Кіріспе

Нью-Йорк қаласындағы ботаникалық бақ

Куинс ботаникалық бақшасы Нью-Йорк қаласындағы Куинс округінің Флашинг ауданындағы 43-50 Main Street мекенжайында орналасқан ботаникалық бақ. Бақшада гүлзар, ара, дәрілік шөптер, тойлар және көп жылдық өсімдіктерге арналған бақтар; дендропарк; өнер галереясы; сондай-ақ LEED сертификаты бар келушілер мен әкімшілік ғимараты бар. Куинс ботаникалық бақшасы Нью-Йорк қаласына тиесілі жерде орналасқан және мемлекеттік және жеке көздерден қаржыландырылады. Оны Куинс ботаникалық бақша қоғамы басқарады.

Куинс ботаникалық бақшасы 1939 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесінің аясында құрылған және бастапқыда Флашинг Медоус–Корона паркінде орналасқан. 1964 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесіне дайындық мақсатында 1963 жылы Флашинг Медоус паркінің шығысына қарай толтырылған жерге көшірілді. Содан бері Куинс ботаникалық бақшасы кеңейе берді, оның бағдарламалары айналасындағы қауымның тұрғындарына бағытталған. 2001 жылы Куинс ботаникалық бақша қоғамы бақтың жер астындағы Кисена арнасының үстінде орналасқан екенін ескере отырып, бақшаны жаңартудың бас жоспарын жариялады. Келесі жылдары жаңа экологиялық тұрақ пен әкімшілік ғимаратты салуды қоса алғанда, бірнеше жақсартулар жасалды.

Құрылыс және орны

1939 жылы Нью-Йорк әлемдік көрмесінде, Флашинг Медоус–Корона паркіне жақын орналасқан, қазіргі Квинс ботаникалық бағы болатын "Gardens on Parade" атты көрменің бақшалық экспозициясы Hortus, Incorporated компаниясымен жүзеге асырылды. Қазіргі Квинс ботаникалық бағының орнындағы Елдер авенюі мен 135-ші көшедегі ойын алаңын 1957 жылдың наурызына дейін аяқтау жоспарланған. Бірақ 11 наурызға дейін тек қана санитарлық төбешік пен шамдар орнатылды, ал алаңды дамыту үшін маңызды мөлшерде топырақ толтыру қажет болды. Парктер департаментінің мәліметінше, жоба нашар ауа райы салдарынан кешіктірілді. Ойын алаңы қоқыс төгу орыны ретінде пайдаланылды, және қоғамдық өтініш бойынша топырақпен толтырылды. Үш айлық кешігуден кейін ойын алаңы 1957 жылдың маусым айында аяқталды.

Көшіру

1964–1965 жылдардағы Нью-Йорк әлемдік көрмесі алдында Киссена дәлізі паркінің Лоуренс көшесі / Колледж Пойнт бульвары және Флашинг Медоус паркіне жақын орналасқан Мейн-стрит арасындағы батыс бөлігі, Флашинг Медоуспен бірге Әлемдік көрме корпорациясына жалға берілді. 1961 жылы, Әлемдік көрмеге арналған 3 миллион долларлық жобаның бөлігі ретінде, Куинс ботаникалық бағын Флашинг Медоустағы көрме алаңынан Колледж Пойнт бульвары арқылы шығысқа қарай, қазіргі Киссена дәлізі паркіне және Әлемдік көрме алаңына жақын жерге көшіру жоспарланды. Бұл учаске «батпақты және қоқыс жиналатын жер» деп сипатталды. Жобаға 150 000 доллар тұратын жаңа әкімшілік ғимарат және Флашинг Медоузға апаратын Лоуренс көшесі арқылы жаяу өтетін жол салу кірді. Флашинг Медоустағы қолданыстағы бақ, жаңа көрме экспонаттарына орын беру және Ван Вайк тас жолының солтүстікке қарай Уайтстоун тас жолына дейін кеңейтілуі үшін бұзылатын болды. Бұл жер бастапқыда көрмеге арналған тұрақ ретінде қарастырылған. Жоба бойынша нивелирлеу жұмыстары 1961 жылдың 22 наурызында басталды. 1961 жылдың 23 қыркүйегінде Бағалау кеңесі Ботаникалық бақ жобасын және басқа Әлемдік көрме жобаларын бекітті. Ол кезде бақтарды дамытуға 341 700 доллар жұмсалатыны естілді. Әкімшілік ғимараттың құрылысы 1962 жылы басталды. Ғимаратты Бродски, Хопф және Адлер фирмасы жобалады, ал көгалдандыру жұмыстарын Гилмор Дэвид Кларк және Майкл Рапуано жүргізді. Мейн-стрит пен Пек-авеню арасындағы дәліз паркі арқылы өтетін Элдер-авенюдің оңтүстік-батыс бөлігі, жерді Ботаникалық бақтарға біріктіру үшін картадан алынып тасталды. Куинс ботаникалық бағы аяқталғаннан кейін, Нью-Йорк қалалық парктерінің комиссары Роберт Мозес Киссена дәлізінің кеңейтілген жоспарын жариялады. Жоспарға сондай-ақ Куинс ботаникалық бағына іргелес салынған және Куинс ботаникалық бақ қоғамы басқаратын Куинс зообағы да кірді. Зообақтың 1967 жылдың көктеміне дейін аяқталуы күтілді, бірақ ол ақыры 1968 жылдың қазанында ашылды.

