Пол Гилрой: Британдық тарихшы және мәдениеттанушы ғалымы

Кіріспе

Британдық тарихшы (туған 1956)

Пол Гилрой (туған 16 ақпан 1956) – ағылшын социологы және мәдениеттану ғалымы, Лондон университетінің колледжінде (UCL) Сара Паркер Ремондтың нәсіл және нәсілшілдік зерттеу орталығының негізін қалаушы директоры. Гилрой 2019 жылы 660 000 евро тұратын Holberg сыйлығының иегері атанды, «мәдениеттану, сыншыл нәсіл зерттеулері, әлеуметтану, тарих, антропология және афроамерикандық зерттеулер сияқты академиялық салаларға ерекше үлес қосқаны үшін».

Ерте өмір

Гилрой 1956 жылдың 16 ақпанында дүниеге келген. Оның Дарла деген қарындасы бар. Ол Университет колледж мектебінде оқыды және 1978 жылы Сассекс университетінде бакалавр дипломын алды. Кейін Бірмингем университетіне көшіп, 1986 жылы докторлық диссертациясын қорғады.

Мансап

Гилрой – мәдениеттану және қара атлантикалық диаспоралық мәдениетті зерттеуші ғалым, «қара британ мәдениетінің көптеген түрлеріне» қызығушылық танытады. Ол «Юнион Джекке қара түс жоқ» (1987), «Кішкентай амалдар» (1993), «Қара Атлантика» (1993), «Лагерьдер арасында» (2000; АҚШ-та «Жас нәсілге қарсы» деген атпен жарияланды) және «Империядан кейін» (2004; АҚШ-та «Постколониалды мұң» деген атпен жарияланды) сияқты көптеген еңбектердің авторы. Гилрой «Империя кері соққы береді: 1970-ші жылдардағы Ұлыбританиядағы нәсіл және нәсілшілдік» (1982) атты еңбектің де авторы болды. Бұл – жаңа үрдістерді ашқан, Бірмингем университетінің Қазіргі заманғы мәдени зерттеулер орталығы баспасынан шыққан, жамаикалық зиялы Стюарт Холлмен докторлық диссертациясын қорғаған кездегі жұмысы еді. Топтың басқа мүшелері – Валерия Амос, Хейзел Карби және Пратибха Пармар. Гилрой Оңтүстік Банк политехникалық институтында, Эссекс университетінде, содан кейін көп жылдар бойы Голдсмитс, Лондон университетінде жұмыс істеді. Кейін ол АҚШ-тағы Йель университетінде тұрақты қызметке орналасты, онда Африка-американдық зерттеулер кафедрасын басқарды және Шарлотта Мариан Саден социология және Африка-американдық зерттеулер профессоры болды. Ол Лондон экономика мектебінде әлеуметтік теория бойынша Энтони Гидденс атындағы профессорлық қызметке алғашқы иегер болды, ал 2012 жылдың қыркүйегінде Лондон корольдік колледжіне қосылды. Гилрой 1980-ші жылдары академиялық мансапқа қадам баспас бұрын бірнеше жыл Ұлы Лондон кеңесінде жұмыс істеді. Сол кезеңде ол апталық «City Limits» журналымен (1982-1984 жылдар аралығында редактор болды) және «The Wire» журналымен (1988-1991 жылдар аралығында тұрақты авторы болды) байланыста болды. Осы кезеңде ол «New Musical Express», «The New Internationalist» және «New Statesman and Society» сияқты басылымдарға материалдар жазды. Ол 2002, 2004, 2006, 2007 және 2008 жылдары гуманитарлық ғылымдар рейтингінде бірінші орынды иеленді. Гилрой Лондонның Голдсмитс университетінен, 2016 жылы Льеж университетінен, Суссекс университетінен және Копенгаген университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды. 2009 жылдың күзінде ол Утрехт университетінің Гуманитарлық ғылымдар орталығында қонақ профессор болып жұмыс істеді. Гилрой 2012 жылы Суссекс университетінің 50 жылдық мерекесіне арналған стипендиямен марапатталды. 2014 жылы ол Ұлыбританияның ұлттық гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар академиясының мүшесі болып сайланды. Сол жылы ол Корольдік әдебиет қоғамының мүшесі болып сайланды. 2018 жылдың сәуірінде Америка өнер және ғылым академиясының халықаралық құрметті мүшесі болып сайланды. 2020 жылы Гилрой Лондон университетінің Сара Паркер Ремонд орталығының (бұрынғы Расизм және нәсілшілдікті зерттеу орталығы) директоры болды, ол транс атланттық күресші және әйелдер құқығын қорғаушының құрметіне аталған.

