Кіріспе
Америкалық өнер тарихшысы, өнер сыншысы және өнер теоретигі Розалинд Эпштейн Краусс (30 қараша 1941 жылы туған) – американдық өнер сыншысы, өнер теоретигі және Нью-Йорктегі Колумбия университетінің профессоры. Краусс 20 ғасыр сурет өнері, мүсін және фотография саласындағы зерттемелерімен белгілі. Ол 1965 жылдан бері «Artforum», «Art International» және «Art in America» журналдарында сыншы және теоретик ретінде тұрақты түрде жариялап келеді. 1971 жылдан 1974 жылға дейін «Artforum» журналының редакторының орынбасары болды және 1976 жылы өзі бірге құрған қазіргі заманғы өнер сын-теориясы журналы «October» журналының редакторы болып жұмыс істеді.
Rosalind Epstein Krauss (born November 30, 1941) is an American art critic, art theorist and a professor at Columbia University in New York City. Krauss is known for her scholarship in 20th century painting, sculpture and photography. As a critic and theorist she has published steadily since 1965 in Artforum, Art International and Art in America. She was associate editor of Artforum from 1971 to 1974 and has been editor of October, a journal of contemporary arts criticism and theory that she co founded in 1976.
Ерте өмір
Краусс Мэтью М. Эпштейн мен Берта Любердің қызы ретінде Вашингтон қаласында дүниеге келді және сол аймақта өсті, әкесімен бірге өнер мұражайларын аралады. 1962 жылы Уэлслиді бітіргеннен кейін Гарвардқа түсті, оның Көркемсурет бөлімі (қазіргі Өнер және сәулет тарихы бөлімі) Фогг мұражайының басшылығымен нақты өнер нысандарын жан-жақты талдаудың берік дәстүріне ие болды. Краусс өзінің диссертациясын Дэвид Смит еңбектеріне арнады. Краусс 1969 жылы философия ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Диссертациясы 1971 жылы «Терминал темір жұмысы» деген атпен жарияланды. Бенглистің суреті қазіргі заманғы өнерде гендерлік өнерпаздыққа қатысты маңызды мысал ретінде жиі келтірілсе де, ол алғашқыда әртүрлі пікірлерге себеп болды. Краусс және басқа Artforum қызметкерлері Бенглистің жұмысына келесі айдағы Artforum санында сынға алды, жарнаманы қанаушылық және қатыгездік деп сипаттап, көп ұзамай журналдан шығып, 1976 жылы «October» журналын құруға қатысты.
Хантер колледжі
Краусс 1974 жылы Хантер колледжінің профессорлық құрамына қосылғанға дейін Уэлсли, МТИ және Принстон университеттерінде оқытумен айналысты. 1977 жылы Хантерде профессор қызметіне көтерілді, сонымен қатар CUNY Жоғары білім беру орталығында профессор болып тағайындалды. 1992 жылы Колумбия университетінің профессорлық құрамына өткенге дейін Хантерде Ерекше профессор атағын сақтап тұрды. 1985 жылы Краустың "Авангардтың түпнұсқалығы және басқа да модернистік мифтер" атты эсселер жинағы MIT Press баспасынан жарық көрді.
Колумбия университеті
Бұрын Колумбия университетінде қазіргі заманғы өнер және теория бойынша Майер Шапиро профессоры болған Розалинд Краусс 2005 жылы университет профессорының ең жоғары академиялық дәрежесіне көтерілді. Ол Джон Саймон Гуггенхайм мемориалдық қоры мен Ұлттық өнер кеңесінен стипендия алды, сондай-ақ Бейнелеу өнерін зерттеу орталығы мен Жоғары оқу институтының мүшесі болды. 1973 жылы ол Колледж өнер қауымдастығынан сынға арналған Франк Джуетт Мэтер сыйлығын алды. 1992 жылдан бері Нью-Йорк гуманитарлық институтының мүшесі, 1994 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды және 2012 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі атанды. Жақында ол Лондон университетінен құрметті доктор дәрежесін алды.
Куратор
Краусс жетекші мұражайларда көптеген көркемөнер көрмелерінің кураторы болды, олардың ішінде Джоан Мироға арналған Соломон Р. Гуггенхайм мұражайындағы (1970–1973), сюрреализм және фотосурет бойынша Коркоран өнер мұражайындағы (1982–1985), Ричард Серраға арналған қазіргі заманғы өнер мұражайындағы (1985–1986) және Роберт Морриске арналған Гуггенхаймдағы (1992–1994) көрмелер бар. Ол 1996 жылы Париждегі Жорж Помпиду орталығы үшін "Формасыздық: Бағытқа қарсы модернизм" атты көрме дайындады.
