Кіріспе
Джоунс муниципалитеті (; ), Филиппиннің Исабела провинциясындағы 1-сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, оның халқы 45 628 адамды құрайды.
Jones, officially the Municipality of Jones (; ), is a 1st class municipality in the province of Isabela, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 45,628 people.
Тарих
Эчагудың оңтүстік бөлігі, Кагаян өзенімен бөлінген, 1916 жылғы Филиппин автономиялық заңының авторы, американдық заң шығарушы Уильям Аткинсон Джонстың құрметіне Джонс муниципалитеті болып құрылды және 1921 жылдың 1 қаңтарында ашылды. Бастапқыда ол 21 бариодан, құнарлы жазықтардан және тың ормандардан тұрды, ал муниципалдық үкіметтің орталығы Кабануанган болды. Тирсо Матеоның үйі алғашқы қалалық әкімшілік ғимараты ретінде пайдаланылды, ал алғашқы муниципалдық лауазымдарда: Президент – Дон Антонио Вальехо; Вице-президент – Бенито Тибурсио; Хатшы – Франсиско Гумпаль; Қазынашы – Пио Томинес; Бейбіт судья – Даниэль Апостол; Полиция бастығы – Зоило Гадинган; және кеңесшілер ретінде Модесто Пайюо, Антонио Пинтанг, Грегорио Сантос, Дионисио Кристобаль, Валентин Торио және Дамасо Леано тағайындалды. Джонстың алғашқы орналасу орыны Далиган бариосы болды, бірақ муниципалдық президент Дон Антонио Вальехоның муниципалдық әкімшілік ғимараты мен қоғамдық базар орналасқан екі гектар жерді ерікті түрде сыйға тартуының нәтижесінде, ол кейіннен Джонс ауылдық мектебі мен Джонс Солтүстік Орталық мектебінің аумағын да сыйға берді. Көлік сол кезде үлкен мәселе болды, өйткені жақсы жолдар болған жоқ, бариолардың арасындағы байланыс тек тар жолдар арқылы және жаяу жүруге, жылқылар мен карабаоларға, саналар мен арбаларға қолайлы соқпақтар арқылы ғана мүмкін болды. Жаңбырлы күндері бұл жолдар мен соқпақтар тізеге дейін батпаққа айналып, тек карабаоларға ғана лайықты болатын. Көліктің басты құралы – Кагаян өзені болды, ол сал мен қайықтарды пайдалана отырып, барлық бариолар арқылы өтетін. Тек ондаған жылдар өткен соң ғана Джонс пен жақын орналасқан Эчагу арасында автокөліктер жүріп-тұра бастады. Бұл жердің тың ормандары мен құнарлы топырағын жергілікті пуготтар (аэтас) мен илонготтар (бугалоттар), сондай-ақ Оңтүстік Исабеланың тумасы – йогадтар (Эчаге, Ангаданан және Сан-Гильермо қалаларында) және Илокос аймағынан бірнеше ғасыр бойы жер арқылы көшіп келген кәсіпкер илоканолар мекендеді. Кейіннен гаддангтар, ифугаолар және ибанагтар сияқты басқа этникалық топтар келді, ал одан кейін Орталық Лусоннан тагалогтар да қоныстанды. Аглипаян шіркеуі (Филиппин тәуелсіз католик шіркеуі) аймақтағы алғашқы құрылған шіркеу болды, одан кейін Рим католик шіркеуі мен әртүрлі протестанттық конфессиялар пайда болды. Бастауыш мектептер өте аз болды, барлығы популяциядағы Джонс фермалық мектебі деп аталатын орта мектепке байланысты болды. Алғашқы тұрғындар ауыл шаруашылығына басымдық берді, негізгі өнімдері темекі, жүгері және жержаңғақ болды. Кіріс негізінен жылжымайтын мүлік салығы, cedula салығы және сана салығынан түсті. Сол кезде қала мемлекеттік көмекке қатты тәуелді болды. 1941 жылы Жапон императорлық армиясы Филиппинге басып кірген кезде Джонс 1942 жылға дейін ұлттық және провинциялық лауазымды тұлғалар мен басқа жерлерден эвакуацияланғандарға пана болды. 1941-1943 жылдары қала провинциялық үкіметтің орналасқан жері болды. Кейіннен оны жапондық әскерлер басып алды, бірақ оның орманды аймақтары филиппиндік партизандар мен американдық сарбаздардың бекінісі болып қала берді, олар бір кезде бригадир генерал Гильермо Накардың басшылығында болды. 1945 жылы 11-ші жаяу әскер полкінің филиппиндік әскерлері, Филиппин одақтастық армиясы, USAFIP NL Джонсты жапондық әскерлерден азат етіп, қайтарып алды. Азат етуші күштер шашыраған партизандық бөлімшелерді біріктірді, олар соғыстың соңында жапондық әскерлерге шабуыл жасап, жеңуге көмектесті. Джонс 1946 жылдан 1951 жылға дейін Исабелланы губернатор ретінде басқарған Сильвино М. Гумпалдың туған жері болды; одан бұрын Гумпал 1934 жылдан 1935 жылға дейін Конгресте Исабелланы өкілдік еткен. 1959 жылы Мангаратунгот бариосының атауы Сан-Висенте болып өзгертілді.
