Молефи Кете Асанте: Африка-американдық ғалым және философиялық көзқарас негізін қалаушы
Molefi Kete Asante
Молефи Кете Асанте – афроцентризмнің көрнекті философы, африкалық тарих, коммуникация және әлеуметтік жұмыс салаларын зерттейді. Темпл университетінің профессоры.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық ғалым (1942 жылы туған)
American academic (born 1942)
Молефи Кете Асанте (/ə/'s//æ//n//t//eɪ/ əSANtay; туған Артур Ли Смит-көпші; 14 тамыз 1942 жылы) – американдық профессор және философ. Ол афроамерикандық зерттеулер, африкалық зерттеулер және коммуникация зерттеулері салаларындағы жетекші тұлға. Қазіргі уақытта ол Темпл университетінің африкология кафедрасында профессор, онда ол афроамерикандық зерттеулер бойынша PhD бағдарламасын құрды. Ол Молефи Кете Асанте атындағы афроцентрикалық зерттеулер институтының президенті. Асанте афроцентризм туралы жазған еңбектерімен танымал, бұл ой-пікір социология, мәдениеттер аралық коммуникация, сындық теория, саяси ғылым, Африка тарихы және әлеуметтік жұмыс салаларына әсер етті. Ол 66-дан астам кітаптың авторы және Journal of Black Studies журналының негіздеуші редакторы. Ол жазушы және кинорежиссер М. К. Асантенің әкесі. Жазда Асанте Грузияға оралып, мектеп оқу ақысын төлеу үшін темекі және мақта егіншілігімен айналысқан. Оның әпкесі Джорджия Смит оның біліміне ықпал етті; ол оған алғашқы кітабын, Чарльз Диккенстің әңгімелер жинағын сыйлады. Смит Нешвиллдегі Христиандық институтына, Теннесси штатының Нешвилл қаласындағы, қара нәсілді студенттер үшін Мәсіх шіркеуі құрған интернатқа түсті. Ол 1960 жылы онда орта мектепті бітірді. Бітіргеннен кейін ол Техас штатының Терелл қаласындағы Оңтүстік-Батыс Христиан колледжіне, тағы бір тарихи қара институтына, Мәсіх шіркеуінің тамыры бар, оқуға түсті. Смит 1964 жылы Оклахома Христиан колледжінен (қазір Оклахома Христиан университеті) «B» бағасымен бітірді. Ол 1965 жылы Пеппердин университетінде магистр дәрежесін алды, диссертациясы Мәсіх шіркеуінің қарапайым уағыздаушысы Маршалл Кибл туралы болды. Смит 1968 жылы UCLA университетінде коммуникация зерттеулері саласында философия докторы ғылымын қорғады. Ол UCLA-да біраз уақыт жұмыс істеді, содан кейін Афроамерикалық зерттеулер орталығының директоры болды.
Molefi Kete Asante (/ə/'/s//æ//n//t//eɪ/ əSANtay; born Arthur Lee Smith Jr.; August 14, 1942) is an American professor and philosopher. He is a leading figure in the fields of African American studies, African studies, and communication studies. He is currently a professor in the Department of Africology at Temple University, where he founded the PhD program in African American Studies. He is president of the Molefi Kete Asante Institute for Afrocentric Studies. Asante is known for his writings on Afrocentricity, a school of thought that has influenced the fields of sociology, intercultural communication, critical theory, political science, the history of Africa, and social work. He is the author of more than 66 books and the founding editor of the Journal of Black Studies. He is the father of author and filmmaker M. K. Asante. During the summers Asante would return to Georgia to work in the tobacco and cotton fields in order to earn tuition for school. An aunt, Georgia Smith, influenced him to pursue his education; she gave him his first book, a collection of short stories by Charles Dickens. Smith attended Nashville Christian Institute, a Church of Christ founded boarding school for black students, in Nashville, Tennessee. There he earned his high school diploma in 1960. After graduation, he initially enrolled in Southwestern Christian College of Terrell, Texas, another historically black institution with Church of Christ roots. Smith received his B. A. from Oklahoma Christian College (now Oklahoma Christian University) in 1964. He did graduate work, earning his master's degree from Pepperdine University in 1965 with a thesis on Marshall Keeble, a black preacher in the Church of Christ. Smith earned his PhD from UCLA in 1968 in communication studies. He worked for a time at UCLA, becoming the director of the Center for Afro American Studies.
