Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жалпы бұқаралық ақпарат құралы
Mass medium
Израильдегі теледидар – Израиль мемлекетіндегі телехабар тарату қызметі, ол 1966 жылдың 24 наурызында басталды. Бастапқыда Израиль радио және теледидары мен Израиль білім беру теледидары бірлесіп басқаратын бір мемлекеттік арна болды. 1986 жылы екінші мемлекеттік реттелетін арна іске қосылды. Бұл арна 1993 жылы мемлекеттік реттеуге ие коммерциялық арнаға айналды. 2002 жылы қосымша коммерциялық арна енгізілді, содан кейін үш коммерциялық нишалық арна енгізілді: израильдік орыс тіліндегі арна (2002 жылы), израильдік танымал музыка арнасы (2003 жылы) және араб тіліндегі арна (2012 жылы). Түсті хабар тарату 1977 және 1979 жылдары біртіндеп енгізілді. Көп арналы кабельдік теледидар қызметі абоненттерге 1989 жылдан бастап біртіндеп қолжетімді болды, бірақ 1980-жылдары ірі қалаларда заңсыз кабельдік теледидар станциялары болды. Спутниктік көп арналы қызмет 2000 жылдан бері қолжетімді. Халықтың шамамен 75%-ы "HOT" кабельдік немесе "Yes" спутниктік қызмет провайдерлері ұсынатын төлемді теледидар жүйелеріне жазылған. Израиль радио және теледидары 2017 жылдың мамыр айында жабылып, оның орнына Израиль телерадиокорпорациясы мемлекеттік телеарналардың операторы болып тағайындалды. 2-арна 2017 жылдың қарашасында екіге бөлінді, нәтижесінде қалған екі коммерциялық компанияның әрқайсысына өз арнасы берілді: "Кешет 12" және "Решет 13".
Television in Israel refers to television broadcasting services in the State of Israel, inaugurated on March 24, 1966. Initially, there was one state owned channel, operated jointly by the Israel Broadcasting Authority and the Israeli Educational Television. In 1986, a second state regulated channel was launched. This channel became a state regulated commercial channel in 1993. An additional commercial channel was introduced in 2002, followed by the introduction of three commercial niche channels: an Israeli Russian speaking channel (in 2002), a channel of Israeli popular music (in 2003) and an Arabic speaking channel (in 2012). Colour transmissions were introduced gradually around 1977 and 1979. Multichannel cable television service became available to subscribers gradually since 1989, although illegal cable TV stations were present in the big cities during the 1980s. Satellite based multichannel service has been available since 2000. Almost 75% of the population is subscribed to pay TV systems which are provided by cable service provider "HOT", or by a satellite service provider "Yes". The Israel Broadcasting Authority closed down in May 2017 and was replaced by the Israeli Broadcasting Corporation as the operator of the state owned TV channels. Channel 2 split into two channels in November 2017, giving each of the two remaining commercial companies a channel of its own: Keshet 12, and Reshet 13.
Мемлекет болудың алғашқы жылдары
1948 жылы мамыр айында құрылғаннан кейін Израильде бір радиостанция болды, оны тікелей үкімет басқарды, ол Британ Мандатының еврей радиостанциясының жалғасы еді. Дэвид Бен-Гурион басқарған алғашқы үкіметтер телеарналар құруға ықылас танытпады. Дегенмен, Израиль үкіметі 1952 және 1955 жылдары теледидарды оқу-білім беру құралы ретінде пайдалану мүмкіндігін талқылады. 1961 жылы Израиль үкіметі ЮНЕСКО-дан пікір сұрады, және ЮНЕСКО білім беру мақсатында теледидарды пайдалануды қолдады. 1960 жылдардың басында көршілес Египет, Ливан және Кипрден келетін телеарналар із-түздері кафелер сияқты қоғамдық орындарға орнатылған теледидарлар арқылы ізраилдіктерге біртіндеп қолжетімді болды. Бұл хабарлар негізінен араб тілінде болғандықтан, Израиль арабтарының арасында танымал болды. Бұл үкіметті олардың құрамында Израильге қарсы насихат болуы мүмкін деген алаңдатушылыққа түртті. Сондай-ақ, бұл хабарламаны елдің 32 мектебінде көрсету жоспарланған еді. Израиль Хабар тарату корпорациясы 1968 жылдың 2 мамырында, Израиль Тәуелсіздік күніне орай, тұрақты түрде хабар таратуды бастады.