Гринберг дәстүрі
Краустың модернистік өнер құбылысын тарихи, теориялық және формальды тұрғыдан түсінуге жасаған тырастары оны түрлі бағыттарга жетеледі. Мысалы, ол фотографияның дамуына қызығушылық танытты, оның тарихы – модернистік кескіндеме мен мүсінмен қатар өтеді – «жоғары өнерде» бұрын назардан тыс қалған кейбір құбылыстарды, мысалы, индекстік белгінің ролі немесе мұрағаттың функциясын аңғартты. Ол сондай-ақ «формасыздық», «оптикалық санасыздық» немесе «пастиш» сияқты модернистік тәжірибені прогрессивті модернизм немесе авангардтан өзгеше түсіндіру ұстанымдарымен байланыстыратын ұғымдарды зерттеді. Көптегендер сияқты, Краусс Клемент Гринбергтің сын-пікірлеріне Харольд Розенбергтің жоғары субъективті, поэтикалық көзқарасына қарсы салмақ ретінде ден қойды. Ақын-сыншы моделі Нью-Йорк аренасында Франк О’Харадан Кинастон МакШайнға, Питер Шелдальға дейін ұзақ өмір сүрді, бірақ Краусс пен басқалар үшін оның субъективті экспрессияға негізделгені нақты бір өнер туындысының объективті құрылымы оның субъективті әсерлерін қалай тудыратынын түсіндіруге жеткіліксіз болды. Гринбергтің өнер нысанының қалай жұмыс істейтінін немесе қалай құрастырылғанын бағалау әдісі Краусс үшін пайдалы ресурсқа айналды; тіпті ол және әріптесі Майкл Фрид, ескі сыншымен, содан кейін бір-бірімен келіспеген жағдайларда да формальды талдауға деген міндеттеме, егер жеткілікті болмаса, салмақты сынның қажетті негізі ретінде сақталды. Гринбергпен алғаш танысқаннан ондаған жылдар өткен соң да Краусс оның өнер туындысының «ортасы» туралы идеяларын Уильям Кентридж тұлғасында 1980 жылдан кейінгі өнерді түсінуге бағытталған ең күшті тырасы үшін бастапқы нүкте ретінде пайдаланды. Краусс бұл формалистік міндеттемені «Авангардтың түпнұсқалығы: постмодернистік қайталау» және «Фотографияның дискурсивті кеңістіктері» сияқты эсселерінде суретшінің жеке генийі туралы ескірген идеялар тұрғысынан күшті өнер туындыларын түсіндіруге жасалған тырастарға қарсы күшті түрде жариялады. Краусс үшін және оның ықпалымен қалыптасқан сыншылар мектебі үшін Гринберг мұрасы өнер туындыларын қоғамдық және тексерілетін критерийлер арқылы түсіндірудің ең жақсы жолын ұсынады.
Өткенді прозаға аудару
(Кубистік коллаж, сюрреалистік фотография, алғашқы Джакометти мүсіні, Роден, Бранкуси, Поллок) немесе өзінің жазуымен бірдей кезеңдегі өнер (Роберт Моррис, Сол Левитт, Ричард Серра, Синди Шерман) туралы жазса да, Краусс визуалды және денелік тәжірибенің өткірлігін нақты, көрнекті ағылшын тіліне аударады, бұл оның сыншы ретінде беделін бекітеді. Оның қалыпты тәсілі – осы тәжірибені түсіндіру үшін өнер зерттеуінен тыс ойшылдардың еңбектерінен алынған категорияларды қолдану, мысалы, Морис Мерло-Понти, Фердинанд де Соссюр, Жак Лакан, Жан-Франсуа Лиотар, Жак Деррида, Жорж Батайль немесе Ролан Барт. Шындығында, ол Лаканның маңызды мәтіні "Телевизияның" аудармасына қатысты, ол "October" журналында жарияланып, кейін Norton баспасынан кітап түрінде қайта басылды. Оның еңбегі осы авторлардың өнер зерттеуіндегі орнын қалыптастыруға көмектесті, тіпті пәннің автономиясына қауіп төндіретін алаңдаушылықтарды тудырды. Қазіргі уақытта ол "Авангардтың түпнұсқалығы және басқа да модернистік мифтер" (1986) кітабына жалғас ретінде жинақталған эсселердің екінші томын дайындап жатыр. Көп жағдайда Краусс осы тұжырымдамаларды қазіргі заманғы өнерді зерттеуге енгізудегі жетекші ретінде танылады. Мысалы, оның "Заманауи мүсіндегі кезеңдер" (1977) еңбегінде Мерло-Понтидің феноменологиясы (оның минималды өнер туралы ойлау арқылы түсінгенін) жалпы заманауи мүсінді қарастыру үшін маңызды рөл атқарады. Сюрреалистік фотографияны зерттеуде ол Уильям Рубиннің формалды жіктеуге жасаған тырашаларын жеткіліксіз деп санады, оның орнына "арман" және "автоматизм" психоаналитикалық категорияларын, сондай-ақ Жак Дерриданың "грамматологиялық" "аралық" идеясын қолдады. "Сюрреализмнің фотографиялық шарттары" ("October", 1981 жылғы қыс) мақаласын қараңыз.
