Кіріспе

Американдық мүсінші, гравёр және медальер (1871–1924)

Виктор Дэвид Бреннер (туған Авигдор Дэвид Бреннер; 12 маусым 1871 – 5 сәуір 1924) – литвалық мүсінші, гравёр және медальер, ең бастысы АҚШ-тың Линкольн центінің дизайнымен танымал.

Өмірбаян

Бреннер Ресей империясының Литвадағы Шавель қаласында еврей ата-анасының отбасында дүниеге келген. Туғандағы аты Авигдор Дэвид Бреннер ("Авигдор бен Гершон", ивритше, оның қабір тасында көрсетілгендей), бірақ ол атын Виктор Дэвид Бреннер деп өзгертті. 1890 жылы АҚШ-қа эмиграциялап, көбінесе Нью-Йорк аймағында өмір сүрді. Америкаға келгенде Бреннердің әкесі үйреткен зергерлік және мөр жасау шеберлігінен басқа ештеңесі болмады. Бұл техникалық дайындыққа мүсіншінің құралдары да кірді. Ол Купер Юнионда кешкі сабақтарға қатысты. Бреннер француз тілін меңгергендей, ағылшын тілін де жылдам меңгерді. Сегіз жыл өткен соң Бреннер Парижге барып, үлкен француз медаль иегері Оскар Ротиден Академия Джулианда сабақ алды. Ол өзінің туындыларын көрмеге қойып, 1900 жылғы Париж көрмесінде жүлделер алды. Ол АҚШ-қа қайтып келді, содан бері оның мансабы гүлденді. Ол Роденнің оның болашағы туралы айтқан керемет болжамдарының орындалуға жақын екенін көрсетті. Бреннер 1924 жылы қайтыс болды және Нью-Йорк штатының Куинс ауданындағы Риджвудтағы Маунт Джуда зиратына жерленді.

Линкольн центі

Бреннер, әлдебір, өзінің мәңгілік Линкольн монетасының дизайнымен танымал болған, оның аверсі – АҚШ монета тарихындағы ең ұзақ қолданылған дизайн және, мүмкін, әлем тарихындағы ең көп көшірілген өнер туындысы. Бреннердің дизайнын президент Теодор Рузвельт таңдаған, ол бұрын Нью-Йоркте оған поза берген еді. Он тоғыз жыл бұрын АҚШ-қа келгеннен бері Бреннер елдің ең көрнекті медальерлерінің біріне айналды. Рузвельт Бреннердің талантын Нью-Йорк қаласының төменгі Шығыс бөлігіндегі әлеуметтік орталықтың бірінде байқаған және Бреннердің Линкольннің бейнесін сомдаған рельефіне қатты әсерленген. Бұл рельеф Азамат соғысының ерте кезеңіндегі фотограф Мэтью Брэйдидің суретіне негізделген еді. Линкольнді Одақты құтқарушы және ең ұлы республикалық президент деп есептеген Рузвельт, сондай-ақ өзін Линкольннің саяси жалғасы ретінде қарастырған, жаңа Линкольн центінің Бреннердің жұмысына негізделуін және оны 1909 жылы Линкольннің 100 жылдығын мерекелеу үшін шығаруды бұйырған. Монетаның аверсіндегі президент Линкольннің бейнесі – Бреннердің бірнеше жыл бұрын жасаған және Нью-Йоркте президент Рузвельттың назарына түскен тақташаның бейімделуі. 1907 жылғы Бреннердің қолы қойылған қола рельефтер табылды, ал кейбіреулері аукциондарда 3900 долларға дейін сатылды. Гарвардтан Чарльз Элиот Нортон, Бреннер оны достарының қатарында санаған, мүсіншіге Линкольннің жарияланбаған портретін сыйға тартқан, ол Бреннерге Линкольннің сыртқы келбетін сомдау үшін негіз болды. Ол басқа да портреттерді де зерттеді. Бреннер Линкольн центінің моделін Монета жасау директорына жібергенде, дизайн оның толық атын қамтыды, басқа елдердің монеталарындағы қолтаңбалар сияқты, әсіресе Оскар Роти Франция үшін жасаған алтын монеталардағыдай. Алайда директор атының орнына әріптерді қолдануды шешті.