Upon its establishment in May 1948, Israel had one radio station, run directly by the government, which was a continuation of the British Mandate's Hebrew radio station. The first governments, headed by David Ben Gurion, did not favor the establishment of TV stations. Nevertheless, the Israeli government discussed the idea of using television as an instructional and educational tool in 1952 and 1955. In 1961 the Israeli government asked UNESCO to offer its opinion, which was in favor of using television for educational purposes. In the early 1960s, television broadcasts from neighboring Egypt, Lebanon, and Cyprus gradually became available to Israelis through TV sets which were placed in public places, like cafés. Since they were mainly in Arabic, these broadcasts were popular among Israeli Arabs. This raised the government's concern about anti Israel propaganda that might be included in them. and intended to be received by 32 schools across the country. The Israeli Broadcasting Authority launched regular public transmissions on 2 May 1968, on the occasion of Israeli Independence Day.
Түсті берілістер
Израиль теледидары американдық және еуропалық станциялар толық көлемді түсті хабар таратуға ауысқан кезде жұмыс істей бастады, бірақ Израильдің мемлекеттік бақылаудағы станциялары тек қара және ақ түстерде хабар таратады. 1973 жылдан 1979 жылдың наурызына дейін IBA теледидар бөлімінің басшысы Арнон Цукерманның айтуынша, Израиль премьер-министрі Голда Меир түсті теледидарды "жасанды" және қажетсіз деп сипаттады. 1979 жылдың сәуірінен 1984 жылдың наурызына дейін IBA бас директоры Томми Лапидтің ұлы Яир Лапид IBA-да оны пайдалануға беруден бұрын он жылға жуық уақыт бойы түсірілім және хабар тарату үшін жабдықтар бар екенін және саяси қысымға байланысты түсті хабар таратуды енгізу тоқтатылғанын мәлімдеді. Жаңалықтар мен басқа да бағдарламалар қара-ақ камералар арқылы түсірілді. Алайда көптеген арнайы өндірістер жеке Израиль студияларынан (әсіресе Герцлия студиясынан) түсірілді және түсті болып жазылды. Сонымен қатар, Израиль теледидары көптеген американдық және британдық телесериалдар мен фильмдердің құқықтарын сатып алды (иврит және араб тілдеріндегі субтитрлермен). Нәтижесінде түрлі-түсті және қара-ақ хабарлар таратылатын болды, бұл саудагерлерді түсті теледидарларды импорттауға шақырды, әсіресе көршілес Иордания мен Мысырдың телеарналары 1974 жылы түсті хабарларды таратуды бастағандықтан. Израиль үкіметі түрлі-түсті телевизорларды импорттауды әлеуметтік алшақтықты арттыратын қарапайым сән-салтанат деп қарастырды. Сондықтан үкімет IBA мен IETV-ге түсті таспалы телехабарлардан түстерді жоюды тапсырды, "жартылай фаза" сигналын өшіру арқылы. Бұл "бұзылған" сигнал түсті телевизорларға орнатылған "түсті өлтіру" механизмін іске қосты, ол қара-ақ фильмдер көрсетілгенде немесе қабылдау бұзылғанда экранда кездейсоқ түсті дақтардың пайда болуын болдырмау үшін арналған. Бұл әдіс мехикон ("тұзғыш") деп аталды, ал оны енгізгеннен кейін көп ұзамай антимехикон ("тұзғышқа қарсы") құрылғысы бар арнайы теледидарлар ұсынылды. Бұл құрылғы жарылу фазасының сигналын бірнеше белгілі стандарттарға сәйкес қайта орнатқан. Көрермендер экрандағы суреттер табиғи түстермен пайда болғанша, түртігішті бұрауға мәжбүр болды. 1979 жылдың қаңтарында "Едиот Ахронот" газетінде жарияланған мәліметке сәйкес, көрермендерге табиғи түстерді қалпына келтіру үшін немесе сурет кенеттен қара-ақ болған жағдайда, ауыстырғышты қалыпты жағдайда орташа есеппен әр 15 минут сайын немесе ерекше проблемалар туындаған кезде сағатына 10 рет дейін өңдеу керек болды. Электр құрылғылары дүкендерінің иелері берген ақпаратқа сүйене отырып, есепте түсті телевизорларды сатып алғандардың 90% -ы анти-мехикон құрылғысын сатып алды деп есептелген. Оның бағасы 2500-4000 ИЛ (телевизордың өзінде 40 000-50 000 ИЛ) аралығында болған. Израиль үкіметі 1977 жылы қарашада IBA-ның Египет президенті Анвар Садаттың Израильге тарихи сапарын тікелей түсіріліммен қамтамасыз еткен кезде IBA-ның түсті хабарларын жіберуге рұқсат берді. Бұл хабарды жерсерік арқылы әлемнің әр жеріндегі станциялар қабылдады. 1979 жылы наурыз айында IBA жыл сайынғы "Евровидение" ән байқауын өткізді және тағы да әлемнің түстерінде тікелей эфирде хабар таратты. Түсті хабар тарату мәселесі бойынша қоғамдық қысым көбейіп, 1981 жылы IBA және IETV-ге өздерінің тұрақты түсірілімдерін түсіруге рұқсат етілді. Бұл процесс екі жылдан астам уақытқа созылды және 1983 жылы 16 ақпанда негізгі күнделікті хабарлар алғаш рет түсті түрде көрсетілді. Лапидтің кітабына сәйкес, бұл алғашқы түсті хабарландыруды IBA-ның кейбір "жанкүйер жұмысшылары" түсті жабдықтарды пайдалану үшін жоғары жалақы талап ететін техниктер кәсіподағының өндірістік әрекеттерінен аулақ болу үшін жасырын түрде дайындады. Лапид сондай-ақ анти-мехикон жүйесі IBA-ға жылына 180 миллион иль (шамамен 2011 жылғы баға бойынша 64 миллион иль) шығын әкелетінін атап өтті. IBA 1983 жылы 10 мамырда қара-ақ түсіруді тоқтатты.