ХХ ғасырдың аяғы

1972 жылға қарай, баққа жылына орташа есеппен 300 000 адам келіп тұратын болды. Бұл санға алдыңғы екі жылда Квинс мектептерімен жасалған әртүрлі серіктестіктер аясында баққа барған 50 000 оқушы кірді, яғни жылына шамамен 25 000 оқушы. Келесі онжылдықтарда Куинс ботаникалық бағында айналасындағы қауымдастық мүшелеріне арналған түрлі бағдарламалар ұйымдастырылды. 1977 жылы бақ Куинстегі мектептерден бірнеше ондаған жасөспірімдерді жұмысқа алып, олар ағаштар отырғызуға, жол салуға және бұзылған көршілес қалалық саябақтың бір бөлігін қалпына келтіруге көмектесті. 1980 жылдары Куинс ботаникалық бағында мүмкіндігі шектеулі жасөспірімдермен жұмыс істейтін бірнеше еріктілер болды. 1979 жылғы газет мақаласындағы шаралардың мысалы ретінде жыл сайынғы Қоршаған орта күні мен қарттар күні, бау-бақша сабақтары және көктемгі түскі ас игілігі келтірілген. 1982 жылға қарай Куинс ботаникалық бағында қарттар бағы, балалар бағы және қауымдық жүгері егістіктері, сондай-ақ шөп, ара және құс бақтары болды. 1992 жылы бұрынғы директор мен жиырма кеңес мүшесі қызметтік міндеттерін орындамағандықтан қызметтен алынып, қала Куинс ботаникалық бағын өзіне қаратуға алды. 1993 жылы Куинс ботаникалық бақ қоғамы бақылауды қайта алды, ал Сьюзан Лассерт бақтың атқарушы директоры болып тағайындалды. Содан кейін, Куинс ботаникалық бақ қоғамы Флашингтегі көптеген қытай, корей және латын америкалық тұрғындарына бағдарламалар ұсына бастады. 1997 жылы Флашингтегі 60 000-нан астам корей халқының құрметіне корей бағының отырғызылатыны жарияланды.

ХХІ ғасырдағы қосымшалар

1998 жылы Куинс ботаникалық бақ қоғамы бақтың бас жоспарын әзірлеуді бастады. Жоспардың толық мәліметтері 2001 жылы жарияланды. Жоба бақтың көп бөлігін су арнасын қоршап тұрған көгалдандырылған кеңістікке айналдыруды, сондай-ақ баққа жиналған жаңбыр суының барлығын сақтауға мүмкіндік беретін тұрақты энергия мүмкіндіктерін қосуды көздейді. Бас жоспарды BKSK Architects, Conservation Design Forum және Atelier Dreiseitl жасады. 70 миллион долларлық шығындарды қала және штат үкіметтері төлеуге тиіс болған, бірақ сол кезде бюджет қысқаруына байланысты екі үкіметтен де қаржыландыру шектеулі болды. Жаңа құрылыстарға бір ғимараттың үстіне жасыл шатыр, күн панельдері, геотермальдық энергия өндіру жүйелері, дауыл суын жинау жүйелері, жаңа батқылық жерлер мен су нысандары кірді. BKSK Architects жобалаған орталық Нью-Йорк қаласындағы ең жоғары энергия тиімділігі рейтингісі – «Платина» LEED сертификатына ие болған алғашқы ғимарат болды. Жаңа ғимарат жаңартылған бақтың бірінші кезеңінің ашылуы болды. Жаңартуға бақтың солтүстік жағында орналасқан, қоршаған жердің контурларына сәйкес жасалған және қосымша тұрақ орындарына арналған шалғын алаңшасы бар, экологиялық таза тұрақ та кірді. Сонымен қатар, бақтағы дауыл суын жинау үшін жасанды батқылық жер мен «тазалау биотопы» салынды. 2023 жылдың қаңтар айында Bluestone Foundation Куинс ботаникалық бағына 8 миллион доллар сыйлық ретінде берді, бұл бақтың тарихындағы ең ірі сыйлық болды. Аталған қаражат білім беру бағдарламаларына жұмсалмақ, ал сыйлықтан кейін бақ әкімдері осы бағдарламаларға арналған ғимарат салуды жоспарлады. Бақ Блоссом даңғылы, Кромлин көшесі және Далия даңғылымен солтүстікте, Мейн-стритпен шығыста, Пек, Эльдер, Бут Мемориал даңғылдары және 133-ші көшемен оңтүстікте, ал Колледж Пойнт бульварымен батыста шектеледі. Куинс ботаникалық бағының шығыс жағындағы Мейн-стритте жаяу жүргіншілерге арналған кіреберісі бар, ал Cromellin көшесінде, солтүстік жағында кіреберісі мен тұрағы орналасқан. Тұрақ Куинс ботаникалық бағының солтүстік-батыс бөлігінің көп бөлігін алып жатыр. Келушілер ғимараты, сыйлық дүкені мен галереясы Куинс ботаникалық бағының солтүстік жағында орналасқан. Көптеген көрмелер бақтың шығыс жағында орналасқан, онда жолдар жерді кішкентай гүл бақтарына бөледі. Бақтың солтүстік жағында әртүрлі білім беру ғимараттары, қоғамдық емес құрылыстар және Компост жобасының демонстрациялық алаңы орналасқан. Арборетум/Крабопл Гроув және шалғынды алаң оңтүстік-батыс бөлігінің көп бөлігін құрайды. Мейн-стрит бақты Киссена Коридор паркінен шығысқа қарай бөліп тұрады.

