Кіріспе

Сан-Матео (жергілікті жайылымда /sænˈmäCHō/ деп айтылады, /sæn mə tay oh/ емес, испан тілінде Әулие Матай деген мағынаны білдіреді), ресми түрде Сан-Матео муниципалитеті (; ) – Филиппиннің Исабела провинциясындағы 1-сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 66 663 адамды құрайды. Сан-Матео аймақтағы ең таза қалалардың бірі. Әкімшілік, муниципалитет тұрғындарын «Агроэкологиялық қала» мәртебесіне лайықты пластикалық қаптардың орнына қағаз қаптарды қолдануға ынталандырады.

Тарих

Алғашқыда "Марасат" деп аталған, бұл Кауаян, кейін Сантьягоның бұрынғы бараңгайы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапон императорлық әскерінің басқаруымен Йошисава муниципалитеті деп аталды. Азат болғаннан кейін, 1946 жылдың 17 наурызында президент Серхио Осменьяның Президенттік жарлығы № 97 арқылы ол ресми түрде құрылып, Сан-Матео деп аталды. 2008 жылдың 1 желтоқсанында президент Глория Макапагал Арройоның Президенттік жарлығы № 1685 арқылы Кагаян аңғарындағы агроэкологиялық мақсатты орын деп жарияланды. Содан кейін 2008-2009 жылдары Филиппиннің мунгго астанасы деп жарияланды.

География

Сан-Матео Исабеланың оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Солтүстігінен Аурора, солтүстік-шығысынан Кабатуан, шығысынан Кауаян, шығыс-оңтүстігінен Алисия, оңтүстігінен Рамон және батысынан Ифугао провинциясының Альфонсо Листа қалаларымен шектеседі. Сан-Матео Илаганнан және Маниладан қашықтықта.

Климат

Сан-Матео климаты үшінші типке жатады. Осы типтегі климатқа бір айдан үш айға дейін созылатын қысқа құрғақшылық кезеңі тән. Жаңбыр шілде айында басталып, желтоқсанға дейін жауады, ал жаңбырлы маусымның ең жоғарғы шегі қазан немесе қараша айларында болады. ИСУ PAG ASA PCARRD AGROMET станциясының (Эшагуэ, Изабела) мәліметтеріне сәйкес, 2011 жылғы орташа айлық жауын-шашын мөлшері 238,20 мм құрады, ал қыркүйек айында 558,20 мм ең жоғары көрсеткіш тіркелді, наурыз айында ең төменгі көрсеткіш 32,6 мм болды. Жаз маусымында ең жоғары температура мамыр айында 34,40°C, ал ең төменгі температура қаңтар айында 26,10°C тіркелді. Дегенмен, аталған кезеңдегі орташа температура 30,70°C болды.

Топография

Муниципалитеттің жер бедері негізінен жазық, жалпы жер аумағының 98 пайызы 0-2 градусқа дейінгі еңістікке жатады, ал жалпы аумақтың тек 2 пайызы 2,3-5 градусқа дейінгі еңістікке жатады. Муниципалитеттің қолайлы топографиясы күріш далаларын гравитациялық әдіспен суаруға мүмкіндік береді.

Демография

2020 жылғы санақта Сан-Матео, Изабеланың халқы 66 663 адамды құрады, халық тығыздығы .

Тіл

Халықтың құрамы әртүрлі этникалық топтардан тұрады, олардың көпшілігі Илокано тілінде сөйлейді, сондықтан Илокано тілі муниципалитеттегі ортақ тіл болып табылады.

Жергілікті билік

Исабела провинциясындағы муниципалитет ретінде, қала тұрғындары провинциялық деңгейдегі мемлекеттік лауазым иелеріне дауыс береді. Облыстық үкімет муниципалдық үкіметтің жергілікті іс-әрекеттеріне саяси құқықтарды жүзеге асырады. Сан-Матео муниципалитеті Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Кодексіне сәйкес, жергілікті атқарушы орган ретінде тағайындалған әкіммен және заң шығару органы ретінде муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім, вице-әкім және кеңес мүшелері халықтың тікелей сайлауы арқылы сайланады, сайлау үш жыл сайын өткізіледі. Барангайлар да сайланған лауазым иелерімен басқарылады: Барангай капитаны, Барангай кеңесі, оның мүшелері Барангай кеңесшілері деп аталады. Барангайларда SK федерациясы бар, ол барангайды ұсынады, оны SK төрағасы басқарады және оның мүшелері SK кеңесшілері деп аталады. Барлық лауазым иелері де үш жыл сайын сайланады.

Сайланған лауазымды адамдар

+ Сан-Матео қалалық кеңесінің мүшелері (2022–2025) Лауазым Атауы Аудандық өкілі Ян Пол Л. Дэй Муниципалдық әкімі Грегорио А. Пуа Муниципалдық вице-әкімі Арвин М. Баранган Муниципалдық кеңес мүшелері: Atty. Луэлла Мари Р. Агкоаили, CPA Майкл Анжело В. Рамонс (қаза болған) Августо Гамбоа Шервин Каделинья Лайло Паломарес Джонабель Т. Паранас Atty. Эрик П. Субия Сантос Вилламар

Пунонг бараңай

+ Барангайлар лигасының мүшелері (2022–2025) Барангай атауы Бакарреña Роналдо П. Кабакунган, аға Багонг Сикат Багонг Капитан Барангай 1 Аристотель Висая Барангай 2 Арнелин Дайнос Барангай 3 CMCM Барангай 4 Бұрынғы бірінші Кагавад

Конгресстегі өкілдігі

Сан-Матео, Исабела провинциясының үшінші заңнамалық округіне кіретін және қазіргі уақытта құрметті Иан Пол Л. Ди мырзасымен ұсынылатын.

Білім

Изабела облысының мектеп бөлімі қаланың мемлекеттік білім беру жүйесін басқарады. Бөлім кеңсесі – Кагаян аңғары аймағындағы Білім министрлігінің (DepEd) аймақтық кеңсесі. Осы кеңсе муниципалитет аумағындағы мемлекеттік және жеке бастауыш мектептерді, сондай-ақ мемлекеттік және жеке орта мектептерді басқарады.