Israeli television began operations when American and European stations were switching to full scale colour transmissions, but Israel's state controlled stations broadcast only in black and white. According to Arnon Zuckerman, head of IBA's television department from 1973 to March 1979, Israeli prime minister Golda Meir described colour television as "artificial" and unnecessary. Yair Lapid, son of Tommy Lapid, the IBA director general from April 1979 to March 1984, claimed the IBA had the equipment for filming and broadcasting in colour for nearly a decade before putting it into use, and the introduction of colour transmissions was halted due to political pressure. Newscasts and other regular productions were filmed using black and white cameras. However many special productions ordered from private Israeli studios (in particular Herzliya Studios) were filmed and taped in colour. Furthermore, Israeli television bought the rights to many American and British TV series and movies (broadcast with Hebrew Arabic subtitles). The result was a mixture of colour and black and white broadcasts, which encouraged traders to import colour TV sets, especially as TV stations in neighbouring Jordan and Egypt started colour transmissions in 1974. The Israeli government considered the import of color televisions as a frivolous luxury that would increase social gaps. Therefore, the government ordered IBA and IETV to erase the colour from colour taped telecasts by erasing the "burst phase" signal. The "damaged" signal triggered the "colour killer" mechanism, installed in colour TV sets to prevent the appearance of incidental colour spots on the screen when black and white films are broadcast or when the reception is disturbed. This method was named mekhikon ( "eraser"), and soon after its introduction, special TV sets with an anti mekhikon ( "anti eraser") device were offered. This device reinstalled the burst phase signal according to several known standards. The client had to turn a switch until the pictures on the screen appeared in natural colours. According to a report in Yediot Aharonoth from January 1979 clients had to manipulate the switch every 15 minutes on average in normal conditions, or up to 10 times an hour when special problems occurred, in order to restore natural colours or if the picture suddenly turned black and white. Based on information from owners of electric appliance stores, the report estimated that 90% of those who bought colour TV sets also bought the anti mekhikon device, whose price ranged between IL2,500 and IL4,000 (a TV set itself cost IL40,000–50,000). The Israeli government allowed colour transmissions by the IBA in November 1977 when IBA provided live color coverage of the historical visit of the Egyptian president, Anwar El Sadat, to Israel. This transmission was sent via satellite to stations around the world. In March 1979 the IBA hosted the annual Eurovision Song Contest, and once again sent the transmission live in colour to stations around the world. Public pressure on the issue of colour transmissions mounted, and in 1981 IBA and IETV were allowed to film their own regular productions in colour. This process took more than two years and reached the last stretch on 16 February 1983 when the main daily newscast was broadcast in colour for the first time. According to Lapid's book, this first colour newscast was prepared secretly by some "enthusiastic workers" of IBA, in order to avoid industrial actions by the technicians' trade union, who demanded higher salaries for operating colour equipment. Lapid also mentions that the anti mekhikon system cost IBA IL180 million yearly (approximately ₪64 million at 2011 prices). The IBA stopped filming in black and white on 10 May 1983.
