Кіріспе
Үндістанның Уттарханд штатының 3-ші бас министрі
Нараян Датт Тивари (18 қазан 1925 – 18 қазан 2018) – 2002 жылдан 2007 жылға дейін Уттархандтың 3-ші бас министрі және бұрынғы Уттар Прадеш штатының 9-шы бас министрі болған үнді саясаткері. Ол екі штаттың бас министрі қызметін атқарған тұңғыш саясаткер. Бұрын ол «Пража социалистік партиясында» болған, кейіннен «Үндістан Ұлттық Конгресіне» қосылған. Ол үш рет Уттар Прадеш штатының бас министрі болды (1976–1977, 1984–1985, 1988–1989) және бүгінгі күнге дейін Уттар Прадеш штатының соңғы Конгресс бас министрі болып табылады. Сондай-ақ ол 2002–2007 жылдары Уттарханд штатының бас министрі қызметін бір рет атқарды. 1986–1988 жылдары ол премьер-министр Ражив Гандидің кабинетінде қызмет етті, алдымен Сыртқы істер министрі, содан кейін Қаржы министрі болып тағайындалды. 2007 жылдан 2009 жылға дейін Андхра Прадеш штатының губернаторы болып қызмет етті, бірақ денсаулығының нашарлауына және жеке себептерге байланысты қызметтен кетті.
Ерте мансап
1952 жылы өткен Уттар-Прадеш штатының заң шығарушы жиналысына тәуелсіздік алғаннан кейінгі алғашқы сайлауда ол Нанитал сайлау округінен сайланды және Пража Социалистік партиясының тікелей тізімі бойынша алғаш рет заң шығарушы жиналыстың депутаты (MLA) болды. 1957 жылы ол Наинитал заң шығарушы округінен сайланып, жиналыстағы оппозиция жетекшісі болды. 1963 жылы ол Үндістан Ұлттық Конгресс партиясына қосылды және 1965 жылы Кашипур сайлау округінен заң шығарушы жиналыстың депутаты (MLA) болып сайланды, содан кейін ол Уттар-Прадеш штатының үкіметінде министр болып тағайындалды. Одан кейін ол Чаудхари Чаран Сингх үкіметінде (1979–1980 жылдары) Қаржы және Парламенттік істер министрі қызметін атқарды. 1968 жылы ол Жавахарлал Неру атындағы Ұлттық жастар орталығын (JNNYC) құрды, бұл ерікті ұйым. 1969 жылдан 1971 жылға дейін ол Үндістан Жастар Конгресінің бірінші президенті болды.
Кейінгі лауазымдар
Тивари Үш рет Уттар-Прадеш штатының бас министрі болды: 1976 жылдың қаңтарынан 1977 жылдың сәуіріне дейін, 1984 жылдың тамызынан 1985 жылдың қыркүйегіне дейін және 1988 жылдың маусымынан 1988 жылдың желтоқсанына дейін. Содан кейін ол 1985–1988 жылдары Раджья Сабха мүшесі болды, осы кезеңде 1985 жылдың қыркүйегінде өнеркәсіп министрі қызметін атқарды. Одан әрі, 1986 жылы ол мұнай министрі де болды. 1986 жылдың қазан айынан 1987 жылдың шілдесіне дейін Үндістанның сыртқы істер министрі болып қызмет етті, содан кейін қаржы және сауда министрі болды. Ол бұл лауазымда 1988 жылдың маусымына дейін қызмет етті, содан кейін үшінші рет Уттар-Прадеш штатының бас министрі болды. 1994 жылы ол Конгресс партиясынан кетіп, 1995 жылы Арджун Сингхпен бірге өзінің «Бүкіл Үндістан Индира Конгресі» (Тивари) партиясын құрды. Екі жылдан кейін Соня Ганди партия басшылығына келгенде және 1996 жылғы жалпы сайлауда Нарсимха Рао басқаратын партия жеңіліске ұшырағаннан кейін ол қайтадан партияға қосылды. 2006 жылдың 5 наурызында жасының қарттығына байланысты отставкаға кетті және 2007 жылдың наурызында штаттық сайлауларда партиясының жеңілісінен кейін лауазымынан шеттеді. Жыныстық скандалға қатысы болды деген айыптаулардан кейін, ол 2009 жылдың 27 желтоқсанында «денсаулығының нашарлауына» байланысты губернатор лауазымынан кетіп, содан кейін Уттаракханд штатының Дехрадун қаласына көшті. Тивари, ұлы Рохит Шехар (адвокат және бұрынғы кеңесші, Уттар-Прадеш штатының үкіметі) және әйелі Уджвала бірге, БЖП президенті Амит Шахтың куәлігінде, Уттаракханд және Уттар-Прадеш штаттарында өткен сайлауларда даму атынан Нарендра Моди мен БЖП партиясына қолдау көрсетті және батасын берді.