Мансап
Буффало университетінде Ассанте халықаралық және мәдениаралық коммуникация идеяларын дамытты; ол әріптестерімен бірге осы саладағы алғашқы кітап – «Мәдениаралық коммуникация нұсқаулығын» жазып, жариялады. Ассанте 1976 жылы Мәдениаралық білім беру, оқыту және зерттеулер қоғамының президенті болып сайланды. Мәдениаралық коммуникация саласындағы жұмысы оны осы саладағы докторанттарды даярлаудың жетекші маманы етті. Ассанте 100-ден астам докторлық диссертацияны жетекшілік етті. Ассанте қара харекеті туралы алғашқы зерттеуін 1969 жылы «Қара революция риторикасы» деген еңбегімен жариялады. Кейін ол «Трансрасалық коммуникация» еңбегін жазып, американдық қоғамда нәсілдің адамдар арасындағы қарым-қатынасты қалай күрделендіретінін түсіндірді. Біраз уақыттан соң Ассанте коммуникациядағы афроамерикалықтар мен африкалық мәдениетке назар аударды, афроамерикалық риторикалық стильдің ерекшеліктерін зерттеді. Ассанте «Афроцентризм: әлеуметтік өзгерістер теориясы» (1980) еңбегін жазып, афроамерикалықтардың Еуропаның шетінде екендігіне және тарихи орталықтылықты сезінбейтіндігіне сенген бұрынғы көзқарастан жаңарту жасады. Ол ақ мәдениеттің гегемониясы мен қанаушылыққа ұшыраған африкалық мәдениет арасындағы қақтығыс туралы, сондай-ақ африкалықтардың арасында жеңіске жеткен сананың болмауы туралы жазды, бұл тақырып оның негізгі философиялық еңбегі «Афроцентрикалық идея» (1987) еңбегінде де көрінеді. Афроцентристік теорияға қатысты басқа еңбектерге «Кемет, Афроцентризм және білім» (1990) және «Афроцентристік манифест» (2007) кіреді. Utne Reader журналы Ассантені Американың 100 жетекші ойшылының бірі деп атап, «Ассанте – білімді, бейілді және белсенді мәдени азат етуші, оның көптеген кітаптары, соның ішінде «Афроцентризм» және «Афроцентрикалық идея» афроамерикалықтар үшін ойлау, іс-қимыл және мәдени өзіне сенімділіктің қуатты африкалық жолын көрсетеді» деп жазды. 1986 жылы Ассанте Темпл университетінде афроамерикалық зерттеулер бойынша алғашқы докторлық бағдарламаны ұсынды. Бағдарлама мақұлданды және оның бірінші студенттері 1988 жылы оқуларын бастады. Аспирантураға 500-ден астам адам түсуге өтініш білдірді. Темпл университеті афроамерикалық зерттеулер саласындағы маңызды орталыққа айналды; ал 1997 жылы Массачусетс Амхерст университетінде келесі докторлық бағдарлама ашылғанға дейін он жыл өтті. Темпл университетінің түлектері әлемдік деңгейде маңызды үлес қосты, әртүрлі континенттер мен елдерде жұмыс істейді, сондай-ақ көптеген ірі университеттерде афроамерикалық зерттеулер бағдарламаларын басқарады.
At the University at Buffalo, Asante advanced the ideas of international and intercultural communication; he wrote and published with colleagues, Handbook of Intercultural Communication, the first book in the field. Asante was elected president of the Society for Intercultural Education, Training and Research in 1976. His work in intercultural communication made him a leading trainer of doctoral students in the field. Asante has directed more than one hundred PhD dissertations. Asante published his first study of the black movement, Rhetoric of Black Revolution, in 1969. Subsequently, he wrote Transracial Communication, to explain how race complicates human interaction in American society. Soon Asante changed his focus to African American and African culture in communication, with attention to the nature of African American oratorical style. Asante wrote Afrocentricity: The Theory of Social Change (1980) to announce a break with the past, where African Americans believed they were on the margins of Europe and did not have a sense of historical centrality. He wrote on the conflict between white cultural hegemony and the oppressed African culture, and on the lack of victorious consciousness among Africans, a theme found in his principal philosophical work, The Afrocentric Idea (1987). Additional works on Afrocentric theory included Kemet, Afrocentricity and Knowledge (1990), and An Afrocentric Manifesto (2007). The Utne Reader identified Asante as one of the 100 leading thinkers in America, writing, "Asante is a genial, determined, and energetic cultural liberationist whose many books, including Afrocentricity and The Afrocentric Idea, articulate a powerful African oriented pathway of thought, action, and cultural self confidence for black Americans." In 1986, Asante proposed the first doctoral program in African American studies at Temple University. The program received approval, and its first cohort commenced their studies in 1988. Over 500 applicants sought admission to the graduate program. Temple University emerged as a prominent leader in the field of African American Studies; it was ten years before the next doctoral program was established at the University of Massachusetts Amherst in 1997. Graduates from Temple's program have made significant contributions globally, holding positions in various continents and countries, and many direct African American Studies programs at major universities.