Екінші арна
1978 жылы Израиль үкіметі IBA бақылауында болмайтын және жарнама арқылы қаржыландырылатын екінші арна құруды зерттеу үшін арнайы комитет тағайындады, бірақ биліктегі коалицияның бір бөлігі коммерциялық теледидар идеясын қабылдамады. 1986 жылдың 7 қазанында Израильдің коммуникация министрі, профессор Амнон Рубинштейн, екінші арнада "эксперименттік хабар таратуды" бастауға бұйрық берді, егер осы хабар тарату басталмаса, жиіліктерді көрші елдердің телеарналары пайдаланатынын мәлімдеді. Алғашқы хабарлар Иерусалимнің батысындағы төбелерде орналасқан Етаним тауының хабар тарату мұнарасынан UHF 21-ші арна арқылы таратылды. Бастапқыда әр кешке 2-3 сағаттық бейнежазбалардан тұратын және Иерусалимдегі жеке телестудиядан таратылатын хабарлар, біртіндеп толық бағдарламалар жиынтығына дейін кеңейді. Бұл кезеңде IBA арнаға заңды жауапкершілікті жүктеді, бірақ іс жүзінде оны күтпеген бәсекелес деп қарастырып, ашылуына кедергі келтіруге тырысты және хабарларын таратуға жауапкершілікті қабылдауға құлшынбады. 1986 жылы Кнессет Екінші Израиль хабар тарату органының құрылуына қатысты заңды талқылай бастады, ол 1990 жылы мақұлданды. Осы жылдан бастап жаңа орган екінші арнаны басқаруды өз міндетіне алды. 1990 жылдан 1993 жылға дейін Екінші хабар тарату органы 1993 жылдың 4 қарашасында басталған екінші арнаның тұрақты коммерциялық хабарларын тарату үшін коммерциялық компаниялардың ұсыныстарын қарады. Екінші арна ресми түрде үш концессионерге берілді, осымен Израильде алғашқы коммерциялық хабар тарату басталды, ал IETV төртінші телерадиокомпания болып, заң бойынша коммерциялық ұйым ретінде осы арнада қосымша сағаттарға ие болды.
In 1978 the Israeli government appointed a special committee to explore the establishment of a second channel that would not be under the IBA supervision and would be financed by advertising, however the idea of commercial television was rejected by some parties in the ruling coalition. On 7 October 1986, Prof. Amnon Rubinstein, the then Israeli Minister of Communications ordered the beginning of "experimental transmissions" on a second channel, claiming that unless these transmissions had started, the frequencies would have been used by TV networks in neighbouring countries. First transmissions were aired on UHF channel 21 from Mount Eitanim transmission tower situated on the hills west of Jerusalem. These transmissions, which initially included 2–3 hours of video clips every evening and broadcast from a private TV studio in Jerusalem, expanded gradually to include a full program lineup. At this stage the IBA was legally responsible for the channel, but in fact it saw it as an unexpected competition, tried to prevent its inauguration, and was reluctant to take responsibility for its broadcasts. In 1986 the Knesset started discussing the law forming the Second Israeli Broadcasting Authority, which was finally approved in 1990. This new body took responsibility for the second channel from this year onwards. From 1990 to 1993 the Second Broadcasting Authority reviewed bids from commercial companies to establish the regular commercial broadcasts of the second channel, which started on 4 November 1993. The second channel was officially handed to three concessionaires, starting the first commercial broadcasts in Israel, with IETV as the fourth broadcaster which was entitled, by law, for additional hours on this channel as a commercial entity.
Көп арналы қызметтер
80-жылдардың аяғында Израильдің ірі қалаларында кабель арқылы пираттық телехабар тарату кең таралды. Бұл көбінесе жеке үйлерден абоненттерге заңсыз таратылатын, негізінен видеокассеталарда шыққан фильмдерді көрсететін жергілікті кабельді телеарналар еді. 1989 жылы реттелген кабельді теледидар енгізілгеннен кейін бұл жергілікті станциялар жойылып кетті. 1994 жылдың ортасына қарай, Израильдің 720 000-ға жуық үйі кабельді теледидарға қосылды.
Pirated television broadcasts via cables became very popular in the major cities of Israel during the late 80s. These were usually local cable television stations broadcasting illegally from private houses to subscribers, mainly films released on video tapes. These local stations vanished with the introduction of regulated cable television in 1989. By mid 1994, some 720,000 Israeli households were hooked up to cable television.