Жеке өмір
1953 жылы ол 1991 жылы қайтыс болған Сушилаға (туған есімі Санвал) үйленді. 2013 жылы 14 мамырда 88 жасында ол өзінің көп жылдық сүйіктісі және биологиялық ұлы Рохит Шехардың анасы Уджвала Тивариге (туған есімі Сингх) үйленді. Тивари 2018 жылы 18 қазанда Нью-Делиде 93 жасқа толып, көптеген органдарының жұмысы тоқтау салдарынан қайтыс болды. Ол ұзақ уақыт ауруханада жатты. Оның ұлы Рохит Шехар 2019 жылғы сәуір айында әйелі қолынан қаза болып, 40 жасында дүниеден өтті.
Жыныстық шатасу
Тивари өзінің ресми резиденциясы Радж Бхаванда үш әйелмен бірге төсекте суреттелген жыныстық жанжалға қатысты. Тивариге қарсы "қыз балаларды жыныстық тұрғыдан зәбірлеу, шантаж жасау және лауазымын теріс пайдалану" айыптарымен полицияға шағым түсірілді, ал полиция жанжалдың себебі деп саналатын кен байлықтарын бөлісу келісімінің нәтижесіне қатысты мәліметтер алу үшін Радж Бхаван қызметкерлерін тексерді. Тивари көпшілік алдында өтініш білдірді, бірақ оған қарсы "саяси құйрықпен ойнап отыр" деп мәлімдеді. 2009 жылдың 27 желтоқсанында Э. С. Л. Нарасимхан аймақ әкімінің міндетін атқару үшін тағайындалды, кеңсеге тұрақты тағайындама жасалғанша.
Аталық талап
2008 жылы Рохит Шехар Тивари өзінің биологиялық әкесі екенін мәлімдеп, әкелік туралы сотқа шағым түсірді. 2011 жылдың 27 шілдесінде Дели жоғары соты дауды аяқтау қажеттігін баяндап, Тиваридің адвокаттарының оның ДНК-тестінің нәтижесін жасыру туралы өтінішін қабылдамады. Тивари бұқаралық ақпарат құралдарына жеке өміріне қатысты құрмет көрсетуді сұрап: "Мен өмірімді өз қалауымша өткізуге толық құқылымын. Ешкімнің менің жеке өміріме араласуға құқығы жоқ. Осыны еске алып, жеке өмірімді құрметтеңіздер" деді. 2013 жылдың 3 наурызында ол "Рохит Шехардың менің ұлым екенін қабылдадым. ДНК-тесті де оның менің биологиялық ұлым екенін растады", - деп NDTV телеарнасына мәлімдеді.