Афроцентризм
The Oxford History of Historical Writing: Historical Writing Since 1945 кітабында Асанте "өз мансабының барлық кезеңін афроцентризмге негіздеген және күшті сынға ұшырағанына қарамастан, оны қорғауды жалғастырып келеді" деп айтылған. 1980 жылы Асанте "Афроцентризм: Әлеуметтік өзгерістер теориясы" атты кітабын жариялады, ол тарихи және мәдени құбылыстарда африкалықтардың өзіндік белсенділігі мен олардың орны туралы пікірталас бастауға мүмкіндік берді. Ол африкалықтардың көптеген сұрақтарда – жеке басы, мәдениеті және тарихы бойынша орталықтан ығыстырылғанын мәлімдеді. Афроцентризмнің мақсаты – африкалықтарды өздерінің тарихтарының ортасына қою және еуропалықтардың маргиналдандырған жерінен афроамерикалық тарихты оқытуды қайтару болды. Еуропалық ғасырлардың жиынтығы бізге шамамен төрт-бес жүз жылдық интеллектуалдық ұғымдар мен философиялық идеялардың еуропалық үстемдігін сыйлайды. Африка мен Азия еуропалық иерархияның әртүрлі тармақтарына енді. Егер еуропалық державалар арасында соғыс болса, ол Әлемдік соғыс деп аталатын, ал азиялықтар мен африкалықтар бір немесе екінші еуропалық державаның жағында табалды. Еуропаның сауда, діни және әскери күштерімен бірге дамыған еуропалық мәдениетке деген сенімділік сезімі болды. Асантенің "Афроцентрикалық идея" кітабы бұрынғы, көпке танымал кітапқа қарағанда афроцентризм туралы терең ойларға толы еңбек болды. 1998 жылы "Афроцентрикалық идеяның" екінші басылымы жарық көргеннен кейін, Асанте өзінің идеяларын талқылау үшін The Today Show, 60 Minutes және MacNeil Lehrer News Hour сияқты бірқатар телеарналарға қонақ ретінде шақырылды. Асантенің Афроцентрикалық манифестіне сәйкес, афроцентрикалық жобаның кемінде бес қағидасы болуы керек: (1) психологиялық орналасуға қызығушылық, (2) африкалық субъектінің орнын табуға ұмтылыс, (3) африкалық мәдени элементтерді қорғау, (4) лексикалық жетілдіруге ұмтылыс және (5) Африка тарихындағы бұрмалаушылықтарды түзетуге ұмтылыс. Мен "афроцентризм" терминін африкалықтардың соңғы бес жүз жыл бойы негізгі ұғымдардан ығыстырылғанын көрсету үшін таңдадым. Яғни, африкалықтар тек Африкадан Америкаға ғана көшірілмеді, сонымен қатар олар философиядан, тілдерден, діндерден, мифтерден және мәдениеттен де бөлінді. Бөліну – зорлықпен жасалатын әрекет және көбінесе жеке тұлғалар мен топтарда көптеген өзгерістерге әкеледі. Африка мәдениетінің шындығын көрсету үшін ойлауды қайта бағыттау немесе жаңаша қарау өте маңызды болды. Шындығында, мұндай қайта бағыттаусыз африкалықтардың адамзатқа ұсынар ештеңесі жоқ, тек оларды әлеуметтік, мәдени және психологиялық тұрғыдан ығыстырған еуропалықтардың тәжірибесі ғана бар.
According to The Oxford History of Historical Writing: Historical Writing Since 1945, Asante has "based his entire career on Afrocentricity, and continues to defend it in spite of strong criticisms". In 1980 Asante published Afrocentricity: The Theory of Social Change, which initiated a discourse around the issue of African agency and subject place in historical and cultural phenomena. He maintained that Africans had been moved off center in terms on most questions of identity, culture, and history. Afrocentricity sought to place Africans at the center of their own narratives and to reclaim the teaching of African American history from where it had been marginalized by Europeans. The combination of the European centuries gives us about four to five hundred years of solid European domination of intellectual concepts and philosophical ideas. Africa and Asia were subsumed under various headings of the European hierarchy. If a war between the European powers occurred it was called a World War and the Asians and Africans found their way on the side of one European power or the other. There was this sense of assertiveness about European culture that advanced with Europe's trade, religious, and military forces. Asante's book The Afrocentric Idea was a more intellectual book about Afrocentricity than the earlier popular book. After the second edition of The Afrocentric Idea was released in 1998, Asante appeared as a guest on a number of television programs, including The Today Show, 60 Minutes, and the MacNeil Lehrer News Hour, to discuss his ideas. According to Asante's Afrocentric Manifesto, an Afrocentric project requires a minimum of five characteristics: (1) an interest in a psychological location, (2) a commitment to finding the African subject place, (3) the defense of African cultural elements, (4) a commitment to lexical refinement, and (5) a commitment to correct the dislocations in the history of Africa. I chose the term Afrocentricity to emphasize the fact that African people had been moved off of terms for the past five hundred years. In other words, Africans were not simply removed from Africa to the Americas, but Africans were separated from philosophies, languages, religions, myths, and cultures. Separations are violent and are often accompanied with numerous changes in individuals and groups. Finding a way to relocate or to reorient our thinking was essential to the presentation of African cultural reality. In fact, without such a reorientation, Africans have nothing to bring to the table of humanity but the experiences of Europeans, those who initially moved Africans off of social, cultural, and psychological terms.