Кіріспе

Кең мағынада код – физикалық материяның, соның ішінде электромагниттік спектрдің ұйымдастырылуы, ол (активтендірілген кезде) мәнді (немесе алдын ала белгіленген нәтижені) жеткізу мүмкіндігін сақтайды. Мысалы, біз «дыбыс» деп атап білетін тербеліс үлгісі санамызда белсендірілгенде, бейне тудырады – «мысық» деген сөзді айту сияқты. Сондай-ақ, «әріптер» деп аталатын пішіндерден құралған сөзді көру, адамды мысық туралы ойлауға немесе оны елестетуге итермелейді. Экрандағы сөздер алдымен адам санасында пайда болды, содан кейін компьютерлік кодқа аударылды. Көптеген адамдарға таныс код – біздің сөйлеу тіліміз, ол фонетикалық дыбыстардан (атмосферадағы немесе ауадағы тербеліс үлгілерінен) құралады немесе оларға негізделген. Кодты адамдар (немесе жануарлар, немесе электрондық құрылғылар) қабылдай алатын, содан кейін оны «қызыл» – «тоқта», «жасыл» – «жол ашық» сияқты басқа құбылыстар жиынтығымен байланыстыра алатын кез келген физикалық немесе электромагниттік қасиетті білдіру үшін де қолдануға болады. Фердинанд де Соссюр (1857–1913) белгілер бір-біріне қатысты интерпретацияланғанда ғана мағына мен құндылыққа ие болатынын айтты. Ол белгіні білдіруші мен білдірілген арасындағы қатынас тәуелсіз деп санайтын. Сондықтан, белгілерді түсіндіру үшін қазіргі уақытта мағынаны жеткізу үшін қолданылатын конвенциялар немесе кодтар жиынтығын білу қажет. Роман Якобсон (1896–1982) мәтіндерді жасау және түсіндіру коммуникация үшін кодтар немесе конвенциялардың болуына байланысты деген пікірді дамытты. Белгінің мағынасы оның орналасқан кодіна тәуелді болғандықтан, кодтар белгілердің түсінікті болуы үшін қалыптасқан жағдайды ұсынады (Семиоз қараңыз).