Демография
2020 жылғы халық санағында Джоунс қаласының халқы 45 628 адамды құрады, тығыздығы... Бұрын Дикамай өзені маңында, Джоунс аймағында Агта [Пугот/Аэта] тайпасының халқы тұрған. Агта – «негрито» деп аталатын көптеген тайпалардың бірі, олар аралдардың австронезиялықтарға дейінгі тұрғындарынан тараған. Дикамай Агталары аң аулауды және көшіп-қонып егін шаруашылығын жүргізген, бірақ басқа этностардың көптеп келуінен, олардың төбелік және егістік жерлерді иеленуінен қатты зардап шекті, нәтижесінде бүгінде бұл аймақта Агта тайпасының өкілдері жоқ. Агталардың өз жерлерінен қуылғаны туралы көптеген хабарлар бар, ал кейбір жағдайларда оларды көшіп келген фермерлердің топтары өлтірген.
There was originally a population of Agta [Pugot/Aeta] living in the vicinity of Jones, along the Dicamay River. The Agta are one of the many groups known as 'Negritos' and who are descended from the pre Austronesian population of the islands. The Dicamay Agta, who combined hunter gathering with swidden agriculture, have been severely impacted by the influx of other ethnic groups who took up hillside and farm lands, resulting in there being no Agta living in the area today. There are numerous reports of the Agta having been driven off their lands, and in some cases of having been killed by immigrant groups of farmers.
Тілдер
Джонс негізінен мына тілдерді қолданады: Илоко, Йогад, Бугкалот/Илонот, Дикамай-Агата. Ағылшын тілі ресми тілдердің бірі болғандықтан, мемлекеттік басылымдар, жергілікті газеттер, жол белгілері, коммерциялық жарнамалар және ресми іскерлік мәмілелер үшін негізгі коммуникация құралы ретінде қолданылады. Тагалог тілі – тағы бір ресми және ұлттық тіл, ол тұрғындар арасында ауызша байланыс құралы ретінде пайдаланылады.
Экономика
Джонс муниципалитеті негізінен ауыл шаруашылығымен айналысады және күріш пен жүгерінің қарқынды өндірісіне ең қолайлы жағдайға ие. Бұл оның топографиялық картасынан көрініп тұр, онда 16 848 гектар егістік жердің 73% -ы 0-3 градусқа дейінгі еңіс категориясына жатады.
Туризм
Сиссиб шарлауы Дикамай 2-дегі танымал туристік орын, ол ауылдық орталықтан 4 км қашықтықта орналасқан. Бұл жақсы демалыс пен байланыс орнатуға арналған жер. Көптеген келушілер басқа қалалар мен ауылдардан келіп, шарлаудың әсемдігі мен таза ауасы мен суын тамашалайды.
Инфрақұрылым
Муниципалитет Метро Маниладан солтүстікке қарай 370 шақырым, ал провинцияның астанасы Илаган қаласынан шамамен 90 шақырым, Сантьяго, Изабеладан 44 шақырым және Эчагу муниципалитетінің Барангай Ипилдегі түйіскен жерінен 31 шақырым қашықтықта орналасқан. GV Florida Transport Солтүстік Филиппиндегі ең ірі автобус тасымалдау компанияларының бірі, әсіресе Кагаян аңғарында, қазіргі уақытта бұл қалаға қызмет көрсетеді және Executive Deluxe автобустарын (дәретханасы бар) ұсынады (Джонс, Изабела – Сампалок, Манила TPLEX арқылы). Джонсқа Сантьягодан Сан-Агустинге дейін UV Express микроавтобустарымен жетуге болады. Джонста екі болатты көпір бар: Далибубон көпірі, қазір Джонс I көпірі деп аталады, ол Джонс пен Эчагу арасындағы солтүстік шекара болып табылады, ал Эмбаркадеро көпірі, қазір Джонс II көпірі деп аталады, ол Изабеланың оңтүстік-шығысындағы Сан-Агустин қаласына жетелейді.
Жергілікті билік
Исабела провинциясындағы муниципалитет ретінде, қала тұрғындары провинциялық деңгейдегі мемлекеттік лауазым иелеріне дауыс береді. Облыстық үкімет муниципалдық үкіметтің жергілікті іс-әрекеттеріне қатысты саяси билікке ие. Джонс муниципалитеті жергілікті атқарушы орган – әкім және Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Кодексіне сәйкес заң шығару органы – муниципалдық кеңес арқылы басқарылады. Әкім, вице-әкім және кеңес мүшелері халықтың тікелей сайлауы арқылы үш жыл сайын сайланады. Барангайлар да сайланған лауазым иелерімен басқарылады: Барангай капитаны, Барангай кеңесі, оның мүшелері Барангай кеңесшілері деп аталады. Барангайларда SK федерациясы бар, ол барангайды ұсынады, оны SK төрағасы басқарады және оның мүшелері SK кеңесшілері деп аталады. Барлық лауазым иелері де үш жыл сайын сайланады.
Сайланған лауазымды адамдар
+ Джонс қалалық кеңесінің мүшелері (2022-2025) Лауазымы Аты-жөні Аудандық өкілі Жозеф С. Тан Қала әкімі Нел С. Монтано Қала әкімінің орынбасары Эвелин Р. Распадо Қалалық кеңесшілер Синтия С. Банглой Арланд Ф. Рамос Вирджиния Б. Си Джулиус А. Распадо Джон М. Сабиниано Ирен Аггабао Джервин Рейес Сэр Артур Жхан З. Анунциацион
Конгресстегі өкілдігі
Джонс, Исабела провинциясының төртінші заңнамалық округіне жатады, оны қазіргі уақытта құрметті Жозеф С. Тан өкілдік етеді.
Білім
Изабела облысының мектеп бөлімі қаланың мемлекеттік білім беру жүйесін басқарады. Бөлім кеңсесі – Кагаян аңғары аймағындағы Білім министрлігінің (DepEd) аймақтық кеңсесі. Осы кеңсе муниципалитет аумағындағы мемлекеттік және жеке бастауыш мектептерді, сондай-ақ мемлекеттік және жеке орта мектептерді басқарады.