Gilroy is a scholar of cultural studies and black Atlantic diasporic culture with interests in the "myriad manifestations of black British culture". He is the author of There Ain't No Black in the Union Jack (1987), Small Acts (1993), The Black Atlantic (1993), Between Camps (2000; also published as Against Race in the United States), and After Empire (2004; published as Postcolonial Melancholia in the United States), among other works. Gilroy was also co author of The Empire Strikes Back: Race and Racism in 1970s Britain (1982), a path breaking, collectively produced volume published under the imprint of the Centre for Contemporary Cultural Studies at Birmingham University, where he was a doctoral student working with the Jamaican intellectual Stuart Hall. Other members of the group include Valerie Amos, Hazel Carby and Pratibha Parmar. Gilroy taught at South Bank Polytechnic, Essex University, and then for many years at Goldsmiths, University of London, before taking up a tenured post in the US at Yale University, where he was the chair of the Department of African American Studies and Charlotte Marian Saden Professor of Sociology and African American Studies. He was the first holder of the Anthony Giddens Professorship in Social Theory at the London School of Economics before he joined King's College London in September 2012. Gilroy worked for the Greater London Council for several years in the 1980s before becoming an academic. During that period, he was associated with the weekly listings magazine City Limits (where he was a contributing editor between 1982 and 1984) and The Wire (where he had a regular column from 1988 to 1991). Other publications for which he wrote during this period include New Musical Express, The New Internationalist and New Statesman and Society. He held the top position in the humanities rankings in 2002, 2004, 2006, 2007 and 2008. Gilroy holds honorary doctorates from the Goldsmiths University of London, the University of Liège 2016, the University of Sussex, and the University of Copenhagen. In Autumn 2009 he served as Treaty of Utrecht Visiting Professor at the Centre for Humanities, Utrecht University. Gilroy was awarded a 50th Anniversary Fellowship of Sussex University in 2012. In 2014 he was elected a fellow of the British Academy, the United Kingdom's national academy for the humanities and social sciences. In the same year, he was elected Fellow of the Royal Society of Literature. He was elected an international honorary member of the American Academy of Arts & Sciences in April 2018. In 2020, Gilroy became the founding director of University College London's Sarah Parker Remond Centre (formerly the Centre for the Study of Racism & Racialisation), named in honour of the transatlantic abolitionist and women's rights activist.

Жеке өмір

Гилрой жазушы, фотограф және ғалым Врон Уэрге үйленген. Олар Солтүстік Лондонда тұрады және Маркус, Кора есімді екі балалары бар.