Екінші неке
2013 жылдың 14 мамырында, әкелік салдасынан екі жыл өткен соң, Тивари Рохит Шехардың анасы Уджвала Сингх Шармамен Лакхнаудағы рәсімде некеге тұрды. Бұл рәсімде діни элементтер де болды, бірақ негізінен заңды тіркелген неке еді. 1953 жылы Харьянадағы отбасында дүниеге келген Уджвала Тивариден отыз жас кіші болған. Оның әкесі, белгілі саясаткер профессор Шер Сингх, 1967 жылдан 1980 жылға дейін Үндістанның білім беру және қорғаныс өндірісі министрі қызметін атқарды. Уджваланың анасы Прабхат Шобха Пандит үй шаруасымен айналысты. Отбасы үлкен мемлекеттік үйдің (No.3, Krishna Menon Marg) ішінде тұрды, онда Н. Д. Тивари жиі қонақ болып тұратын. 1970 жылы, 17 жасында Уджвала Бипин Шармаға тұрмысқа шығып, олар Сиддхарт Шарма есімді ұлға ие болды. Ақпараттарға сәйкес, Уджвала мен оның күйеуі Сиддхарт туғаннан кейін көп ұзамай ажырасып кеткен, бірақ 2006 жылға дейін ресми ажырасу рәсімін өткермеген. Уджвала мен Тивари алғаш рет 1968 жылы, оның үйлену тойынан бұрын кездескен, бірақ олардың қарым-қатынасы 1977 жылдары жандана бастады, ал Рохит Шехар 1970 жылдардың соңында дүниеге келді. Тиваридің некесі баласыз болды, ал оның әйелі Сушила Тивари 40 жылдан астам некеде тұрғаннан кейін 1991 жылы қатерлі ісіктен қайтыс болды. Оның қайтысынан кейін Уджвала оның орнын иеленуге тырысты, бірақ Тивари оның әрекеттерін қабылдамады. 1995 жылы Уджвала мен Рохит Тиваридің ресми резиденциясына кіруге тырысқанда, оның күзетшілері оларды тоқтатып, кері итерді, содан кейін олар үйінің алдында наразылық білдірді, бірақ нәтижеге қол жеткізбеді. Тивари бұл кезде Уджваладан толыққанды алшақтады; екі баланың ажырасқан анасына үйлену туралы ақпарат оның мансабына нұқсан келтіруі мүмкін еді, өйткені ол 1991-1996 жылдары П. В. Нарсимха Рао басшылығымен өзінің саяси карьерасының шыңында тұрған. Тиваридің Рохит Шехар әкесін анықтау үшін науқан бастағанға дейін он жылдан астам уақыт бойы Уджваламен немесе Рохитпен байланысы болмады. Ол бұл науқанды 2007-2008 жылдары, Уджвала мен Бипин Шарманың 2006 жылы ажырасқаннан кейін бастады. Бұл науқан 2018 жылдың мамыр айында 88 жастағы жесір Тивари мен 60 жастағы ажырасқан Уджваланың некесімен аяқталды. 2018 жылдың 12 мамырында Н.Д. Тивари мен Уджвала Тиваридің куәлігінде олардың ұлы Рохит Шехар Тивари заңгер Апуарва Шуклаға үйленді. Рохит пен Апуарва некелік сайт арқылы танысып, үйлену алдында бірнеше ай бірге тұрды. Дегенмен, олардың некесі басынан-ақ шиеленіске толы болды. 2019 жылдың 16 сәуірінде, үйлену тойынан кейін 11 ай өткен соң және Н.Д. Тивари қайтыс болғаннан кейін алты ай өткен соң, Рохит Шехар өз төсегінде өлтірілген күйде табылды. Ол мас күйде болған кезде әйелі Апуарваның қолынан қаза тапқан деген күдік бар. Дели полициясының мәлімдемесіне сәйкес, бұл кісі өлтіру алдын ала жоспарланбаған, импульсивті түрде орын алған. Әйелінің куәлігіне сәйкес, олардың қарым-қатынасы некелерінің басынан-ақ нашарлаған. Уджвала мен басқалардың куәлігіне сәйкес, Апуарва Рохиттың отбасылық мүлкіне қызығушылық танытып, оның әкесінің көмегімен болашақта белгілі саясаткер болатынына сеніп үйленген. Бірақ оның армандары шындыққа айналмағанын, Рохит Шехардың алыс туысының әйелімен қарым-қатынаста екенін және баласы бар екенін білген. Сот процесі жалғасуда, ал Апуарва бірнеше рет кепілдік беруден бас тартқаннан кейін түрмеде қамауда отыр.