Пикассоның коллаждары
Кубистік өнерге қатысты, ол Пикассоның коллаж жасаудағы жаңалықтарын Сауссюрдің тілдің өзгешелік қатынастары және тілдің нақты нәрселерге сілтеме жасамайтындығы туралы идеяларымен түсіндіруге болатынын айтты. Ол басқа ғалымдардың жарнамалық газет қиындыларын әлеуметтік тарихпен байланыстыруға жасаған тың тырысқандарын қабылдамады. Сол сияқты, Пикассоның кубистік портреттердегі стильдік өзгерістерін суретшінің жеке өмірінен емес, өнердің ішкі теориялық мәселелерінен туындаған нәтиже деп есептеді. Кейіннен ол Пикассоның 1920 жылдардағы «раppel à l'ordre», яғни тәртіпке оралуға қатысуын да осыған ұқсас структуралистік тұрғыдан қарастырды. "Пикассо атынан" (October, 1981 жылғы көктем), "Белгінің себептері" (Линн Зелевански баспасынан, Пикассо мен Брак: Симпозиум, 1992) және "Пикассоның құжаттары" (Farrar, Straus and Giroux, 1998) еңбектерін қараңыз.
Фрейдтік теория
1980 жылдан бастап ол санасыздық пен қозғалыстарды психоанализ тұрғысынан түсінуге көбірек мән берді, Андре Бретон немесе Сальвадор Далидің фрейдизміне емес, структуралист Лакан мен «диссидент сюрреалист» Батайлға. Оның 1984 жылғы Джакометти туралы «Ойын болмайды» эссесін, сондай-ақ 1985 жылғы көрмеге арналған «Corpus Delicti» мақаласын, «L’Amour Fou: Фотография және сюрреализм», Синди Шерман: 1975–1993 және «Оптикалық санасыз» (екеуі де 1993 жылғы) және Ив Ален Боиспен бірлескен «Формасыз: Пайдаланушы нұсқаулығы», «L’Informe: Mode d’emploi» көрмесінің каталогын (Париж: Centre Pompidou, 1996) қараңыз.
