Кіріспе

Isabela, Филиппин Сан-Мариано муниципалитеті, ресми түрде Сан-Мариано муниципалитеті; ; ), Филиппиннің Исабела провинциясындағы 1-сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы санақ бойынша халқы 60 124 адамды құрайды. Бұл муниципалитет провинцияның астанасы Илаганның қалалық аймағында орналасқан. Сан-Марианоның жалпы жер ауданы провинцияның жер ауданының 13,78 пайызын құрайды және провинцияның ең үлкен, ал елдің үшінші ірі муниципалитеті болып табылады. Муниципалитет Исабела провинциясының шығыс бөлігінде жатыр. Солтүстік жағынан Илаган, шығысынан Паланан, оңтүстігінен Сан-Гильермо және батысынан Бенито-Соливенмен шектеседі. Манила қаласынан шамамен және провинцияның астанасы Илаганнан шамамен қашықтықта орналасқан.

Тарих

Сан-Марианоның аумағы Илаганның шетінен Сьерра-Мадре тауларына дейін созылған, Catalangan деп аталатын кең аймақтың бір бөлігі болды. Бұл атау таланг (қайың) сөзінен шыққан, мүмкін, Сьерра-Мадреде осы ағаштың көптеп өсуіне байланысты. 1755 жылы испандықтар бұл жерді ресми түрде миссия ретінде құрды. Сан-Мариано бұрын Изабеланың астанасы Илаганның бір бөлігі болған. Аңызға сүйенсек, алғашқыда ол күйеуі Мариано Калингогтың құрметіне Angela деп аталған, оның отбасы осы аймақтың алғашқы қоныстанғандарының бірі болған. Анжела Пинаканауан өзенінде киім жуып жатқанда суға батып қайтыс болды, бұл оның күйеуіне үлкен қайғы әкелді, ол да бірнеше жылдан кейін дүние салды. Осыдан кейін ауыл Сан-Мариано деп аталды. 1920 жылы 25-ші жарлық бойынша Сан-Мариано муниципалды округке айналды, ал 1927 жылдың 7 желтоқсанындағы Филиппин заңнамасының 3416 нөмірімен ерекше және тұрақты муниципалитет мәртебесі берілді. Сол жылдары Илокос, Кагаян және Пангасинан провинцияларынан көптеген көшіп келгендер келді. Бұл жаңа қоныс аударушылар егістік жерлерде қауымдастықтар құрып, жүгері, күріш, тамырлы дақылдар, әртүрлі көкөністер мен банандар сияқты өсімдіктер өсірді.

Мәдениет тарихы

1860 жылы мамыр айында неміс табиғат зерттеушісі Карл Семпер Сьерра-Мадре тауларына шыққанда, қазір калинга тайпасы деп белгілі ертедегі тұрғындарды кездестірді. Ол бұл топты өзіне жетерлік тамақ өндіріп, өз діни ғұрыптарын сақтайтын, өз құралдарын жасап, ерекше ою-өрнектермен безендіріп, орман өнімдерін металл мен тұзға айырбастайтын, типтік филиппин "мәдени азшылығы" деп сипаттады. Таулардың Тынық мұхиты жағында Семпер "негритоларды" көріп, олардың арасында "калинга-негрито" араласы болмағандықтан, олардың жаңадан келгендер екенін түйіндеді. Олар "калинга" елді мекендеріне жақын орманды мекендеп, маусымдық кезеңдерде ойын-сауықпен ауыл шаруашылығы өнімдерінмен сауда жасауға келіп тұратын. Кейінірек әлеуметтанушылар бұл тайпалар арасында неке қию оқиғалары болғанын байқады. Дегенмен, бұл жергілікті тұрғындардың саны, "ибанаг-калинга", ибанагтар мен илоканолардың санынан шамамен төрт есе кем болды. Осы қоныс аударушылар қазіргі Дисулап және Минанга барангайларында тұрақты егістіктер құрды. Сонымен қатар, ағаш кесуге рұқсат берілген кезде Бикол және Тагалог аймақтарынан көптеген топтар келді. Бұл топтардың араласуы жергілікті жерде әлеуметтік өзгерістерге алып келді. Бұрынғы жасыл орман, жергілікті халық пен жаңа қоныс аударушылардың заңсыз ағаш кесуі мен кейинг жүйесінен құрғап, бүлініп бара жатты. Ұлттық үкімет толығымен ағаш кесуге тыйым салғаннан кейін, этникалық топтар өздерінің жерлерін өңдеу үшін муниципалитеттің шалғай аймақтарына қоныстанды. Биколандар мен тагалогтар кетіп қалды.