Тілдер
Израиль теледидары негізінен иврит және ағылшын тілдерінде хабар таратады. Иврит тілі – басты қарым-қатынас тілі болғанымен, ағылшын тілінде сөйлейтін елдерден түрлі жанрдағы көптеген шоулар мен сериалдар сатып алынады. Мақсатты аудитория балалар болмаса, экономикалық факторлармен қатар, дубляждаудан гөрі иврит тілінде субтитр жасау артық деп есептеледі. Субтитрлер көбінесе екі тілде болады, екінші тіл – араб немесе орыс тілі. Израильдің мемлекеттік телерадиокорпорациясы (IBA) 33 арнада жаңалықтар, ток-шоулар, балаларға арналған білім беру бағдарламалары және египеттік фильмдерді араб тілінде көрсетеді. 2017 жылдың 15 мамырынан бастап араб тіліндегі арнаны Израильдің қоғамдық телерадиокорпорациясы басқарады және ол Makan 33 деп аталады. IBA-ның ағылшын тіліндегі бөлімі күн сайын жергілікті жаңалықтарды хабарлайды. Коммерциялық арналар өз бағдарламаларының бір бөлігін араб және орыс тілдерінде көрсетуге немесе осы тілдерге аударуға міндетті. Сонымен қатар, барлық арналар кейбір жаңалықтарын Израильдің қол тіліне аударуға заңды міндетті. 2002 жылы Израильдің "Израиль Плюс" деп аталатын орыс тіліндегі коммерциялық арнасы іске қосылды. Осыған ұқсас араб тіліндегі арна 2012 жылдың наурыз айында, оны құруға бұрын бірнеше рет әрекеттенгеннен кейін хабар таратуды бастады. Бұл арнаны құруға арналған алғашқы конкурстық өтінім 1995 жылы жарияланды, бірақ ресми құқықтық мәселелерге байланысты тоқтатылды. 2003 жылдың қаңтар айында жаңа конкурстық өтінім жарияланды, бірақ жеңімпаз компания өзінің қаржылық міндеттемелерін орындамады. 2010 жылдың 14 сәуірінде соңғы түзетілген конкурстық өтінім жарияланды, оған сегіз компания қатысты. 2011 жылдың қыркүйегінде "Хала" телекомпаниясы таңдалды.
Israeli television broadcasts mainly in Hebrew and English. While Hebrew is the common language of communication, numerous shows and series of different genres are bought from English speaking countries. Unless the target audience is children, subtitling in Hebrew is preferred over dubbing, not only for economic considerations. Subtitling is often bilingual, the secondary language being either Arabic or Russian. The state owned Israel Broadcasting Authority (IBA) had an Arabic department which broadcasts news, talk shows, educational programs for children and Egyptian films on IBA's Channel 33. From May 15, 2017, the Arabic channel is operated by the Israeli Public Broadcasting Corporation and is called Makan 33. IBA's English department broadcast a daily locally produced newscast. Commercial channels are obligated to broadcast a portion of their programs in Arabic and Russian, or alternatively translate programs into these languages. There is also a legal obligation on all channels to translate some of their newscasts into the Israeli Sign Language. In 2002, an Israeli Russian speaking commercial channel was launched, named Israel Plus. A similar Arabic speaking channel started broadcasting in March 2012, after several attempts to establish it earlier failed. The first bid for the establishment of this channel was published in 1995, but canceled for formal legal problems. In January 2003, a new bid was published, but the winning company failed to fulfill its financial obligations. A final modified bid was published on 14 April 2010, for which eight companies competed. The Hala TV Company was selected in September 2011.
Ең көп қаралған арналар
Орын Канал Жалпы көру санының үлесі (%) 1 Кешет 12 26.2 2 Решет 13 18.3 3 Қазір 14 23.8 4 Hot 3 4.1 5 Кан 11 3.9 6 Канал 9 3.5 7 yes Drama 3.3 8 BBC Көңіл көтеру 3.1 9 Макан 33 2.0 10 Кешет 12 Жаңалықтары 1.4
Position Channel Share of total viewing (%) 1 Keshet 12 26.2 2 Reshet 13 18.3 3 Now 14 23.8 4 Hot 3 4.1 5 Kan 11 3.9 6 Channel 9 3.5 7 yes Drama 3.3 8 BBC Entertainment 3.1 9 Makan 33 2.0 10 Keshet 12 News 1.4