Кіріспе
Бамбург (/bæmˈbɜːrə) – Англияның Нортумберленд графтығындағы жағалауда орналасқан ауыл және азаматтық приход. 2001 жылы халық саны 454 адамды құрады, ал 2011 жылғы халық санауы бойынша 414 адамға дейін азайды. Бамбург 867 және 954 жылдар аралығында солтүстік Нортумбрияның тәуелсіз аймағының орталығы болды. Бамбург қамалы нормандықтармен ағылшын-саксон бекінісі орнында салынған. Виктория дәуірінің батыры Грейс Дарлинг осы жерде жерленген. Ауылдың жанындағы кең жағажай 2005 жылы «Көк ту» ауылдық жағажай сыйлығымен марапатталды. Бамбург құмды төбелері – ерекше ғылыми маңызы бар аумақ, жағажайдың артында орналасқан. Бамбург туристер арасында танымал және Нортумберленд жағалауының көрнекті табиғи аймағында орналасқан.
Bamburgh ('/b//æ//m//b//ər//ə/ BAMbərə) is a village and civil parish on the coast of Northumberland, England. It had a population of 454 in 2001, decreasing to 414 at the 2011 census. Bamburgh was the centre of an independent north Northumbrian territory between 867 and 954. Bamburgh Castle was built by the Normans on the site of an Anglo Saxon fort. The Victorian era heroine Grace Darling is buried there. The extensive beach by the village was awarded the Blue Flag rural beach award in 2005. The Bamburgh Dunes, a Site of Special Scientific Interest, stand behind the beach. Bamburgh is popular with holidaymakers and is within the Northumberland Coast Area of Outstanding Natural Beauty.
Тарих
Қазір Бамбург қамалы орналасқан жер бұрын кельттердің Дин Гуари деген бекінісі болған, және ол шамамен 420 жылы құрылған Берниция патшалығының, Гододин халқының мемлекетінің астанасы болған болуы мүмкін, 547 жылға дейін – қамал туралы алғашқы жазбаша мәлімет тіркелген жылға дейін. Сол жылы цитадельді англосаксондық Ида Берниция (Беорница) билеушісі басып алып, оны Иданың резиденциясына айналдырды. Англосакстар бұл жерді "Беббанбурх" деп атады, яғни "Патшайым Беббаның бекінісі"; кейіннен бұл атау қазіргі "Бамбург" түріне өзгерді. Линдисфарндық Эйдан 635 жылы Нортумбрия королі Освальдтың тапсыруымен Иона монастырінен осы аймаққа келді. 867 жылы Йорк қаласы түбінде Нортумбрия әскерлері Ұлы викингтер армиясынан жеңілгеннен кейін Нортумбрия патшалығы ыдырады. Оңтүстік Нортумбрия викингтер билеген Йорк патшалығына айналды, ал солтүстік Бамбургтың жоғары шенеуніктерінің басшылығымен англосаксондық бақылауда қалды. 954 жылы бұл аймақ Англия Корольдігінің құрамына енді. Кейінгі орта ғасырларда қамалдың жанында ауыл пайда бола бастады. Монастырларды тарату кезінде, Генрих VIII атынан монастырлардың мүлігі, соның ішінде қамал да тәркіленді. Кейінгі орта ғасырдың британдық авторы Томас Малори Бамбург қамалын Артур жырларындағы сэр Ланселоттың мифтік үйі – Жолу Гардпен байланыстырды. Лионель Лукиннің алғашқы, мақсатты құтқару қайығы 1786 жылы осы жерге орналастырылды. 1882 жылы Корольдік ұлттық құтқару қайықтары институты мұнда құтқару стансасын қайта ашты, бірақ ол 1897 жылы жабылды.
Қасиетті Айдан шіркеуі
Беданың айтуынша, әулие Айдан 635 жылы қамал қабырғасының сыртында ағаштан шіркеу салдырып, 652 жылы осы жерде қайтыс болды. Шіркеу ішінде сақталған ағаш сәуле – ол өлген кезде демалып отырған деген дәстүрлі айтылым бар. Қазіргі шіркеу 12 ғасырдың соңында салынған, бірақ солтүстік бөлімінде жаулап алуға дейінгі тас жұмыстарының қалдықтары сақталған. Елдегі ең ұзын хор (18 метр) 1230 жылы қосылды; онда В.С. Хикстің 1895 жылғы Каен тасынан жасалған рередосы орналасқан, ол 7 және 8 ғасырлардағы солтүстік әулиелерді бейнелейді. Солтүстік бөлімінде жергілікті қаһарман Грейс Дарлингтің мүсіні тұр. Бұл Грейс Дарлингке арналған алғашқы ескерткіштің бір бөлігі болған, бірақ тас жұмысының бұзылуына байланысты алынып тасталды. Оның ескерткіші шіркеу ауласында орналасқан, сондықтан өтетін кемелер оны көре алады. 1969 жылдың желтоқсанынан бері бұл ғимарат І санатқа жатады. Тізімде мына сипаттама келтірілген: "Парахиялық шіркеу. С12, С13 және С14 ғасырлар. 1830 жылы және кейінірек C19 ғасырында қалпына келтірілді. Төртбұрышты тас және әсем тас; хор мен солтүстік трансепт тас шатырмен жабылған; қалған шатырлар көрінбейді. Батыс мұнарасы, негізгі зал, бүйірлік бөлімдер, трансепттер және хор". 1500 жылдардың ортасында монастырлар таратылғаннан кейін монахтар кетуге мәжбүр болды, ал Сент-Айдан ауылының парахиялық шіркеуіне айналды. Келесі ғасырларда ірі жөндеулер мен қайта жаңарту жұмыстары жүргізілді. Шіркеудің криптасында 7 және 8 ғасырларда қайтыс болған 110 адамның қалдықтары сақталған; олар бастапқыда қамалдың Bowl Hole зиратында жерленген. Қалдықтар 1998-2007 жылдар аралығында жүргізілген жоба кезінде табылған. 2016 жылы олар криптке көшірілді. 2019 жылдың қарашасынан бері криптты кішкентай қақпа арқылы көруге болады.
Басқару
Сол аттас сайлау округі де бар. Бұл округ Белфордты қамтиды және оңтүстікке қарай Эллингхамға дейін созылады, 2011 жылғы халық санауы бойынша оның жалпы халқы 4846 адамды құрайды.
Танымал мәдениетте
Бамбург қамалы, сакс тілінде Баббанбург деп аталады, Бернард Корнуэллдің 2004–2020 жылдары жарық көрген «Саксон оқиғалары» атты 13 томдық тарихи романдарының басты кейіпкері Утредтің туған жері. Бамбург сондай-ақ 2015–2022 жылдары BBC және Netflix телеарналарында көрсетілген «Соңғы Корольдық» бес маусымдық телесериалында да бейнеленген. Бұған қоса, Бамбург 2018 жылдың қазан айында шыққан «Forza Horizon 4» ашық әлемдік видео ойынында да кездеседі. Әрі, Бамбург 2018 жылы жарық көрген «Ancestors Legacy» стратегиялық видео ойынында да суреттелген.