Кіріспе

Филиппин-американ соғысы кезіндегі филиппин генерал Лисерио Геронимо и Имая (27 тамыз 1855 – 16 қаңтар 1924) – Эмилио Агиналдоның Филиппин революциялық күштерінің генералы. Ол Филиппин-Америка соғысы тарихында 1899 жылғы 19 желтоқсанда Сан-Матео шайқасында генерал-майор Генри Уэр Лоутонға қарсы тұрған генерал ретінде еске алынады, сол шайқаста Лоутон 13 америкалықпен бірге қаза тапты. Генри Уэр Лоутонды жеңген генерал ретінде танылуы ирониялық жайт, себебі Лоутон бұрын апачи басшысы Джеронимоны тұтқындаған еді. Лисерио Геронимоның өзінде де американдықтардың ішінде туған нұқсасы болуы мүмкін, өйткені испандықтар колониялық кезеңде испандық Америкадан Филиппинге индиандарды (туған американдықтарды), метистерді және криолдарды жіберуші еді.

Алғашқы жылдар

Геронимо 1855 жылғы 27 тамызда Манила қаласындағы Сампалокта, Моронг ауданының Монтальбан ауылынан шыққан Грасиано Геронимо мен Гапан қаласының тумасы Флавиана Имая отбасында дүниеге келді. Ол алты баланы ең үлкені еді. Тоғыз жасында ол Булакан облысының Сан-Мигель-де-Маюмо шаруашылығында әкесімен бірге тұрды. 14 жасында Монтальбанға әкесіне қосылып, шаруа жұмысына көмектесті. Кедейлікке байланысты Геронимо формальды білім алу мүмкіндігіне ие болмады, бірақ ол әріптерді үйреткен досының көмегімен оқу мен жазуды үйренді. Ол екі рет үйленді; алғашқы некесі Франсиска Рейеспен оның қайтысымен аяқталды. Оның екінші әйелі Сан-Матео қаласынан келген Каетана Линкаоко болды, одан бес бала дүниеге келді. Ол фермерлікпен және Марикина мен Пасиг өзендерінде қайықшы болып жұмыс істеп, жолаушыларды Манилаға және кері тасыды.

Филиппин революциясы

Жеронимді оның крест әкесі, Вава бариосының алкальде майор Феликс Умали, құпия революциялық қоғам Катипунанға қабылдады. Катипунан мүшесі болған Жероним 1896 жылғы 30 тамызда Сан-Хуан-дель-Монтедегі ұнтақ қоймасына шабуыл жасаған көтерілісшілер тобының құрамында болды және Монтальбан, Сан-Матео және Марикинада өз басқаруымен күштер ұйымдастырды. 1897 жылы ол Пурай тауы шайқасына қатысты, ал Андрес Бонифасионың қазасынан кейін Моронг аймағының дивизия генералы болып тағайындалды. Испандардың жеңілісінен кейін генерал Антонио Луна оны Маниланың үшінші әскери аймағының бас қолбасшысы етіп тағайындады, және осы қызметте ол Сан-Матео шайқасында болды. Осы шайқаста Филиппиндегі АҚШ экспедициялық күштерінің жоғары ранкті офицері, генерал Генри Уэр Лоутон қаза тапты. "Тирадорес де ла Муэрте" тобының мүшесі, капрал Бонифасио Мариано, генералдың өкпесіне тиген, өлімге әкелген оқты атты. 1900 жылға қарай ол Маниланың екінші және үшінші аймақтарының жоғары басшысы болып тағайындалды, сонымен қатар Моронг және Мариндюке аймақтарын басқарды. 1901 жылғы 29 наурызда генерал Лисерио Жероним, 6 офицер және 40 әскер Маниланың Сан-Матео қаласында полковник Дж. Милтон Томпсон мен 42-ші жаяу әскер полкіне бағынды. Полковник Томпсон генерал Жеронимге 6 күн бұрын Эмилио Агиналдоның тұтқындалғанын хабарлады. Ол полковник Томпсон Агиналдоның тұтқындалғаны туралы газет бетін көрсеткенге дейін күмәнмен қарады. Содан кейін генерал Лисерио Жероним және оның әскері АҚШ-қа адалдық серт берді.

Кейінгі жылдар

Кейіннен Джеронимо АҚШ-та жұмыс істеді және 1902 жылғы 1 маусымда Филиппин жандармериясына инспектор болып қабылданып, елді аралап жүрген қарақшылар мен бұрынғы әскерлерді ұстауға сәттілікпен кірісті. Ол сондай-ақ 1903 жылғы 27 наурызда генерал Лучано Сан-Мигель мен оның жақтастарын ұстаған іздеу тобының құрамында болды. 1904 жылғы 16 мамырда жандармерия қызметін тастап, Монтальбан ауданындағы Сан-Рафаэльдегі шаруа қожалығына қайта оралды.

Түсініктемелер

"Генерал Джеронимо, партизан басшысы, тәлiм болды." "Жаңа Америка газеті", Манила, 1901 жылдың 30 наурызы.