Қорытынды

Гилройдың 1993 жылғы «Қара Атлантика: Модернизм және екіұшты сана» кітабы диаспоралар зерттеуіндегі шешімді кезең болды. Мәдениеттану тәсілін қолдана отырып, ол Африка зияткерлік тарихы мен оның мәдени құрылысын зерттейді. Гилрой этникалық абсолютизм саналы барлық мәдени формалардан бас тартып, «Қара Атлантика» тұжырымдамасын трансұлттық мәдени құрылыс кеңістігі ретінде ұсынады. Кітабында Гилрой Атлантикалық құл саудасының құрбандарынан жаңа диаспоралық халықтар түсінігінің символы жасайды. Бұл жаңа тұжырымдама, диаспоралық халықтардың ортақ бастау немесе тегі арқылы бөлінгендігі туралы дәстүрлі көзқарасқа қарсы келіп, гибридтілікті бағалайтын екінші модельді ұсынады. Гилройдың «Қара Атлантика» тұжырымдамасы қазіргі заманғы мәдени ұлтшылдықтың формаларын түбегейлі түрде бұзады және афроамерикалық зерттеулер саласын кеңейтіп, оның түсіндіру аясын жаңартады. Гилрой мен оның «Қара Атлантика» тұжырымдамаларының афроамерикалық зерттеулердің нақты саласына тікелей әсер еткенінің мысалы – 1960 және 70-жылдардағы саяси қара британдық қозғалыстың 1980 және 90-жылдарға қарай өзгеруіне оның қосқан үлесі. Гилрой 1970-80 жылдардағы жұмысшы табының қозғалыстарын қабылдамады, себебі олардың жүйесі мен логикасы қате болды, өйткені олардың тамыры нәсілді ескермеумен қатар, қара халықтың тәжірибесі мен тарихының ажырамас бөлігі – трансатлантикалық тәжірибені де назарға алмады. Бұл аргумент оның бұрынғы бірлескен кітабында, «Империя кері соққы береді» (1983) еңбегінде кеңейтілді, оған Ұлыбританиядағы Бирмингем университетінің қазіргі заманғы мәдени зерттеулер орталығы (қазір жабық) қолдау көрсетті. «Қара Атлантика» 1994 жылы Америка кітап сыйлығын алды. Кітап итальян, француз, жапон, португал және испан тілдеріне аударылды. Зерттеудің терең әсері бар екені қабылданған, бірақ ғалымдар оның маңыздылығының нақты формасы туралы пікірталас жүргізуде. Океанды ұлттық мемлекеттер билігіне альтернатива ретінде лиминалды кеңістік ретінде теориялық тұрғыдан қолдану диаспоралық зерттеулерде өте жемісті болды, Гилройдың мұндай үйлесімдерден қашу ниетіне қарамастан. Су және көші-қон бейнесін кейінгі қара диаспора зерттеушілері, соның ішінде Омисе’еке Наташа Тинсли, Изабель Хофмейр және Стефани Э. Смолвуд та пайдаланды, олар Гилройдың теорияларын квирлік, трансұлттық және орталық өткел туралы сұрақтарды қосу арқылы кеңейтті.

Gilroy's 1993 book The Black Atlantic: Modernity and Double Consciousness marks a turning point in the study of diasporas. Applying a cultural studies approach, he provides a study of African intellectual history and its cultural construction. Moving away from all cultural forms that could be deemed ethnic absolutism, Gilroy offers the concept of the black Atlantic as a space of transnational cultural construction. In his book, Gilroy makes the peoples who suffered from the Atlantic slave trade the emblem of his new concept of diasporic peoples. This new concept breaks with the traditional diasporic model based on the idea that diasporic people are separated by a communal source or origin, offering a second model that privileges hybridity. Gilroy's concept of the black Atlantic fundamentally disrupts contemporary forms of cultural nationalism and reopens the field of African American studies by enlarging the field's interpretive framework. An example of how Gilroy and his concepts in The Black Atlantic directly affected a specific field of African American studies is its role in defining and influencing the shift between the political black British movement of the 1960 and '70s to the 1980 and '90s. Gilroy came to reject outright the working class movements of the 1970s and '80s on the basis that the system and logic behind the movements were fundamentally flawed as a result of their roots in the way of thinking that not only ignored race but also the trans Atlantic experience as an integral part of the black experience and history. This argument is expanded upon in one of his previous co authored books, The Empire Strikes Back (1983), which was supported by the (now closed) Centre for Contemporary Cultural Studies of the University of Birmingham in the UK. The Black Atlantic received an American Book Award in 1994. The book has subsequently been translated into Italian, French, Japanese, Portuguese and Spanish. The influence of the study is generally accepted to be profound, though academics continue to debate in exactly what form its greatest significance may lie. The theoretical use of the ocean as a liminal space alternative to the authority of nation states has been highly generative in diasporic studies, in spite of Gilroy's own desire to avoid such conflations. The image of water and migration has been taken up as well by later scholars of the black diaspora, including Omise’eke Natasha Tinsley, Isabel Hofmeyr, and Stephanie E. Smallwood, who expand Gilroy's theorizations by engaging questions of queerness, transnationality, and the middle passage.