көпірде қатысты.

Консолидациялау

1872 жылдың 9 қарашасында Шығыс бөлімі, Жаңа Шотландия темір жолымен бірге, Интерколониалдық темір жолына біріктірілді. Ал, Мэн және Батыс компаниялары 1872 жылдың 1 желтоқсанында бірігіп, Консолидацияланған Еуропа және Солтүстік Америка темір жолын құрды, ол 1875 жылы облигацияларын төлеуден бас тартты. Батыс тармағының облигация иелері 1878 жылдың 29 наурызында Сент-Джон және Мэн темір жолын құрып, 31 тамызда Нью-Брансуиктегі мүлікті иеленді. 1883 жылдың 1 шілдесінде Нью-Брансуик темір жолы осы желіні жалға алды. Мэндегі мүлік 1880 жылдың қазанында бастапқы атауымен – Еуропа және Солтүстік Америка темір жолы – қайта ұйымдастырылды. Мэн орталық темір жолы осы желіні 1882 жылдың 1 сәуірінде жалға алды.

Галифакс-Сент-Джон

Интерколониалдық темір жол (ICR) 1872 жылғы 9 қарашада Трюро мен Монктон арасындағы қосылысын аяқтағаннан кейін Новая Шотландия темір жолын және E&NA "Шығыс тармағын" қабылдады. E&NA "Шығыс тармағы" 1872 жылғы 11 қарашада стандартты рельс еніне келтірілді. 1915 жылы Интерколониалдық темір жол Канада мемлекеттік темір жолдарының (CGR) басқаруына өтті. 1918 жылы CGR Канада Ұлттық темір жолдарына (CNR) біріктірілді. CN осы желілерде жұмысын жалғастыруда, алайда Шедьяк тармағы Скудоук, Нью-Брансуикке дейін қысқартылды.

Сент-Жон-Сент-Крой

E&NA "Батыс кеңейтуі" Жаңа Брансуик үкіметімен E&NA "Шығыс кеңейтуінен" бөлек басқарылды, сондықтан Intercolonial Railway компаниясы жүзеге асырған сатып алуға кірмеді, ол Галифакстан Квебекке дейінгі темір жолды салу және пайдалануға толыққанды бағытталған еді. E&NA "Батыс кеңейтуі" 1877 жылға қарай стандартты рельс еніне келтірілді. E&NA "Батыс кеңейтуі" 1883 жылы Нью-Брансуик темір жолының (NBR) құрамына кірді. 1890 жылдың 1 шілдесінде Канадалық Тынық мұхит темір жолы (CPR) NBR-ді 999 жылға жалға алды. CPR 1995 жылдың 1 қаңтарынан бастап желіні жабуға өтініш берді, бірақ кейіннен оны Нью-Брансуик Оңтүстік темір жолы иеленді, ол бүгінге дейін осы желіні пайдалануда.

Вансборо-Бангор

E&NA "Майн" 1871 жылы құрылысы аяқталғаннан бастап, 1882 жылы Мэн Орталық Темір жолына (MEC) жалға берілгенге дейін дербес жұмыс істеді. 1889 жылы Канадалық Тынық мұхиты теміржолы (CPR) Мегантик (Квебек) қаласынан Мэйн штатының Маттавамеккег қаласындағы MEC-ке дейін Мэйн халықаралық теміржолын салды. Осы кезде MEC CPR-ге Маттавамеккегтен Вансбороға дейінгі 56 мильдік учаскеде пойыз жүргізу құқығын берді. 1955 жылдың қараша айында MEC, E&NA "Майн" акциясының біріне 125 АҚШ долларынан, немесе 3 114 500 АҚШ долларын қолма-қол ақшамен немесе облигациялармен төлеу шартымен, барлық 114 мильдік E&NA "Майн" теміржолын сатып алды. 1974 жылдың 17 желтоқсанында CPR MEC-тен Маттавамеккегтен Вансбороға дейінгі 56 мильдік учаскені 5,4 миллион АҚШ долларына сатып алды, бірақ MEC пойыз жүргізу құқығын сақтап қалды. MEC Бангордан Маттавамеккегке дейінгі 58 мильдік учаскенің меншігін сақтап қалды. 1981 жылы MEC Гилфорд теміржол жүйесімен сатып алынды, ол Бангордан Маттавамеккегке дейінгі учаскені пайдалануды жалғастыруда. CPR 1995 жылдың 1 қаңтарынан бастап Маттавамеккег-Вансборо учаскесін жабуға өтініш берді, бірақ кейіннен оны Шығыс Мэйн теміржолы өздеріне алды, ол желіде жұмысын жалғастыруда.

Портленд-Бангор

Maine Central 1862 жылы құрылды және 1981 жылы Гилфорд теміржол жүйесіне (GRS) сатылды. 2005 жылға дейін GRS бұл бағыт бойынша жұмысын жүргізіп келеді.