Әкімшілік ғимараты

Келушілер мен әкімшілік ғимараты 2007 жылы ашылды.

Басқа көрікті жерлер

Куинс ботаникалық бағында хош иісті жол (Fragrance Walk) бар – гүлдермен қапталған, ашық ауадағы серуендеуге арналған жол, ол Басты көшеге жақын орналасқан. Көлік арнасының қалған бөлігі Куинс ботаникалық бағының құрылысы кезінде 20 ғасырдың ортасында жер астына көмілді. Ол Кисена дәлізінің астындағы төгілген суды қабылдайтын канализациямен бірігеді. Канализация батысқа қарай Флашинг шығанағының Біріктірілген канализациялық ағыны (CSO) сақтау құрылысына (Retention Facility) құяды, ол Флашинг Медоуста, Куинс ботаникалық бағының батысындағы Аль Оертер демалыс орталығының астында орналасқан. Бұл құрылыс дауыл кезінде ағып кеткен суды сақтап, оны Колледж-Пойнттағы Таллман аралындағы Қалдық суларды тазарту станциясына жібере алады. Әйтпесе, су Флашинг өзеніне құяды, ол солтүстікке қарай Флашинг шығанағына ағып кіреді. 2000 және 2010 жылдардағы іс-шараларға әкімшілік ғимарат ашылғаннан кейін бірден өткізілген экскурсиялар, сондай-ақ күз және қыс айларында балаларға арналған түрлі шаралар кірді. 2014 және 2015 жылдары 1964 жылғы Дүниежүзілік көрменің 50 жылдығын тойлау үшін Куинс ботаникалық бағында модельдік пойыз көрмесі өткізілді. Куинс ботаникалық бағының білім беру семинарлары мен экскурсиялары балаларға, ересектерге және мұғалімдерге бақтар арқылы білім беруге мүмкіндік береді. Бақта тойлар, қабылдаулар және басқа да жеке және корпоративтік іс-шаралар ұйымдастырылады. Куинс ботаникалық бағында әсіресе тойларға арналған Виктория стиліндегі Той бағы (Wedding Garden) бар. Дегенмен, Той бағы мен білім беру ғимаратын пайдалану үшін тіркелу қажет. 1970 және 1980 жылдары қала бақтың бюджетінің шамамен жартысын қаржыландырып, барлық бағбаншылар мен техникалық қызметкерлердің жалақысын төледі. Алайда, 1970 жылдардың соңындағы Нью-Йорк қаласының қаржылық дағдарысынан кейін Куинс ботаникалық бағына қаладан бөлінетін қаражат азайды, және қаржыландыру 1980 жылы үлкен наразылықтардан кейін ғана толыққанды қалпына келтірілді. 2005 жылы Куинс ботаникалық бағы Карнеги корпорациясынан 20 миллион долларлық грант алған 406 Нью-Йорк қаласының өнер және әлеуметтік қызмет көрсету мекемелерінің қатарында болды. Бұл, өз кезегінде, сол кездегі Нью-Йорк қаласының мэрі Майкл Блумбергтің қайырымдылығының арқасында мүмкін болды.

Көлік

Куинс ботаникалық бағының айналасында MTA аймақтық автобус желілерінің бірнеше автобус маршруттары жүзеге асырылады. Автобус маршруты Флашинг Медоус – Корона паркінің батысында және Куинс ботаникалық бағының шығысында, Колледж Пойнт бульварының парктің батыс шетінде орналасқан. Маршрут содан кейін Лонг-Айленд тас жолы арқылы Флашинг Медоусты кесіп өтеді. Q20A/B және Q44 Select Bus Service маршруттары парктің батыс жағындағы Мейн-стрит арқылы өтеді, Куинс ботаникалық бағына қызмет көрсетеді. Паркке ең жақын Нью-Йорк метро станциясы – Флашинг және Рузвельт авенюінің қиылысындағы Флашинг-Мейн-стрит станциясы. Порт-Вашингтон тармағындағы Лонг-Айленд темір жолы қызметі сол аттас LIRR станциясында қолжетімді, ол Мейн-стрит және Кисена бульварының 41-ші авенюінің қиылысынан оңтүстікке қарай орналасқан.