Қазіргі жалпы және қалалық жер пайдалану

Муниципалитеттің жалпы жер аумағының 1,268 гектары немесе 0,86 пайызы құрылыс аумағын құрайды, ал Poblacion ең ірі және ең тығыз құрылыс аумағы болып табылады. Ашық жайылымдардың жалпы ауданы шамамен 20 700 гектарды құрайды, бұл шамамен 14,09 пайызға тең. Әдетте, ашық жайылымдардың екі жағынан ауыл шаруашылығы жерлері немесе орман алқаптары орналасқан. Муниципалитеттің кең орманды аумақтары көбінесе шығыс бөлігінде орналасқан, ол шамамен 53,39 пайызды немесе 78 450,50 гектарға жуық аумақты қамтиды. 29 264 гектар немесе 19,91 пайызы қазіргі уақытта жүгері, күріш және банан сияқты негізгі егістер өндірілетін кең ауқымды ауыл шаруашылығына арналған. Су қоймалары, оның ішінде жағалаулар, буферлік немесе қорғау аймақтары шамамен 11,58 пайызды, ал муниципалитеттің жалпы аумағының 2,17 пайызы қолданыстағы жолдар мен көшелерді құрайды.

Демография

2020 жылғы санақта Сан-Мариано, Изабеланың халқы 60 124 адамды құрады, халық тығыздығы .

Жергілікті билік

Исабела провинциясындағы муниципалитет ретінде, қала тұрғындары провинциялық деңгейдегі мемлекеттік лауазымдарға өкілдерді сайлайды. Облыстық үкімет муниципалдық үкіметтің жергілікті іс-әрекеттеріне қатысты саяси билікке ие. Сан-Мариано муниципалитеті жергілікті атқарушы орган ретінде тағайындалған әкіммен және Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Кодексіне сәйкес заң шығарушы орган ретінде муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім, вице-әкім және кеңесшілер халықтың тікелей сайлауы арқылы сайланады, сайлау үш жыл сайын өткізіледі. Барангайлар да сайланған лауазым иелерімен басқарылады: Барангай капитаны, Барангай кеңесі, оның мүшелері Барангай кеңесшілері деп аталады. Барангайларда SK федерациясы бар, ол барангайды ұсынады, оны SK төрағасы басқарады және оның мүшелері SK кеңесшілері деп аталады. Барлық лауазым иелері де үш жыл сайын сайланады.

Сайланған лауазымды адамдар

+ Сан-Мариано муниципалдық кеңесінің мүшелері (2022-2025) Лауазымы Аты-жөні Аудандық өкіл Эд Кристофер С. Го Муниципалдық әкім Эдгар Т. Го Муниципалдық вице-әкім Дин Энтони Г. Домаланта Муниципалдық кеңесшілер Маривик Б. Сумисим Джеримар С. Миранда Немо Ник А. Аггабао Гирли Мей Г. Уоррен Сусана П. Дука Сигрид Минет Л. Миранда Кевин Л. Паскуал Флорита Мариетта Т. Бартоломе

Конгресстегі өкілдігі

Сан-Мариано, Исабела провинциясының екінші заңнамалық округіне кіретін және қазіргі уақытта құрметті Эд Кристофер С. Го мырзасымен ұсынылатын аймақ.

Бұрынғы басшылардың тізімі

Қала басшылары Күні Ферандо Ампа 1924 – 1927 Пласидо Буэнсусесо 1927 – 1931 Эулогио Алехо 1931 – 1934 Элиас Габриэль 1934 – 1945 Хосе Миранда 1945 – 1947 Фелисимо Бауа 1947 – 1963 Эмилио Буэно 1964 – 1967 Хосе Миранда 1967 – 1976 Карлос Думелод 1976 – 1980 Деодоро Го 1980 – желтоқсан 1986 Аристотель Кларавалл 1986 – 1987 Ромуло С. Таггуэг кенже 1987 – 1988 Деодоро Го 1988 – 1995 Иса К. Миранда 1995 – 2004 Эдгар Т. Го 2004 – 2013 Декан Энтони Домаланта 2013 – 2016 Эдгар Т. Го 2016 – қазірге дейін

Білім

Изабела облысының мектеп бөлімі қаланың мемлекеттік білім беру жүйесін басқарады. Бөлім кеңсесі – Кагаян аңғары аймағындағы Білім министрлігінің (DepEd) аймақтық кеңсесі. Осы кеңсе муниципалитет аумағындағы мемлекеттік және жеке бастауыш мектептерді, сондай-ақ мемлекеттік және жеке орта мектептерді басқарады.