Поллоктың рөлін атқару
1960 жылдары Artforum журналында жұмыс істегеннен кейін бірнеше жыл өткен соң, Краусс Джексон Поллоктың тамшылатып салған суреттеріне де оралды. Ол бұл туындыны «мольберт суреті» форматындағы модернистік өнердің шыңы ретінде де, сонымен қатар кейінгі өнердегі маңызды дамуларға жол ашқан жаңалық ретінде де қарастырды – Аллан Капроудың хэппенингтерінен бастап, Ричард Серраның қорғасынды лақтыру арқылы жасалған процестік өнеріне дейін, Энди Уорхолдың тотығу (яғни зәр) суреттеріне дейін. Анықтама үшін, «Оптикалық санасыздық» кітабындағы Поллокқа арналған тарауды, «Формасыз» каталогындағы бірнеше жазбаларды және 1998 жылғы Поллок ретроспективасына (Джексон Поллок: Жаңа тәсілдер) қоса берілген MoMA симпозиумындағы оның «Мольберттен тыс сурет» атты баяндамасын қараңыз. Бұл бағыт Поллоктың өте қарқынды нарығына зихи құрылымдық негіз берді; бірақ ол өзінің және визуалдық/мәдени зерттеулердегі радикалды бағыттар арасындағы қарым-қатынасты одан әрі шиеленістірді, соңғысы батыстың дәстүрлі өнер тарихының канонына көбінесе шыдамсыздық танытып келді. Жеке суретшілерге арналған зерттеулермен қатар, Краусс сонымен қатар кең ауқымды, синтетикалық зерттеулер жүргізді, олар белгілі бір өнер салаларының шектерін анықтауға және жинақтауға көмектесті. Мысалдар: «Сезім мен саналылық: 1960 жылдардан кейінгі мүсінтаулық туралы ойлар» (Artforum, 1973 жылғы қараша), «Бейне: Нарциссизм эстетикасы» (October, 1976 жылғы көктем), «Индекс туралы жазбалар: Америкадағы 1970-ші жылдардағы өнер» (October, 1977 жылғы көктем және күз), «Торлар, дедіңіз бе?», «Торлар: 20 ғасыр өнеріндегі формат және бейне» (көрме каталогы: Pace Gallery, 1978) және «Кеңейтілген өрістегі мүсін» (October, 1979 жылғы көктем). Осы эсселердің кейбіреулері оның «Авангардтың түпнұсқалығы және басқа да модернистік мифтер» атты кітабында жинақталған.
Краустың кітап сын-қағаздары
"Қалыптағы адам". Джеймс Лордтың "Джакометти: Өмірбаян" кітабына сын-пікір. The New Republic, 16 желтоқсан, 1985 ж., 24–29 б. "Посттарихи шеру". Артур Дантоның үш кітабына шолу. The New Republic, 25 мамыр, 1987 ж., 27–30 б. "Тек жоба". Ричард Вуллхаймның "Сурет өнері ретінде" еңбегіне шолу. The New Republic, 12 және 19 қыркүйек, 1988 ж., 33–38 б.
Краусс туралы
Ив Ален Бой. "Розалинд Краусс Ив Ален Боиспен", "Бруклин темір жолы", 2012. Мэтью Боуман, "Розалинд Краусс", Марк Дёрден редакциялаған "Фотография бойынша елу негізгі жазушы", 149–194 бб. Нью-Йорк: Рутледж, 2013. Мэтью Боуман, "Октябрьдің постмодернизмі", "Визуалды зерттеулер: құжаттама журналы", 31 том, 1-2 нөмірлер, 117–126 бб. 2015.
Дэвид Карриер. "Розалинд Краусс және американдық философиялық өнер сыншылығы". Гринвуд баспасы, 2002.
Анна Ч. Чаве, "Минимализм және өмірбаян", "Art Bulletin", 2000 жылғы наурыз. Джанет Малколм, "Заман рухының қызы", ІІ бөлім, "The New Yorker", 1986 жылғы 27 қазан. Скотт Роткопф, "Краусс және мәдени дау-дамайлар өнері", "The Harvard Crimson", 1997 жылғы 16 мамыр. Дэвид Раскин, "Краусс пен Джаддтың жарқыраған иллюзионизмі", "Art Journal", 2006 жылғы көктем. Джуди К. Коллисхан Ван Вагнер, "Розалинд Краусс", "Әнді қалыптастыратын әйелдер: биліктің профильдері", 149–164 бб. Нью-Йорк: Прагер, 1984.
David Carrier. Rosalind Krauss and American philosophical art criticism. Greenwood Publishing Group, 2002. ,
Anna C. Chave, "Minimalism and Biography," Art Bulletin March 2000. Janet Malcolm, "A Girl of the Zeitgeist", Part II, The New Yorker, October 27, 1986. Scott Rothkopf, "Krauss and the Art of Cultural Controversy," The Harvard Crimson, May 16, 1997. David Raskin, "The Shiny Illusionism of Krauss and Judd", Art Journal Spring 2006. Judy K. Collischan Van Wagner, "Rosalind Krauss," Women Shaping Art: Profiles of Power, pp. 149–164. New York: Praeger, 1984
Пикассоның парақшалары
Мэрилин МакКалли, «Құлаған періште?» "The Picasso Papers" еңбегіне арналған шолу, "New York Review of Books" журналы, 1999 жылғы 8 сәуір. Гарри Купер мен Мэрилин МакКалли, "Пикассоның құжаттары: пікір алмасу", "New York Review of Books" журналы, 1999 жылғы 7 қазан.