Кіріспе

Девон қаласындағы бекінілген сарай, Англия.

Девон қаласындағы Марлдон ауданындағы Комптон сарайы – Англияның Девон қаласының оңтүстік жағалауындағы Торквейден батысқа қарай 5 миль (8 км) жерде орналасқан Комптон (бұрынғы "Комптон Поле") ауылындағы бекінілген сарай. Бұл жер Комптон, де ла Поле, Доддискомб, Гилберт және Темплер отбасыларына тиесілі болған. Сарай салынғаннан бері көп уақыт бойы Гилберт отбасының мекені болды. Бірінші санаттағы ғимараттар тізіміне енген бұл сарай 1951 жылдан бері Ұлттық сенім қорының меншігінде.

Тарих

Қамал салынған үй, Генрих II (1154–1189) патшаның тұсында сэр Морис де ла Поульдің резиденциясы болды, кейін отбасының атымен Комптон Поул деп аталды, және ол сэр Питер Комптонның қолына өткенде осылай танылды. Алғашқы қорғалмаған сарай XIV ғасырдың ортасында салынды, ол екі жағынан күн бөлмелері мен шаруашылық бөлмелерімен шектеліп, үлкен залдан тұрды. Бұл ғимараттар кейінгі орта ғасырларда қайта жаңартылды. Комптон қамалының ең танымал тұрғыны – Ньюфаундлендті мекендеуші және сэр Уолтер Рэлидің жартылай інісі, сэр Хамфри Гилберт (1539–1583) болды. Аңызға сүйенсек, Рэли сэр Хамфриді көріп келгенде Ұлыбританияда алғашқы темекі құрылын тартқан. Гилберттер отбасы 1785 жылға дейін осы қамалдың иесі болды, содан кейін ол бірте-бірте құлдырап, 1931 жылы әулеттен біреу оны қайта сатып алды. Ол 1951 жылы оны Ұлттық треске сыйға берді, бірақ отбасы мүшелері қамалға иелік етуді жалғастыруы керек еді. Олар әлі де солай істейді және оны Трест атынан басқарады.

Қазіргі тарих

Үлкен залда шатыр болмады және Ұлттық қор мүлікті сатып алуға дейін көптеген қалпына келтіру жұмыстары қажет болды. Залда сэр Хамфри Гилберт Ньюфаундлендке Скиверл кемесімен жүзіп барған кеменің моделі бар (Гилберт отбасының гербі – жаңғақ жемісімен қоректенетін, көк төбеде тұрған сойылғыш). Үлкен залдың батысында күн бөлмесі орналасқан, ол үлкен залдың шулы ортасынан алыс, жеке демалыс бөлмесі ретінде пайдаланылды. Оған 15 ғасырға дейінгі баспалдақпен көтерілуге болады. Қалпына келтірілген тағы бір бөлме – ас үй, ол өрт қаупі болғандықтан бөлек ғимаратта орналасқан. Ошақтың оң жағында тас баспалдақ мұнара ішінен күзетші бөлмесіне дейін көтеріледі. Қаланың сыртқы қорғанысына екі көтергіш қақпа кірді, оларды қамал шабуылға ұшырағанда төмен түсіруге болатын. Жебелер қақпаға қарап тұрған ойықтар арқылы атуға болатын. Қабырғалардағы саңылаулар арқылы қабырғаға өрмелеуге тырысқан шабуылдаушыларға тас және қайнаған май құюға болатын. Оның Ұлы ас үйі ортағасырлық тұрмыстық өмір туралы мәлімет береді, ал кішкентай ресми бақтары тас қабырғамен қоршалған.